مقدمه
آرتروز یا استئوآرتریت، یکی از شایعترین بیماریهای مفصلی است که میلیونها نفر در سراسر جهان را تحت تأثیر قرار میدهد. این بیماری به دلیل تخریب تدریجی غضروف مفصلی ایجاد میشود و معمولاً مفاصل تحملکننده وزن مانند زانوها، لگن و ستون فقرات را درگیر میکند. با از بین رفتن غضروف، استخوانها به یکدیگر ساییده میشوند و باعث درد، تورم، سفتی و کاهش دامنه حرکتی مفصل میگردند. آرتروز اغلب با افزایش سن مرتبط است، اما عوامل دیگری مانند چاقی، آسیبهای مفصلی، ژنتیک و سبک زندگی ناسالم نیز میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند. این بیماری نه تنها باعث ناراحتی فیزیکی میشود، بلکه میتواند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
درمان آرتروز معمولاً بر کاهش درد، بهبود عملکرد مفصل و کند کردن روند پیشرفت بیماری متمرکز است. روشهای درمانی شامل ترکیبی از داروهای ضدالتهاب، فیزیوتراپی، تغییر سبک زندگی و در موارد شدید، جراحی میشود. کاهش وزن، انجام تمرینات ورزشی مناسب و استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا بریس نیز میتوانند به مدیریت علائم کمک کنند. علاوه بر این، تحقیقات اخیر نشان میدهند که تغذیه سالم و مصرف مواد مغذی مانند امگا-۳، ویتامین D و آنتیاکسیدانها میتوانند نقش مهمی در کاهش التهاب و بهبود سلامت مفاصل ایفا کنند. با رعایت این نکات، میتوان علائم آرتروز را کنترل کرده و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره آرتروز یا استئوآرتریت بیشتر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
آرتروز یا استئوآرتریت
آرتروز یا استئوآرتریت شایعترین بیماری از دسته التهاب مفاصل است.در این بیماری غضروف مفصل صدمه دیده و كمكم از بین میرود.آرتروز ممكن است هر مفصلی را درگیر كند اما مفاصل بزرگ كه وزن بدن را تحمل میكنند مثل مفاصل زانو و ران و ستون فقرات بیشتر در معرض ابتلا هستند.
اصلیترین علایم این بیماری چیست؟
آرتروز علایم زیادی دارد ولی 3 علامت آن شایعتر و مشخصتر هستند؛
اولی خشكی پس از استراحت است،به این معنی كه گاهی اوقات وقتی مفصل بهمدت طولانی بیحركت مانده باشد و بخواهد فعالیت كند درد خواهد داشت.شاید دیده باشید كه بیماران مبتلا به آرتروز زانو صبحها كه از خواب بیدار میشوند به سختی راه میروند اما بعد از مدتی كمكم راه رفتنشان به حالت عادی بازمیگردد.خشكی مفاصل بعد از یك دوره طولانی عدم فعالیت بسیار شایع است ولی به ندرت بیشتر از نیم ساعت طول میكشد.
دومین علامت كاهش انطاف پذیری است؛بههمین دلیل بیماران مبتلا به آرتروز نمیتوانند به راحتی مفاصل خود را خم و راست كنند
سومین علامت هم میتوان به درد در مفصل اشاره كرد.توصیه میشود كسانی كه بیشتر از دو هفته چنین علایمی را در مفاصل خود دارند حتما به پزشك مراجعه كنند.
چه اتفاقی میافتد كه كسی به آرتروز مبتلا میشود؟
علت ایجاد این بیماری هنوز به طور واضح شناخته نشده است ولی چند عامل وجود دارد كه میتواند زمینه ساز ابتلا به آرتروز باشد،
یكی سن بالا است كه این بیماری معمولا در افراد بالای 40 سال دیده میشود.مورد دوم جنس،چون آرتروز در خانمها بیشتر از آقایان بروز میكند ولی دلیل آن هنوز به درستی مشخص نشده است،مورد بعدی ناهنجاری های مادر زادی استخوانی و یا صدمه به مفصل است.آرتروز در ورزشكاران حرفهای كه مدام در معرض ضربه خوردن هستند بسیار شایع است مثلا در فوتبالیستها.صدمات غیر ورزشی مثل تصادفات رانندگی هم زمینه را برای آرتروز مهیا میكند.
