مقدمه
خاکشیر، این دانههای ریز و پرخاصیت که به حق میتوان آن را “طلای پنهان در خانهها” نامید، یکی از ارزشمندترین مواد در طب سنتی ایرانی است. این دانههای معجزهآسا که از گیاهی با نام علمی “Lepidium sativum” به دست میآیند، سرشار از ترکیبات مفیدی مانند گلوکوزینولاتها، اسیدهای چرب ضروری و مواد معدنی ارزشمند هستند. خاکشیر نهتنها به عنوان یک نوشیدنی خنککننده در تابستان شناخته میشود، بلکه خواص درمانی شگفتانگیزی دارد که از بهبود گوارش تا تقویت سیستم ایمنی بدن را شامل میشود.
از دیرباز تاکنون، خاکشیر جایگاه ویژهای در سفرههای ایرانی داشته و به عنوان یک داروی طبیعی برای بسیاری از بیماریها مورد استفاده قرار گرفته است. این دانههای کوچک میتوانند به درمان یبوست، کاهش التهاب، تنظیم فشار خون و حتی بهبود مشکلات پوستی کمک کنند. تهیه شربت خاکشیر در خانه بسیار ساده است و میتوان با ترکیب آن با آب، گلاب و کمی شیرینکننده طبیعی، یک نوشیدنی گوارا و مفید تهیه کرد. خاکشیر واقعاً گنجی پنهان در آشپزخانههای ماست که با قیمتی اندک میتواند سلامتی گرانبهایی را به ارمغان بیاورد.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره اعجاز خاكشير صحبت کنیم.يكي از رازهاي مهم پزشكي را بگويیم كه با دانستن اين نكات ، بيش از نيمي از مريضهاي بيمارستان مرخص ميشوند.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
طبیعت و خواص کلی خاکشیر
طبيعت خاكشیر گرم و تر است و بدين جهت يكي از داروهاي مفيد ضد سودا محسوب مي شود و در درمان بيماري هايي كه سبب آن ها از وجو (سودا) باشد بسيار كاربرد دارد و غالبا رفع عارضه را مي نمايد.
در واقع خاكشير را بايد يكي از داروهاي آنتي آلرژيك به شمار آورد.
درمان بیماریهای مرتبط با سوءمزاج
1- بر اساس طب سنتي ، بواسير كه معمولا نوعي سوء مزاج ارثي به شمار مي رود اغلب با داروهاي پاك كننده خون و معجون و هليله ها درمان مي شود . خاكشير يك از بهترين پاك كننده هاي خون در اين باب و ديگر موارد سوء مزاج است .
2-كودكاني كه زياد مستعد به ورم لوزتين باشند خيلي بندرت اتفاق مي افتد كه با خوردن خاكشير دچار تورم لوزه گردند . حتي اگر ورم در بدو بروز بوده باشد و لوزه ها چرك نكرده باشند كوبيده ي خاكشير مي تواند موثر واقع شود .
3- واريس يكي از عوارض سوء مزاج ارثي است كه تا كنون براي آن هيج دارويي يافت نشده است . در آغاز بيماري مي توان آن را به طور كلي درمان كرد . ولي چنانچه بيماري بسيار پيشرفت كرده باشد آنرا تخفيف كلي داده و مانع پيشرفت آن خواهد گرديد . (قابل توجه معلمان – پرستاران و ماموران راهنمايي و رانندگي )
4- اگزما (سوداي جلدي ) كه هنوز داروي قطعي براي آن نيافته اند اغلب با تصفيه ي مزاج ، استفاده از معجون ها و هليله ها و نظير آن بهبود يافته و بويژه خاكشر غالبا نتايج خوب در درمان حاصل مي گردد .
درمان مشکلات پوست و مو
5- شوره ي سر كه يكي از عوارض و اشكال سوء مزاج است اغلب با خوردن خاكشير بهبود مي يابد .
6- گاه سوء مزاج باعث ريزش مو مي شود كه با خوردن خاكشير ، مقل ارزق و هليله ها اين عارضه برطرف مي شود .
