مقدمه
بادکشدرمانی یکی از روشهای درمانی سنتی است که با ایجاد مکش روی پوست، به بهبود جریان خون، کاهش درد و التیام برخی بیماریها کمک میکند. این روش به دلیل سادگی و اثربخشی، در بسیاری از فرهنگها مورد استفاده قرار گرفته است. برای انجام بادکش، ابتدا باید ابزار مناسب مانند لیوانهای مخصوص بادکش (از جنس شیشه، سیلیکون یا پلاستیک) و یک منبع ایجاد مکش (مانند پمپ دستی یا گرمای آتش) آماده شود. سپس با ایجاد خلأ درون لیوان و قرار دادن آن روی پوست، مکش ایجاد میشود که باعث کشیده شدن پوست و بافتهای زیرین به داخل لیوان میگردد. این فرآیند میتواند به صورت ثابت یا متحرک انجام شود.
در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن، به آموزش روش عملی انجام بادکش به صورت گامبهگام میپردازیم. از انتخاب ابزار مناسب و آمادهسازی پوست گرفته تا نحوه ایجاد مکش و مدت زمان نگهداری لیوانها روی پوست، تمامی مراحل به طور دقیق توضیح داده خواهد شد. همچنین، نکات ایمنی و موارد احتیاطی که باید در حین انجام بادکش رعایت شود، مورد بررسی قرار میگیرند تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود. با یادگیری صحیح این روش، میتوانید از فواید بادکشدرمانی بهرهمند شوید.
مرحله اول : مواد لازم
- ابتدا یک پنس و یا در صورت عدم دسترسی به آن، یک قیچی مناسب، آماده کنید.
( بهتر است از قیچی های سبک کاغذ بری یا قیچی های استیل که کاملا دهانه آن محکم بسته شود استفاده کنید . )
بهتر است از قبل تعدادی پنبه آغشته به الکل به صورت پیله آماده بکنید) طوری نباشد که الکل از پنبه چکه کند این حالت خطرناك واحتمال آتش گرفتگی دارد. برای اینکه بفهمید مقدار پنبه ای که استفاده کرده اید مناسب هست یا خیر، در پایان مرحله فوق باید طول پیله ای که از پنبه حاصل می شود حدود سه سانتی متر و عرض آن در بیشترین جا حدود یک و نیم سانتی متر باشد، اگر این طور نبود نگران نباشید؛ با چند بار تکرار، تجربه کافی را به دست خواهید آورد - یک گلوله پنبه را با پنس گرفته و پنس را قفل کنید.
- تعدادی استکان یا لیوان شیشه ای آماده کنید.
نکات مهم مرحله اول
- تعداد و اندازه آنها با توجه به محل بادکش تعیین می شود؛ به این معنی که هر قدر منطقه وسیعتر باشد، تعداد لیوان ها بیشتر است .
- هر قدر بافت چربی و عضله منطقه نسبت به بافت استخوانی بیشتر باشد، استکان یا لیوان می تواند بزرگتر انتخاب شود .
- در سنین پایین تر در همه جای بدن بهتر است از استکان کوچک استفاده شود .
- شیشه ای بودن لیوان یک خاصیت مهم دارد و آن هم دیدن اتفاقاتی است که درون آن خواهد افتاد. به علاوه لیوانهای استیل سریعتر داغ شده و ممکن است باعث سوختن پوست بدن شود .
- تذکر مهم: کاملا دقت کنید که لبه این لیوان ها بریدگی یا ترك خوردگی نداشته باشد درغیر این صورت، امکان ایجاد بریدگی های شدید وجود دارد .
مرحله دوم : روغن مالی
برای اینکه نتیجه بهتری از بادکش حاصل شود بهتر است محل بادکش را با یک روغن مناسب چرب کنید.) برای این کار از روغن هایی مانند؛ زیتون، کنجد، بادام تلخ، سیاهدانه و…که براساس نوع بیماری یا موضع یا هدف از بادکش مشخص میشود، استفاده کنید.
تذکر: استفاده از الکل سفید به جای الکل طبی، آتش بهتر و بادکش موثرتری را برای شما فراهم خواهد کرد .
مرحله سوم : روشن کردن آتش و بادکش کردن
پنبه آغشته به الکل را که داخل پنس گرفته اید آتش بزنید .
پنس و آتش را طوری در دست بگیرید که شعله آتش به سمت بالا باشد و لیوان را با دست دیگر گرفته در حالی که هر دو دست را در حداقل فاصله نسبت به پوست بدن نگه داشته اید،تنها برای یک لحظه (تاکید می کنیم تنها یک لحظه) آتش را داخل لیوان کرده از آن خارج نموده بلافاصله لیوان را روی پوست قرار دهید؛ خواهید دید که پوست، به داخل لیوان برآمده شده، لیوان به خوبی به پوست خواهد چسبید .