آیا چاقی هم در ابتلا به آرتروز تأثیر دارد؟
چاقی خطر ابتلا به آرتروز را افزایش میدهد.به طور كلی هر چقدر وزن بالاتر باشد مفاصل بزرگ(مثل زانوها)باید بار و فشار بیشتری را تحمل كنند و در نتیجه خطر ابتلا به آرتروز در آنها بیشتر میشود. چاقی حتی احتمال بروز آرتروز در دستها را هم افزایش میدهد.
این بیماری چه عوارضی دارد؟
متأسفانه این بیماری با گذشت زمان بدتر میشود و هنوز درمان قطعی برای آن یافت نشده است اما با كمك برخی روشهای درمانی میتوان درد ناشی از این بیماری را كاهش داده و كیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید.حدود یك سوم بیماران مبتلا به آرتروز ممكن است دچار ناتوانیهای شدیدی شوند. گاهی درد و ناراحتی مفصل آنقدر شدید میشود كه بیمار نمیتواند از آن مفصل استفاده كند.
به روشهایی برای كاهش درد و مشكل بیمار اشاره داشتید.این روشها شامل چه مواردی هستند؟
در موارد بسیار شدید آرتروز جراحی تعویض مفصل توصیه میشود اما قبل از جراحی معمولا روشهای مختلفی پیشنهاد میشود كه تا حد امكان كار به جراحی ختم نشود كه یكی از آنها استراحت دادن به مفصل دردناك است
برای بیماران مبتلا به آرتروز چه توصیههایی می شود ؟
مهمترین نكته برای بیماران مبتلا به آرتروز به كارگیری روشهایی است كه باعث كاهش درد و ناراحتیشان شود.مثل تمام بیماری های دیگر داشتن یك رژیم غذایی مناسب و سالم مفید خواهد بود.بیمار باید به حد كافی مواد مورد نیاز بدن خود را از طریق غذا تامین كند چون اگر تغذیه نامناسب باشد بدن هم ضعیف میشود و به تبع آن مقابله با بیماری دشوارتر میشود.
اگر پزشك برای شما داروی ضد درد تجویز كرده حتما سر وقت آن را بخورید چون اگر درد شروع شود و بعد شما تازه مسكن مصرف كنید درد دیرتر و سختتر كنترل میشود اما مصرف مرتب و طبق دستور پزشك باعث میشود شدت حملات درد كاهش یابد.سعی كنید از مفصل بیمار خود كمتر كار بكشید.مثلا اگر مفاصل انگشتان یك خانم مشكل دارد بهتر است از كیفی استفاده كند كه روی شانه میافتد نه كیفی كه باید با انگشتان دائما در دست گرفته شود.اگر دست شما مشكل دارد سعی كنید برای برداشتن اجسام از دست سالم خود بیشتر استفاده كنید تا فشار كمتری روی مفصل دردناك وارد شود.بیمارانی كه در مفصل زانو یا ران دچار مشكل هستند بهتر است در صورت صلاح دید پزشك از عصا موقع راه رفتن استفاده كنند.
سعی كنید بدنتان در هنگام راه رفتن یا نشستن،در وضعیت صحیحی قرار داشته باشد.آب درمانی،هم بهعنوان ورزش و هم بهعنوان عاملی جهت تصحیح وضعیت ایستادن و راه رفتن میتواند به شما كمك كند.پزشكتان شما را درباره وضعیت صحیح و غلط قرارگیری بدن راهنمایی خواهد كرد.
