مقدمه
بیخوابی، یکی از مشکلات شایع در دنیای امروز است که میتواند به دلایل مختلفی مانند استرس، اضطراب، سبک زندگی ناسالم یا بیماریهای جسمی ایجاد شود. این اختلال نه تنها بر کیفیت زندگی روزمره تأثیر میگذارد، بلکه میتواند منجر به مشکلات سلامتی مانند ضعف سیستم ایمنی، افزایش وزن و اختلالات خلقی شود. در طب سنتی و روشهای طبیعی، تدابیر مختلفی برای بهبود کیفیت خواب و مقابله با بیخوابی پیشنهاد شده است. این تدابیر شامل تغییرات در سبک زندگی، رژیم غذایی و استفاده از گیاهان دارویی است که به آرامش بدن و ذهن کمک میکنند.
برخی از تدابیر موثر برای بهبود خواب شامل ایجاد محیط خواب مناسب، کاهش مصرف کافئین و الکل، انجام فعالیتهای بدنی منظم و استفاده از تکنیکهای آرامسازی مانند مدیتیشن و یوگا است. همچنین، مصرف برخی گیاهان دارویی مانند بابونه، سنبلالطیب و اسطوخودوس نیز میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند. این گیاهان به دلیل خواص آرامبخش و ضداضطراب، میتوانند به کاهش استرس و ایجاد خوابی عمیق و آرام کمک کنند.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن، به بررسی دقیقتر تدابیر بیخوابی و راهکارهای عملی برای بهبود کیفیت خواب خواهیم پرداخت.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
رژیم غذایی
قبل از صبحانه
3 قاشق غذاخوری پودر ماء الجبن افتیمونی و 2 قاشق خاکشیر را در یک لیوان عرقیات مفرح (شامل مخلوط عرقیات سیب، به، اسطخدوس، سنبل الطیب، بادرنجبویه، گلاب، گاوزبان، نعناع، نسترن، بهارنارنج، آویشن، هل، دارچین) داغ شده حل کرده و محتوای لیوان را 3 قسمت کنید. هر 10 دقیقه یک قسمت آن را گرم بنوشید و در فواصل یاد شده کمی ورزش نمایید تا عرق کنید. بعد از نوشیدن قسمت آخر لیوان تا 3 – 2 ساعت چیزی نخورید. بعد از این مدت اگر اشتها داشتید، می توانید صبحانه بخورید. (ترکیب ماء الجبن ذکر شده می تواند خود یک صبحانه باشد).
صبحانه
- حریره بادام با شیر بز یک نعلبکی (حتما میل شود).
- مربای سیب، مربای کدو با نان برشته
- زرده تخم مرغ عسلی
- مویز 30 – 21 عدد
میان وعده صبح
- حریره بادام با شیر بز یک نعلبکی (حتما میل شود).
- فالوده یک عدد سیب شیرین پوست کنده رنده شده با گمی گلاب و عرقیات مفرح و عسل
- 5 برگ کاهوی تازه را اندکی دارچین پاشیده و با کمی سکنجبین (سکنجبین شیرین باشد) میل شود.
- حلوایی از نشاسته، کدوی رنده شده، شکر روغن بادام و تخم گشنیز
ناهار و شام
- قبل و بعد از غذا به اندازه یک لپه سنگ نمک بمکید.
- 2 ساعت بعد از غذا یک لیوان آب و عسل گرم میل کنید.
- از خوردن نوشیدنی به همراه غذا پرهیز نمایید.
- گوشت جوجه مرغ یا کبوتر یا بلدرچین یا بزغاله با پیاز و زردچوبه و کدو و اسفناج و برگ کاهو و خرفه به صورت شوربا با نان گندم
- سوپ جو با اسفناج و شوید تازه و گشنیز تازه
- سوپ گشنیز که در تهیه آن از جو ، گشنیز، خرفه،شوید، اسفناج ، گوشت بزغاله یا گوشت جوجه مرغ ، کبک یا بلدرچین استفاده شده و در انتهای طبخ به آن روغن زیتون اضافه شود.
- قلیه ماهی با ماهی کیلکا: ماهی کیلکا را فیله کنید (سر آن را با کارد تیز بزنید و به آرامی شکم آن را باز کرده و استخوان را خارج کرده و در آب سرد بشویید و در آبکش بریزید). مقدار خیلی کمی نمک به آن بپاشید و 30 دقیقه در ظرفی بماند. یک عدد پیاز کوچک و 3 – 2 حبه کوچک سیر را با زردچوبه کمی تفت دهید و سپس شنبلیله و گشنیز خرد شده را به نسبت 1 به 4 اضافه کرده و چند دقیقه تفت دهید. سپس مقداری تمرهندی هسته گرفته را که قبلا با آب مالش داده و مخلوط کرده اید ، به همراه یک قاشق چای خوری گرد لیمو اضافه کنید و بگذارید مواد کمی پخته شده و جابیفتد، سپس ماهی را اضافه کرده و 10 دقیقه بعد غذا حاضر است.
- ماهی کیلکای دارچین زده 15 – 12 عدد به صورت کباب در فر یا روی زغال تهیه شود.
- قلیه کدو: پیاز را تفت داده و کدو سبز پوست کنده و خرد نموده را در آن ریخته ، نمک و زردچوبه اضافه کنید و بگذارید بپزد، وقتی آبش تمام شد و کدو پخته شد، با نان قابل مصرف است.
- خورشت کدو مسما: که از گوشت، پیاز، نمک، زردچوبه، کدو سبز و کمی آبغوره یا آبلیمو (به عنوان چاشنی) تهیه می شود.
