زخم معده یا پپتیک

مقدمه

زخم معده یا زخم پپتیک یکی از شایع‌ترین اختلالات گوارشی است که به دلیل آسیب به لایه محافظتی معده یا دوازدهه ایجاد می‌شود. این زخم‌ها معمولاً ناشی از عفونت باکتریایی هلیکوباکتر پیلوری، استفاده طولانی‌مدت از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا آسپرین)، و افزایش ترشح اسید معده هستند. علائم زخم معده شامل درد سوزشی در ناحیه بالای شکم، تهوع، استفراغ و در برخی موارد خونریزی گوارشی است که می‌تواند به عوارض جدی‌تری منجر شود. تشخیص و درمان به‌موقع این بیماری برای جلوگیری از پیشرفت آن و بهبود کیفیت زندگی بیماران ضروری است.

درمان زخم معده معمولاً شامل ترکیبی از تغییرات سبک زندگی، اصلاح رژیم غذایی و استفاده از داروها است. کاهش مصرف غذاهای تند و اسیدی، پرهیز از سیگار و الکل، و مدیریت استرس می‌توانند به بهبود علائم کمک کنند. همچنین، داروهایی مانند آنتی‌بیوتیک‌ها برای مقابله با عفونت هلیکوباکتر پیلوری و داروهای کاهنده اسید معده مانند مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) اغلب توسط پزشکان تجویز می‌شوند. .در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره زخم معده یا پپتیک صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

زخم معده یا پپتیک 

اولسر پپتیک (peptic ulcer disease) به معنی نوعی آسیب خوش خیم به مخاط و زیرمخاط دستگاه گوارش می‌باشد . معمولاً بین ترشح اسید معده و این آسیب ارتباط وجود دارد ولی امروزه عامل اصلی این زخمها را وجود و تکثیر باکتری هلیکوباکتر پیلوری می‌دانند که از راههای مختلفی از جمله آسیب به لایه محافظ مخاط معده موجب ایجاد اولسر پپتیک می‌شود، لذا درمان اصلی یک درمان آنتی بیوتیکی است.شیوع این بیماری ۶ تا ۱۵% است.

بسته به محل آسیب مخاطی ما زخم معده یا دوازدهه را داریم. زخم معده اغلب همراه با زخم دوازدهه است و در مردان سیگاری، میانسال یا مسن، با گروه خونی O و پراسترس بیشتر دیده می‌شود.زخمهای معده با سرعت کمتری از زخم اثنی عشر التیام می‌یابند، بیشتر احتمال بدخیمی دارند و اغلب همراه با التهاب معده ( گاستریت ) هستند.

علایم بیماری درد ناحیه فوقانی شکم (اپی گاستر) و سوزش سردل، سوء هاضمه، و وجود خون در مدفوع می‌باشد .معمولا درد مدت کوتاهی پس از مصرف غذا یا در زمان گرسنگی ایجاد می‌شود . عکس رادیوگرافی پس از بلع باریم و آندوسکوپی در تشخیص ممکن است مفید باشد.اکثر زخمها کوچک هستند (با قطر کمتر از 2 سانتیمتر).پراکندگی زخمهای پپتیک معده معمولاً در آنتر (ابتدای معده) است.

نشانه های زخم گوارشی چیست؟

– درد سوزشی در شکم شایعترین نشانه است. درد خصوصیات زیر را دارد:

– شبیه یک درد مبهم احساس می شود.

– برای روزها و هفته ها می آید و می رود.

– ۱ تا ۳ ساعت بعد از غذا شروع می شود.

– نیمه شب وقتی معده شما خالی است می آید.

– معمولاً بعد از غذا خوردن از بین می رود.

سایر نشانه ها شامل موارد زیر هستند:

– از دست دادن وزن

– بی اشتهایی

– درد در حین غذا خوردن

– احساس ناراحتی در معده

– استفراغ

موارد وجود احتمال ابتلا به زخم گوارشی

در صورت وجود موارد زیر احتمال بیشتری برای ابتلا به زخم گوارشی دارید:

– داشتن عفونت باکتری اچ پایلوری

– استفاده از داروهای ضد درد غیر استروئیدی

– کشیدن سیگار

– نوشیدن الکل

– داشتن فامیلی که زخم گوارشی دارد

– سن بالای ۵۰ سال

آیا زخم گوارشی ممکن است بدتر شود؟

زخم گوارشی در صورتی که درمان نشود می تواند بدتر شود. اگر هرکدام از علائم زیر را دارید به پزشک خود اطلاع دهید:

– درد ناگهانی وتیز که از بین نمی رود.

– مدفوع سیاه رنگ یا خونی

– استفراغ خونی یا استفراغی که به رنگ قهوه به نظر می رسد.

این علائم می تواند نشانه هایی از موارد زیر باشند:

– زخم در عمق معده یا اثنی عشر پیشرفت کرده است یا آنها را سوراخ کرده است.

– زخم یک رگ خونی را شکافته است.

– زخم باعث توقف حرکت غذا از معده به اثنی عشر ( دوازده) شده است.

این علائم باید به سرعت درمان شوند. شما ممکن است نیاز به جراحی داشته باشید.

جراحی چه موقع ؟ مصرف دارو چه موقع؟

در بسیاری موارد داروها باعث بهبودی زخمها می شوند. در صورتی که زخم دچار حالات زیر شود ممکن است نیازمند جراحی شوید:

– بهبود نیابد

– مداوماً بازگردد

– سوراخ شود، دچار خونریزی شود، معده یا اثنی عشر را مسدود کند

برای کاهش خطر ابتلا به زخم های گوارشی چه کنم؟

– سیگار نکشید

– الکل ننوشید

درمان 

زخم پپتیک بدون درمان تمایل به عود دارد. در خصوص رژیم غذایی سختگیری کمتر از گذشته‌است و بیشتر تاکید بر عدم مصرف مواد اسیدی و ترش، مواد داغ و سوزاننده، ترشیجات، ادویه تند، الکل، نوشابه‌های گازدار، و… می‌باشد . همچنین در خصوص مصرف برخی داروها به خصوص داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و کورتون باید احتیاط کرد. داروهای آنتی اسید مانند هیدروکسید منیزیوم و آلومینیوم، بلوک کننده ترشح اسید مانند امپرازول، بلوک کننده گیرنده نوع دو هیستامین مانند رانیتیدین، سایمتدین و داروهایی مانند سوکرالفیت و بیسموت در درمان زخم معده به کار می‌رود. ترک سیگار توصیه می‌شود . از عوارض زخم معده خونریزی گوارشی ( GIB )، سوراخ شدن معده و راه یافتن اسید و ترشحات به حفره صفاق، انسداد گوارشی و بروز بدخیمی (سرطان معده) در زمینه زخم است . به ندرت جراحی ضروری است .

دستور زالوگذاری

ابتدا روی دست ها 10 عدد زالو درمانی می کنیم و سپس 7 عدد زالو روی محل معده می گذاریم

روزی سه قاشق عسل با موم بخورید . ( موم زخم را پانسمان می کند). موم را خوب بجوید.