مقدمه
تعریق زیاد یا هیپرهیدروز یکی از مشکلات شایع است که میتواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی افراد داشته باشد. این عارضه که ممکن است به دلایل مختلفی مانند اختلالات هورمونی، استرس، چاقی یا برخی بیماریهای زمینای ایجاد شود، نهتنها از نظر جسمی آزاردهنده است، بلکه میتواند باعث کاهش اعتمادبهنفس و محدودیت در روابط اجتماعی نیز بشود. درک علل تعریق زیاد و راهکارهای مدیریت آن میتواند به افراد کمک کند تا این مشکل را بهطور مؤثرتری کنترل کنند.
تدابیر مختلفی برای مدیریت تعریق زیاد وجود دارد که شامل تغییرات سبک زندگی، استفاده از ضدعرقهای موضعی، روشهای پزشکی و در برخی موارد جراحی میشود. از جمله راهکارهای ساده و مؤثر میتوان به پوشیدن لباسهای نخی و گشاد، کاهش مصرف مواد محرک مانند کافئین و غذاهای تند، مدیریت استرس و حفظ وزن مناسب اشاره کرد. در موارد شدیدتر نیز روشهایی مانند تزریق بوتاکس، یونتوفورزیس یا جراحی سمپاتکتومی میتوانند مورد استفاده قرار گیرند. توجه به این نکته ضروری است که در صورت همراه بودن تعریق زیاد با علائم دیگر مانند کاهش وزن یا تپش قلب، مراجعه به پزشک برای بررسی علل زمینای ضروری است.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره تدابیر تعریق زیاد صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
تدابیر تعریق زیاد
تعریق واکنش طبیعی بدن برای دفع مواد زاید است. اگر دفع مواد زاید از راه های دفعی دیگر خوب صورت نگیرد ممکن است تعریق افزایش یابد تا از این طریق مواد اضافی از بدن دفع شوند. لذا اگر تعریق در فردی بیش از اندازه عادی بود، با ورزش کردن و اصلاح مبادی خروج مواد زاید از بدن (مانند برطرف شدن یبوست، دفع منظم عادت ماهانه در خانمها و …) میزان تعریق تنظیم خواهد شد. رعایت تدابیر زیر در کنار این اقدامات در کنترل تعریق بیش از حد کمک کننده است.
تعریق زیاد دست و پا: (تدابیر موضعی)
- از سالم و با کیفیت بودن کفش و جوراب خود اطمینان حاصل کنید.
- همواره از جوراب نخی استفاده نمایید.
- گذاشتن حنا موجب کاهش تعریق میشود و برای اینکه حنا دست را قرمز نکند حنا را با ماست ترش مخلوط کرده به دست بمالید که در این صورت رنگ نمیدهد. حنا را به روش ذکر شده هفتهای 2 بار روی دستها و پاها بمالید و بگذارید به مدت 30 دقیقه بماند.
- بادنجان را له کرده و در دست بگیرید که البته بادنجان کمی رنگ میدهد.
تدابیر غذایی تعریق بیش از حد
ناشتا
یک لیوان عرق کاسنی و شاهتره داغ کرده +2 قاشق خاکشیر و 1 قاشق ترنجبین گرم میل شود.
یک ساعت بعد از نوشیدن ترکیب فوق صبحانه میل شود.
صبحانه
مربای بالنگ، مربای سیب، مربای به با نان برشته
مربای آمله یا هلیله روزی 1 قاشق غذاخوری
ناهار و شام
- روی تمام غذاها کمی سماق پاشیده شود.
- همراه غذاها زیتون پرورده میل شود:
طرز تهیه زیتون پرورده
مواد لازم: زیتون گوشتی شکسته 1 کیلو، مغز گردو 250 گرم، سیر تازه 5 حبه، گلپر ساییده 1 قاشق مرباخوری، زیره سیاه 1 قاشق چایخوری، آب لیموترش تازه 5-7 عدد، سرکه سیب 3 قاشق غذاخوری، رب انار در صورت تمایل.
طرز تهیه: ابتدا زیتون را در ظرف چینی یا لعابی بریزید و مغز گردو را چرخ کرده به آن اضافه کنید. بعد سیر را ریز رنده کرده و همراه بقیه مواد به زیتون اضافه کنید و خوب به هم بزنید و در یخچال بگذارید.
پلو به صورت زرشک پلو، چلوگشنیز یا چلوسماق میل شود.
در تهیه تمام غذاها و نوشیدنی ها آب آهن تاب استفاده شود.
-
زیرباج مرغ
مواد لازم: مرغ300 گرم، نخود نصف لیوان، پیاز 1 عدد، روغن کنجد 3 قاشق غذاخوری، زیره سیاه 2 قاشق غذاخوری، بادام درختی خام پوست کنده 10 عدد، سرکه و شکر به عنوان چاشنی، دارچین، نمک، فلفل، گشنیز خشک و زعفران به مقدار لازم.
