دیسک کمر

مقدمه

دیسک کمر یکی از شایع ترین مشکلات ستون فقرات است که به دلیل فشارهای ناشی از فعالیته ای روزانه، بلند کردن اجسام سنگین، یا افزایش سن ایجاد میشود. ستون فقرات از مهره ها و دیسک های بین مهرهای تشکیل شده است که نقش ضربه گیر و انعطاف پذیری را ایفا میکنند. هر دیسک از یک بخش مرکزی نرم به نام هسته و یک لایه بیرونی سخت تشکیل شده است. زمانی که لایه بیرونی دیسک ضعیف یا آسیب ببیند، هسته نرم ممکن است از جای خود بیرون بزند و به ریشه های عصبی اطراف فشار وارد کند. این وضعیت که به عنوان فتق دیسک یا دیسک کمر شناخته میشود، میتواند باعث درد شدید، بیحسی، گزگز یا ضعف در ناحیه کمر، باسن و پاها شود. تشخیص به موقع و درمان مناسب این عارضه برای جلوگیری از عوارض طولانی مدت و بهبود کیفیت زندگی بیماران بسیار مهم است.

علل بروز دیسک کمر میتواند شامل عوامل مختلفی مانند افزایش سن، کاهش آب دیسک ها، آسیب های ناگهانی، یا سبک زندگی کم تحرک باشد. افراد با مشاغلی که نیاز به نشستن طولانی مدت یا بلند کردن اجسام سنگین دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به این مشکل هستند. علاوه بر این، چاقی و ضعف عضلات کمر نیز میتوانند احتمال بروز دیسک کمر را افزایش دهند. درمان این عارضه معمولاً با روش های غیرجراحی مانند استراحت، فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب و تزریق های استروئیدی آغاز میشود. در موارد شدیدتر که علائم عصبی پیشرفته وجود دارد، ممکن است جراحی به عنوان گزینه درمانی در نظر گرفته شود. پیشگیری از دیسک کمر با تقویت عضلات کمر، حفظ وزن مناسب و انجام حرکات صحیح در فعالیت های روزانه امکان پذیر است. آگاهی از علائم و مراجعه زودهنگام به پزشک میتواند نقش مهمی در مدیریت مؤثر این مشکل ایفا کند.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره دیسک کمر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

دیسک کمر 

قسمت جلویی ستون فقرات ، شامل اجسام مهره‌ای استوانه‌ای شکلی است که توسط دیسکهای بین مهره‌ای از هم جدا می‌شوند و توسط رباطهای طولی از جلو و عقب در کنار هم بطور ثابت قرار می‌گیرند. دیسکهای بین مهره‌ای ، متشکل از یک هسته ژلاتینی مرکزی هستند که توسط حلقه غضروفی سفتی احاطه می‌شود. دیبسکهای بین مهره‌ای کلا 4/1 طول ستون فقرات را تشکیل می‌دهند دیسکها در ناحیه گردن و کمر که حرکت بیشتری دارند، بزرگتر هستند. دیسکها الاستیک هستند و حرکت آسان مهره‌های استخوانی را بر روی یکدیگر امکان پذیر می‌کنند با افزایش سن خاصیت الاستیک دیسک کاهش می‌یابد.
قسمت عقب ستون فقرات ، شامل قوسهای مهره‌ای و هفت زائده است. و از داخل این قوس ، نخاع عبور می‌کند. عمل قسمت عقب ستون فقرات ، حفاظت از طناب نخاعی و اعصاب موجود در مجرای نخاعی و تثبیت ستون فقرات بوسیله اتصالات عضلات و رباطهاست. رشته‌های عصبی از بین مهره خارج شده و به مناطق مربوطه خود عصب دهی می‌کنند.

