مقدمه
قانقاریا یا کانگرن (Gangrene) یک وضعیت خطرناک و بالقوه تهدیدکننده حیات است که در نتیجه مرگ بافتهای بدن به دلیل کمبود اکسیژن یا عفونت شدید ایجاد میشود. این عارضه معمولاً در اندامهای انتهایی مانند انگشتان دست و پا، پاها یا حتی اندامهای داخلی رخ میدهد و به دو نوع اصلی خشک(ایسکمیک) و تر(عفونی) تقسیم میشود. عوامل متعددی از جمله دیابت کنترلنشده، بیماریهای عروقی، سوختگیهای شدید یا آسیبهای جدی میتوانند زمینهساز این بیماری باشند. تشخیص و درمان سریع قانقاریا برای جلوگیری از گسترش عفونت و حفظ جان بیمار ضروری است.
قانقاریای خشک معمولاً با پوست سیاه یا تیره، خشک و چروکیده همراه است، در حالی که نوع تر با تورم، ترشحات چرکی و بوی تعفن مشخص میشود. درمان این عارضه بسته به نوع و شدت آن ممکن است شامل آنتیبیوتیکهای قوی، دبریدمان (حذف بافت مرده)، اکسیژن درمانی هایپربار یا در موارد پیشرفته قطع عضو باشد. پیشگیری از قانقاریا به ویژه در بیماران دیابتی با کنترل دقیق قند خون، مراقبت از زخمها و اجتناب از سیگار امکانپذیر است. توجه به این نکته حیاتی است که قانقاریا یک اورژانس پزشکی محسوب میشود و هرگونه تأخیر در درمان میتواند عواقب جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره کانگرن یا قانقاریا صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
تعریف کانگرن یا قانقاریا
قانقاریا یا سیاهمُردِگی فساد و عفونتی است که در قسمتی از ماهیچه یا استخوان پیدا شود و آن را سیاه و فاسد کند.
این بیماری به در اثر عفونت با باکتری کلوستریدیوم پرفرنژنس ایجاد میشود.
این بیماری یکی از انواع بافتمردگی در بدن است و عفونت زخمها یا آسیب خوردن به بافتها باعث آن میشود.
هنگامی که بافت بخشی از بدن به خاطر فقدان خونرسانی بمیرد قانقاریا رخ میدهد. مرض قند یا سختی رگ (تصلب شرایین) نیز میتواند باعث سیاهمردگی شود.
علائم شایع قانقاریا پوست آبی یا سیاه، درد و ترشح بدبو است. درمان این بیماری به فراخور شدت آسیبی که بافت دیده از تجویز آنتیبیوتیک تا قطع بخش مبتلای بدن متفاوت است. در اثر ورود میکروب کانگرن به نسوج بی جان یا در حال مردن , تعفن و درد شدید و التهاب ایجاد می شود . و در مراحل آخر بیمار را مواجه با کم خونی سرد نموده و هلاک می سازد .
قانقاریا به معنی بافت مرده است. قانقاریا وقتی ایجاد میشود كه زخم عفونت پیدا كند یا بافت در اثر وارد آمدن آسیب دچار تخریب شود. قانقاریا میتواند در هر نقطهای از بدن رخ دهد، اما شایعترین جاها عبارتند از انگشتان پا، پا، و ساق پا، انگشتان دست، دست، و ساعد دست. خطرناكترین جا احشای شكمی است.
قانقاریا اصولاً دو نوع دارد
نوع خشك كه در آن عفونت باكتریایی وجود ندارد، و نوع مرطوب كه در آن زخم در اثر باكتریها دچار عفونت میشود. واژه قانقاریای گازدار در مورد نوع خاصی از قانقاریای مرطوب به كار میرود.
علایم شایع
۱. تورم
۲. درد یا بیحس شدن ناحیه
۳. تب خفیف تا 3/38 درجه سانتیگراد
۴. ترشحات بدبو از زخمهای موجود در بافتهای مرده
۵. سیاه شدن پوست همراه با مردن عضلات و استخوان زیر آن
۶. ترق و تروق كردن پوست. در این حالت انگار كه روی حبابهای هوا در زیر پوست فشار آورده میشود.
علل بیماری
قانقاریا وقتی رخ میدهد كه جریان خون به یك قسمت از بدن متوقف شود یا به شدت كاهش یابد. جریان خون میتواند در موارد زیر متوقف و در نتیجه قانقاریا ایجاد شود:
۱. عفونت با باكتری كلستریدیوم پرفرنژانس
۲. آسیب بافتی در اثر حوادث، جراحی، یا زخمهای سوراخكننده عمقی
۳. لهشدگی كه باعث قطع جریان خون شود.
۴. تشكیل لخته خون در یك سرخرگ
۵. تصلب شرایین (سفت و انعطافناپذیر شدن سرخرگها)
۶. سرمازدگی طولانیمدت
عوامل افزایش دهنده خطر
۱. دیابت شیرین
۲. سن بالا
۳. جریان خون كم در یك بافت خاص
۴. سیگار كشیدن، كه باعث اختلال در خونرسانی میشود.
۵. سوء مصرف الكل، كه در كار رگهای خونی اختلال ایجاد میكند.
مراحل درمان و دستور زالوگذاری
برای درمان قانقاریا , چند ساقه ریواس را خرد کرده , و 20 دقیقه بجوشانید , بعد از آن به مدت 3 روز , روزانه 2 ساعت آن را بر محل زخم ضماد کنید.درمان آن با زالو و داروهای گیاهی شاید تنها راه علاج مورد اطمینان باشد داروهایپاکسازی مزاج باید به دقت به کار گرفته شود انگاه زالو درمانی روی موضع و اطراف ان با توجه به توان بیمار و قدرت خون سازی وی با تعدادی کم ولی به طور مرتب انجام می شود . بعضی بیماران به عنوان مثال هر روز 3 عدد زالو دریافت می کنند و برخی هر هفته و تعدادی هر 15 روز یکبار تحت زالو درمانی قرار می گیرند البته هر چه فاصله زالو درمانی بیشتر باشد تعداد زالو ها در هر نوبت بیشتر شده و اگر 25 روز فاصله ایجاد شود تعداد زالوها در نهایت می تواند به 20 عدد در هر نوبت برسد .