طرز تهیه: مرغ را ریز تکهتکه کنید و با پیاز و دارچین و نخود از قبل خیسانده شده و روغن کنجد تازه و آب بگذارید بجوشد. سپس شعله را کم کرده و نمک و فلفل و زیره را به آن اضافه کنید تا بپزد. بادامها را با گلاب در مخلوط کن ریخته و شیره بکشید. سپس شیره بادام را با کمی سرکه، شکر، گشنیز خشک و زعفران به غذا اضافه کنید و بگذارید با حرارت ملایم جا بیفتد.
-
سَکباج
مواد لازم: گوشت گوسفند یا بره 300 گرم، بلغور گندم 150 گرم، سرکه و نبات هرکدام 50 گرم، پیاز متوسط 1 عدد، روغن زرد حیوانی، دارچین، میخک، نمک و گشنیز خشک به مقدار لازم.
طرز تهیه: پياز را در روغن سرخ کرده و گوشت را نیز در آن تفت دهید. سپس آب و ادویهها را به آن اضافه کرده بگذارید با حرارت ملایم بپزد. بلغور گندم را در ظرف دیگری با کمی نمک بجوشانید تا لعاب بیندازد. در این هنگام گندم را به گوشت در حال پخت اضافه کنید و بگذارید با هم بپزند. کمی زعفران، نبات و سركه و شيره را به عنوان چاشنى به آن اضافه كنید و بگذارید جا بیفتد.
-
سوپ گشنیز
گشنیز+اسفناج یا برگ چغندر+عدس+کمی برنج+گوشت مرغ بدون چربی+ کمی نمک و پیاز و زردچوبه+ لیموعمانی کاملا بپزد و لعاب بدهد.
- سوپ جو با زرشک، آبغوره و روغن زیتون
- انواع آش با چاشنی های مختلف (رب انار یا تمر هندی یا زرشک): متشکل از گوشت مرغ 60 گرم، سیر 5 گرم، لپه 80 گرم، نمک 1 گرم، زردچوبه 1 گرم، کدو سبز 50 گرم، خرفه 40 گرم، تره 5 گرم، برنج 60 گرم، روغن بادام 5 گرم و (رب انار 10 گرم یا تمرهندی 10 گرم یا زرشک 5 گرم).
- جوجه کباب یا کباب بلدرچین با سس رب انار.
سس رب انار
مواد لازم: رب انار ترش یا ملس 5 قاشق غذاخوری، عسل 5-7 قاشق غذاخوری (حسب ذائقه)، روغن زيتون 5 قاشق غذاخوری.
طرز تهیه: رب انار را با عسل کاملاً مخلوط کرده و روغن زیتون را به آن اضافه نمایید. اگر مایع به دست آمده غلیظ است میتوانید کمی آبجوش به آن اضافه نمایید و در مخلوطکن کاملاً مخلوط کنید.
- اشکنه رب انار: متشکل از پیاز 50 گرم، زردچوبه 2 گرم، نمک 1 گرم، روغن زیتون 5 گرم، آرد گندم 15 گرم، شنبلیله 5 گرم، رب انار 15 گرم، تخم مرغ 2 عدد.
نوشیدنی:
- شربت عناب با عرق کاسنی و شاهتره: 20 عدد عناب را زخمی کرده و 24 ساعت خیسانده سپس بجوشانید تا پخته شوند و از پارچه صاف کنید و بعد بجوشانید تا نصف شوند و با یک و نیم برابر آن شکر بپزید تا به قوام برسد. موقع مصرف با مخلوط عرق کاسنی و شاهتره مخلوط نموده و بنوشید. روزی 3-4 استکان.
- شربت سیب و زرشک و لیمو: 400 گرم آب زرشک، 800 گرم آب سیب و 200 گرم آب لیموترش تازه، با هم مخلوط شود و با مقداری شکر به قوام شربت آورده شود. اگر زرشک تازه برای آبگیری نبود، مقداری زرشک خشک در 4 برابر آن آب یک شب خیسانده شود و روز بعد جوشانده شود تا یک سوم آبّ آن بماند و سپس صاف شود.
- شربت لیمو: مقداری شكر را در ظرفی بريزید و آنقدر آبليموی تازه بر آن بفشارید كه رويش را بگيرد، سپس يك شبانهروز مخلوط را در ظرفی دربسته در دمای معمولی نگهداری كنید، سپس صاف كرده و با قدری ديگر آبليمو، روی حرارت به قوام آورید. مايه شربت فوق را در هنگام مصرف با مخلوط عرق خارشتر و کاسنی و شاهتره رقيق كرده و بنوشید.
سایر توصیه ها
- پودر سنجد، سماق، آویشن و پودر کندر مساوی مخلوط شود و هر 6 ساعت یک قاشق چایخوری میل شود.
- ماء البزور: گشنيز خشك، برنج سفيد مكرر شسته شده، سماق پاك كرده هر يك 250 گرم، با سه برابر آن آب بجوشانید تا به یک سوم برسد. پس صاف نموده روزى نصف لیوان بنوشید.