7- برخي اوقات در بن موهاي سر احساس خارش مي نماييم كه علت آن نيز سوء مزاج است . اين ناراحتي با صرف معجونهايي از انواع هليله ، مقل ازرق و خاكشير بهبود مي يابد .
8- افرادي كه بدني لاغر و خشك و بدن رطوبت دارند و پوست آنها به خشكي و زبري مي گرايد با خوردن خاكشير بهبود زيادي مي يابند . مخوصا اگر مدت مديدي استفاده نمايند پوست بدنشان نرم شده و قشري از چربي زير پوست آنها جمع مي شود . چنانچه هماهنگ با اين دستور ، از معجونهاي انواع هليله نيز استفاده كنند اين منظور بهتر حاصل مي شود .
تقویت دستگاه گوارش
9-خاكشير بهترين دارو براي ضعف معده به علت سوء مزاج سرد (سودا) مي باشد .
نشانه هاي سوء مزاج سرد
خشكي دهان –كم ميلي به آب –بدگواري طعام-بي ميلي به خوراك-نفخ شكم –بروز برخي درد ها در معده –ضعف و لاغري .
10- خاكشير يكي از بهترين داروهاي درمان يبوست سوداوي و يبوست عصبي روده مي باشد .
نشانه هاي يبوست سوداوی یا عصبی
تكه تكه خارج شدن مدفوع است . حتي با فشار نيز روده ها كاملا باز و تخليه نمي شوند . و مقداري از مدفوع در روده باقي مي ماند و در نتيجه سموم و عوارض مختلفي را موجب مي شود . متاسفانه اغلب مردم اين مشكل را دارند .
مفید برای سالمندان و کودکان
11- سالخوردگان بدنشان كم آب و خشك شده و به همين نسبت روده هايشان نيز خشك و كم آب مي شود و در نتيجه كمتر ترشح ميكند واين سببي براي يبوست آنان است . در اين مورد بهترين داروي طبيعي خاكشير است كه بايدآانرا كوبيده داخل استكان قند داغ كرده بنوشند .
بايد متذكر شوم كه نزد اين گونه كهنسالان ، استفاده از حبهاي ملين و مسهل زيان آور است . زيرا مانده ي رطوبت آنان را كشيده و از ميان برده و موجب خطر مرگ مي شود . متاسفانه پزشكي امروزي هيچ اطلاعي در اين زمينه ندارد .
12- در كودكاني كه دچار يبوست و درد دل شده و جوشهايي در بدنشان پيدا مي شود . اگر روزي يك قاشق چايي خوري خاكشير را كوبيده و در قند داغ ريخته و به آنها بنوشانند رفته رفته لينتي در مزاج آنها پيدا شده و رفع دل درد و بر طرف شدن بثورات آنها خواهد شد .
تقویت قوای جنسی و درمان مشکلات زنان
13- خاكشير ضعف قواي جنسي را در مردان و زنان چنانچه سبب آن از سودا باشد را برطرف كرده و توانايي و قوت مي بخشد – به قول اساتيد طب سنتي : خاكشير بهار جواني را طولاني تر مي كند .
14- خاكشير ترشحات رحمي (سيلان ابيض) كه ناشي از سودا باشد به تدريج برطرف مي كند.
درمان مشکلات کبد و بواسیر خونی
15- از جمله عوارض سوداوي ، ضعف كبد و بروز بواسير است كه گاه با خونريزي هاي پي در پي ظاهر مي شود
. به مرور شخص را ضعيف و ناتوان مي كند . در اين صورت ممكن است مقعد هم ست شده و بيرون آيد
در چنين حالتي بهترين دارو خاكشير است كه بدن را اصلاح نموده و كم كم مانع خونريزي مي شود
البته هر چند ماه يكبار از بواسير خون غليظي كه حاوي سموم بدن است دفع شده و پس از يكي دو روز به خودي خود خونريزي بند خواهد آمد و به تدريج رفع سستي و خروج مقعد نيز خواهد شد .