پرهیزات مصرف
پرهیزات (بسیار بسیار مهم ) : ترشی و مشتقات سرکه , ماست , میوه ترش , دوغ , ماهی , گوشت گاوه و بز , فست فود , هندوانه , چیزهای سرد و تر
مراحل درمان
هر شب یک قاشق چای خوری اسفند همراه یک استکان آب میل کنید . 40 الی 120 شب
4 واحد روغن زیتون + 2 واحد عسل + 1 واحد سرکه , با هم مخلوط کرده و هر شب قبل از خوردن اسفند 3 قاشق غذاخوری میل شود. 40 روز
روغن سیاه دانه را روزی 3 مرتبه به موضع بمالید و بگذارید جذب شود . 120 روز
شیر جوشیده ولرم یک لیوان , عسل یک قاشق مربا خوری , آب زعفران یک یک قاشق غذاخوری , پودر سنجد یک قاشق مرباخوری , پودر 4 مغز یک قاشق مرباخوری , بارهنگ یک قاشق مرباخوری , عرق زنیان دو قاشق غذاخوری با هم مخلوط کرده هر روز صبح به جای صبحانه میل کنید.40 روز
بعد از ظهرها به جای چای عادی از دم کرده زنجبیل و آویشن و استقدوس استفاده کنید.در خوردن این چای ها زیاده روی نکنید.120 روز
از عطر گل محمدی در روز 3 با استفاده کنید و بعد از استحمام به بدنتان مشک بمالید.دائما این کار را انجام دهید .
روزانه از خرما , مویز , انجیر , زیتون , ارده شیره , شیره خرما , عسل به میزان مورد علاقه تان مصرف کنید.
از گوشت بره , کبک , شتر در وعده های غذایی خود استفاده کنید .
یک قاشق غذا خوری با عسل با یک استکان جوشانده گل بنفشه مخلوط کنید ، نیم ساعت قبل از غذا میل نمایید
ضمادی برای محل درد
ضماد زیر را تهیه کرده و شب ها روی محل درد ببندید :
سورنجان , گل ختمی , بذر قطونا , آرد جو , مرزنجوش , خرما و کشمش داروها را مساوی گرفته و پودر کنید و با کمی روغن گل سرخ و زرده تخم مرغ خمیر کرده و هر شب روی پارچه تمیز ریخته و داغ کنید و روی زانو ببندید و تا اذان صبح باز نکنید اگر قوی تر می خواهید کمی زعفران و افیون به دارو اضافه کنید اگر زانو ورم دارد یک روز در میان یک تکه نمد را داغ کنید و روی زانو یک پارچه نخی نازک بگذارید و نمد را ناگهان روی زانو بگذارید و محکم روی زانو فشار داده حداقل مدت 30 دقیقه نگه دارید بطوریکه بیمار از سوزش آن ناراحت شود ولی انقدر نباشد که پوست را بسوزاند چند بار که یک روز در میان این کار انجام شود ترشخات نرم کننده درون مفصل سر مفاصل را می پوشاند و قسمتهایی که باز شده و مواد درون مفصل سر مفاصل را می پوشاند و قسمت هایی که باز شده و مواد درون مفصل از ان خارج می شود بسته شده و ورم از بین رفته و به تدریج به حالت طبیعی باز خواهد گشت .
دستور زالو گذاری
ابتدا روی هر پا 5 تا 7 عدد زالوی درشت در محوطه بین قوزک خارجی پا تا انگشت سوم بیاندازید 20 روز بعد 7 عدد زالو اطراف و پشت هر زانو بیاندازید و 20 روز دیگر 7 عدد زالو بین انگشت سوم و انگشت کوچک انداخته شود . و 20 روز بعد 7 عدد زالو اطرف کشکک و پشت هر زانو قرار داده شود . و هر روز با روغن روبه روی آفتاب یا در کنار بخاری پاها را ماساژ دهید.