اگر کارهای قبل را به درستی انجام داده باشید، پوست بین ۲ تا 3 سانتی متر به داخل لیوان برجسته می شود. (البته در پوست های مختلف، نقاط مختلف بدن و در اندازه های مختلف لیوان، این مقدار می تواند متفاوت باشد) و با وارد کردن کشش معمولی از پوست جدا نخواهد شد .
مدت زمان بادکش کردن
زمان ماندن لیوان بادکش روی پوست متفاوت است.
در بعضی افراد یا اعضای بدن، به محض گذاشتن لیوان آن قدر سرخ می شود که باید سریع برداشت.
در بعضی مکانها یا اعضا باید حداقل 20 دقیقه لیوان روی بدن بماند.
مرحله آخر : برداشتن لیوان ها
در پایان با وارد کردن کمی فشار به لبه لیوان در محل چسبیدن آن به پوست و ورود کمی هوا به داخل آن، لیوان به راحتی جدا خواهد شد .
علت ایجاد تاول روی پوست پس از بادکش
ایجاد تاول روی پوست بیمار پس از بادکش چند علت عمده دارد :
- ضعف و سستی پوست بیمار
- زیاد بودن فشار منفی ایجاد شده
- طولانی بودن مدت زمان بادکش
لذا با کنترل وضعیت پوست طی مدت زمان بادکش و تنظیم مدت زمان بادکش و میزان خلاء ایجاد شده می توان تا حد زیادی از این مسأله جلوگیری کرد. بنابر دیدگاه طبّ سنّتی، بادکش در محلّ، ایجاد حرارت می کند ولذا تاول های ایجاد شده، نوعی سوختگی سطحی و ملایم محسوب می شوند .
احتیاط در بادکش متحرک
در بادکش متحرك(لغزان) افرادی که دارای جوش های متعدد پوستی هستند احتیاط کنید؛ چراکه گذر بادکش از روی هر کدام از جوش ها ممکن است باعث خروج چرك و خون شود .
موارد منع انجام بادکش
1-روی محل های فعلی فتق (اگر بیمار سابقه فتق دارد و از ترمیم کامل آن مطمین نیستیم هم بهتر است در انجام بادکش احتیاط کنیم)
2-بادکش مستقیم ستون فقرات ، ناف و نوك سینه ها
3- شاید مهمترین مورد منع استفاده از بادکش، در نواحی شکم و کمر زنان باردار است که ممکن است منجر به تحریک انقباضات رحمی شود .
نکات تکمیلی که باید حتما بدانید
- طبع بادکش، گرم و خشک است .
- بادکش برخی نواحی مانند پهلوها یا پشت کاسه زانو دردناك است و باید در انجام آنها احتیاط کرد .
- در بیماری های مختلف، معمولا یک بار بادکش انداختن در هر روز کفایت می کند. در بعضی موارد خاص ممکن است نیاز به تکرار آن در طول روز باشد.) مثلا در مورد سنگ کلیه ای که در مسیر حالب در حال حرکت است، با جا به جا شدن سنگ و عوض شدن محل درد،می توان نقاط جدید را بادکش کرد.( بادکش بیش از حد می تواند منجر به آزردگی پوست شود .
- بروز چند عدد تاول در محل بادکش طبیعی است و بعد از چند روز خود به خود بهبود می یابند. توجه داشته باشید که تاول های ناشی از بادکش خیلی دیر جذب می شوند، لذا در صورتی که وجود آنها آزار دهنده باشد می توانید آنها را به آرامی تخلیه کنید .
- کبودی های ناشی از بادکش، واکنش طبیعی بدن است و جای نگرانی ندارد و طی 5 تا ۱0روز کاملا برطرف می شود. برای رفع سریعتر این کبودی ها می توان از مالیدن آرام با دست، موضع بادکش بلافاصله پس از بادکش گذاری بهره گرفت.با کنترل میزان مکش پوست بیمار و تنظیم مدت بادکش، می توان از کبودی شدید پوست جلوگیری نمود. در مورد بادکش صورت، بهتر است از بادکش متناوب (منقطع) کمک گرفت .
- در صورتی که بیمار طی بادکش گذاری دچار حالات تهوع، سرگیجه و یا عرق سرد شد؛بلافاصله بادکش را از بدن جدا کنید و بیمار را به پهلوی راست بخوابانید و پاهای او را به داخل شکم خم کنید. علایم فوق طی چند دقیقه کاملا رفع می شوند.
- برای رفع سریعتر علایم از یک قاشق عسل خوراکی( به صورت مکیدن) یا یک لیوان شربت عسل استفاده کنید .
- میزان مکش لیوان در افراد لاغر و ضعیف باید کمتر از افراد چاق باشد؛ زیرا بادکش شدید پوست آنها، باعث تورم بافتی(التهاب)و اسپاسم عضلانی می شود .