علل کمر درد

• ضربه: ضربه به کمر می‌تواند به صورت رگ به رگ شدن و یا شکستگی مهره می‌باشد، رگ به رگ شدن کمر ناشی از بلند کردن جسم سنگین ، افتادن به زمین یا کشیدگی ناگهانی عضلات کمر (مثلا در تصادفات) باشد که در اینجا درد محدود به کمر می‌باشد. شکستگی مهره‌ها در بیماریهای پوکی استخوان شدید ، سرطانهای متاستاتیک ، مصرف کورتونها و پرکاری تیروئید و پرکاری پاراتیروئید با ضربه‌های خفیف و یا حتی بدون ضربه هم ممکن است رخ دهد.
• دیسک کمری: معمولا با درد کمر که به پا انتشار پیدا می‌کنند، مشخص می‌شود.
• آرتروز ستون فقرات: بیماران غالبا دردی دارند که با حرکت افزایش می‌یابد و با سفتی و محدودیت حرکتی همراه است.
• اسپوندیلیت آنکیلوزان: بیماران غالبا مردان زیر 40 سال هستند. کمر دردی که با استراحت بدتر می‌شود و با فعالیت تسکین می‌یابد مشخصه این بیماران است.
• تنگی مجرای نخاعی: کمردردی که بالنگش کاذب همراه هست، اغلب حاکی از تنگی کانال نخاعی است.
• بیماریهای تخریبی مهره‌ها: از قبیل تومورها (اولیه یا متاستاتیک) ، عفونت (عفونتهایی مثل مالاریا، سل و غیره) و پوکی استخوان می‌توانند مهره‌ها را درگیر کنند.
• درد ارجاعی از بیماریهای احشایی: بیماریهای معده و روده و دستگاه تناسلی بعضی اوقات می‌توانند باعث کمر درد شوند.
• بیماریهای روانی: بسیاری از بیماران مبتلا به کمر درد مزمن (بیشتر از 3 ماه) ، ممکن است دچار افسردگی ، اختلال اضطراب و ناخوشی روانی باشند. ضربه‌های روحی کودکی از جمله سوء استفاده فیزیکی و جنسی می‌تواند باعث کمر درد مزمن شود.
• درد وضعیتی کمر: در بسیاری از بیماران مبتلا به درد مزمن کمر ، درد آنها مربوط به وضعیت‌های نامناسب نشستن ، ایستادن و کار کردن می‌باشد. که دردشان با استراحت برطرف می‌شود. در اینها ورزشهای تقویت کننده عضلات کمر و شکم موثر می‌باشد.

مراحل درمان دیسک کمر 

اگر ماده به وجود آورنده درد، خلط بلغمی باشد، رنگ جای به درد آمده تغییر نمی‌کند و یا طوسی رنگ می‌شود. حالت التهابی کم و همیشگی و درد در پهنا شدت می‌یابد. اگر ماده سبب درد، خلط سودایی باشد، درد مخفی است و کمتر انتشار می‌یابد.
جای درد سفت و خشک است و رنگ جای به درد آمده روشن نیست… در درمان بیماران در صورتی که پیوست داشته باشند، باید پیوست آنان برطرف شود به همین خاطر می‌توان از زیتون، انجیر، خاکشیر با آب گرم، بادکش گرم وسیع شکم و یا در نهایت از سنا و گل سرخ استفاده کرد.

در تمام بیماران جهت تسکین درد و نرم کردن و رفع اسپاسم می‌توان از ترکیب روغن بادام تلخ و اسانس نعناع برای ماساژ دادن کمر استفاده کرد.

در بیماران گرم مزاج به خصوص صفراوی‌ها و همچنین در سودایی مزاج‌ها بعد از قراردادن منضج برای بیمار (که معمولاً از ترکیب عسل، سرکه و عرق نعناع استفاده می‌شود)، درمان به وسیله‌ی حجامت عام و ساکرال به فواصل ۳ تا ۷ روز انجام می‌شود و همچنین می‌توان از بادکش گرم سیاتیک نیز استفاده کرد و در مراحل انتهایی از «فصد» نیز بهره گرفت. در ضمن بیماران بلغمی و سودایی باید از مصرف سردی‌ها پرهیز کنند. در بیماران بلغمی ماساژ با روغن بادام تلخ و اسانس نعناع مؤثر بوده است.

هر بار روی هر پا 10 عدد زالو روی محل سیاتیک یا روی کعب پا می اندازیم و 3بار به فاصله هر 25 روز یکبار تکرار می کنیم و نوبت سوم پشت زانو و در نوبت چهارم اطراف چهاربند هر بار 10 عدد زالو بیاندازید . مالش ویزه دیسک کمر با تمهیدات فوق می تواند کاملا این بیماری را علاج کند.

کسانی که کمر درد و آرتروز دارند و دیسک (از نوع حاد) هفته ای سه بار این غذاها را بخورند:

(سوپ جو + یک عدد پاچه گوسفند + یک قاشق چایخوری زنجبیل ساییده)، هویج، سبزیجات، لیمو ترش و روغن زيتون.

کاهش درد

به جای روباکسین، هفته ای سه بار گوشت تازه گوسفند (راسته) را کباب کنید و با لیمو ترش، روغن زیتون و سبزی (سبزیجات گرم: ریحان، ترخون،نعناع و مرزه) بخورید.

ضماد

این ضماد را سه بار و هر بار 48 ساعت بر روی کمر ببندید، از پله بالا و پايين نرويد و استراحت کنید.

به اندازه کف دست دمبه گوسفند را به ضخامت 1 سانتیمتر بریده و خمیر حاصل از مخلوط کردن 10 خرمای رطب بدون هسته و یک قاشق مربا خوری زنجبیل ساییده را روی آن پهن کنید. گودی کمر را تمییز کرده و پس از خشک شدن، ضماد را روی آن گذاشته (طرف خرمای آن به کمر بچسبد) و یک کیسه فریزر روی آن قرار داده و با شال ببندید.