- نخوداب : نخود به میزان لازم با آب و کمی نمک و زردچوبه و مقداری شوید و گشنیز روی شعله ملایم حرارت پخته شود و در هنگام مصرف به عنوان چاشنی از روغن زیتون و کمی آبلیمو استفاده شود (در صورت تمایل با گوشتهای ذکر شده تهیه شود).
- فرنی با شیر بز و عسل
- شوربای مرغ با پنیرک و گشنیز
میان وعده عصر
- حریره بادام با شیر بز یک نعلبکی (حتما میل شود).
- 5 برگ کاهوی تازه را اندکی دارچین پاشیده و با کمی سکنجبین (سکنجبین شیرین باشد) میل شود.
- حلوای ماش و بادام: یک پیمانه ماش پوست کنده را بکوبید و با روغن کمی تفت دهید. 2 پیمانه شیر بز اضافه کنید و روی حرارت ملایم هم بزنید تا کمی غلیظ شود. سپس مقداری عسل اضافه کنید و مرتب هم بزنید تا خمیر نسبتا سفتی به دست آید. پیش از برداشتن یک چهارم پیمانه مغز بادام پوست کنده خرد شده و کمی هل ساییده اضافه کرده و از روی حرارت بردارید.
آخر شب
- حریره بادام با شیر بز یک نعلبکی (حتما میل شود).
نوشیدنی
به جای آب
- مخلوط آب کاهو (یک سوم لیوان)، آب سیب(دو سوم لیوان)، یک قاشق مربا خوری آبلیمو ترش تازه روزی 3 لیوان (حتما میل شود).
- ماء الشعیر طبی: جو را 24 ساعت خیسانده و سپس با 14 الی 20 برابر آن آب روی حرارت قرار داده و به محض شکفته شدن جو حرارت را خاموش کرده و آب روی آن را صاف کرده و در یخچال نگه داشته و موقع مصرف نیم گرم بنوشید.
- آب انار شیرین با گلاب
- شربت گلاب: نصف لیوان آب+نصف لیوان گلاب+ کمی شکر
به جای چای
- •جوشانده گاوزبان 5گرم، بادرنجبویه 5گرم، سنبل الطیب 5 گرم، ریشه ایرسا 7 گرم، پوست بید 15 گرم، بسفایج 15 گرم، پوست خشخاش 7 گرم با نبات شیرین شود. روزی 3 بار
پرهیزات
پرهیز از مواد غذایی تلخ و تند و ترش و شور، پرهیز از حبوبات نفاخ، عدس، بادمجان، کلم، گوشت شتر، گاو، گوساله، قهوه نسکافه، کاکائو، آب یخ، مواد غذایی محرک و پرادویه، غذاهای آماده و کارخانه ای و فریزری، پرهیز از سر و صدای زیاد، پرهیز از نگاه کردن به اشیاء براق و نورانی.
سایر دستورات
- روغن بنفشه و نیلوفر و بادام و کدو و گل سرخ تازه (روغن گل سرخی که بیش از یکسال از تولید آن گذشته استفاده نشود). مخلوط شده و روزی 4 بار در بینی (1 قطره در هر سوراخ بینی) بچکانید و بر پیشانی و ملاج سر و اطراف گوشها و داخل لاله گوش و لبها و کف پا و دست و مقعد و ناف بمالید.
- کدوی سبز رنده شده، خیار رنده شده،تخم کاهو، بنفشه، پنیرک، تاجریزی، پوست و تخم خشخاش، جو پوست کنده، سبوس جو، گل سرخ، برگ و تخم خطمی، برگ بید، تخم و برگ خرفه، گشنیز، ریحان از هر کدام یک قاشق در ظرف در بسته در آب بجوشانید سپس حرارت را خاموش کرده و محتوای ظرف را در طشتی ریخته و روغن گل سرخ یا روغن بنفشه اضافه کرده و پارچه ای بر سر انداخته و روزی 2 بار بخور دهید.
- تخم کاهو 5 گرم، تخم خیار 10 گرم، تخم گشنیز 10 گرم، تخم خشخاش (یا تخم شاهدانه) 5 گرم در 1 لیوان عرقیات مفرح 24 ساعت خیسانده و سپس شیره کشیده و زوری 2 بار میل شود.
- خمیره خشخاش 6 گرم صبح ها میل شود.
- عرق بیدمشک، گلاب، عرق ریحان و عرق نیلوفر را مخلوط کرده و در ظرفی دهانه گشاد ریخته و کنار میز کار خود بگذارید و مکرر ببویید. شبها ظرف مذکور را کنار تخت خود قرار دهید تا بوی آن به مشام شما برسد.
- پاشویه با جوشانده بنفشه، گل سرخ، تخم کاهوی کوبیده، گشنیز و پوست و تخم خشخاش 20 دقیقه (پاها تا زانو در جوشانده قرار گیرد)، سپس با آب نیم گرم دوش بگیرید ، سپس نیم تا یک ساعت استراحت کرده و سپس شام سبک میل شود. قبل از خواب روغن مالی های ذکر شده انجام شود و ماساژ آرام و ملایم بدن و پشت هنگام خواب صورت گیرد.
- اتاق خواب شما باید کاملا تاریک و بی صدا باشد. از چراغ خواب استفاده نکنید. رختخواب نرم و راحت باشد. دمای اتاق خیلی گرم یا خیلی سرد نباشد.
- زیر بالش برگ شوید تازه فرش شود.
- قبل از خواب به مدت 15 دقیقه به موسیقی سنتی ایرانی ملایم گوش فرا دهید.
- ورزش ملایم روزانه 15 دقیقه انجام شود.
