مقدمه
شیر دهی یکی از مهمترین و حیاتیترین مراحل پس از زایمان است که تأثیرات زیادی بر سلامت نوزاد و مادر دارد. این فرآیند طبیعی نه تنها تأمینکننده مواد مغذی ضروری برای رشد و تقویت سیستم ایمنی نوزاد است، بلکه ارتباط عاطفی عمیقی بین مادر و نوزاد ایجاد میکند. مطالعات نشان دادهاند که شیر مادر حاوی آنتیبادیها، ویتامینها و مواد مغذی ویژهای است که به تقویت سیستم ایمنی نوزاد و پیشگیری از بیماریها کمک میکند. به همین دلیل، سازمانهای بهداشتی بینالمللی توصیه میکنند که شیر دهی حداقل تا شش ماهگی نوزاد ادامه یابد.
برای داشتن یک تجربه شیر دهی موفق، مادران باید به تدابیر و مراقبتهای ویژهای توجه کنند. رژیم غذایی مناسب و متعادل، مصرف مایعات کافی، و استراحت مناسب از جمله عواملی هستند که به تولید شیر کمک میکنند. همچنین، آموزش و مشاوره با متخصصان و حضور در کلاسهای آموزشی مرتبط با شیر دهی میتواند به مادران کمک کند تا از تکنیکهای صحیح شیر دهی آگاه شوند و مشکلات احتمالی را به خوبی مدیریت کنند. با رعایت این نکات و توصیهها، مادران میتوانند تجربه شیر دهی موفق و لذتبخشی داشته باشند و از فواید آن برای خود و نوزادشان بهرهمند شوند.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره تدابیر شیردهی بیشتر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
بهترین مواد غذایی برای زن شیرده
نان گندم خوب پخته شده، گوشت بره، بزغاله، گوشت و مغز گوسفندو مغز حیوانات دیگر، پستان گوسفند، ماهی تازه(بخصوص ماهی رضاضی)، کرفس، کنجد، چغندر، آشی که با نخود و جو پخته شده باشد، کاهو، بادام، فندق.
غذاهای مناسب برای زن شیرده
شیر برنج، زرده تخم مرغ نیم برشت، شیربادام، حلوای هویج، حلوای زرده تخ مرغ، آش شیر، سوپ كله مرغ
غذاهایی که مصرف آنها برای زن شیرده مناسب نیست:
خردل، نعنا، سير، پياز
برای غلیظ شدن شیر زنانی که شیر آنها رقیق است:
پرهیز از فعالیتهای شدید و ورزشهای سنگین، مصرف شیره انگور با نان سنگک به عنوان صبحانه یا شام، استراحت و خواب کافی
کم بودن شیر چه علت هایی دارد؟
1. غلبه حرارت بالا بر بدن:
استفاده از سوپ جو با اسفناج برای افزایش شیر در این حالت مفید است. مصرف کشک الشعیر و اسفناج توصیه می شود.
2. غلبه سردی بر بدن یا گرفتگی در مجاری شیر:
در این مورد استفاده از هویج یا تخم آن و همچنین بادکش گرم زیر سینه در افزایش شیر موثر است.
3. کمبود شیر به دنبال کم غذایی مادر:
افزودن سیاهدانه، رازیانه و تخم شوید به رژیم غذایی به افزایش شیر کمک میکند. ماساژ زیر سینه با روغن سیاهدانه مفید است.
مواد فاسد کننده شير
- باردار بودن
- جماع
- مشکلات روحي و اعصاب
- غذاهاي نامناسب و نوشيدنيهاي نامناسب
- عادات غذايي بد
جهت بهبود(افزایش دهنده شیر در همه مزاج ها)
– مصرف 1 قاشق پودر سبوس برنج و گندم در غذا و رعايت رژيم سيب رسيده و شيرين
– آب پنیر (پنیرتازه را در آب جوشانده سپس آب را صاف كرده و میل كنید)
– مخلوط روغن گاوی داغ با آب انگور و میل كردن آن در طول روز.
– نخود را از شب تا صبح در شیر خیسانده سپس ظهر شكر به آن اضافه كرده و كمی حرارت داده میل شود.
– تخم شنبلیله پودر شده4ق غ+ 2ق غ روغن كنجد+ 3ق غ عسل مخلوط كرده در طول روز چند بار میل كنید.
اعمال یداوی جهت افزایش شیر
- مالیدن پستان
- بادكش زیر پستان
- پستان را در آب نیم گرم ماساژ دادن
- نرمش قبل از غذا
ضماد افزایش شیر
آرد كنجد را در آب آنگور خیسانده به مدت 24 ساعت آب آن را نوشیده و ته نشین آن را روی پستان ضماد شود
خونسازي در شير دهي
– آب انگور، آب به، آب آناناس، آب سیب، شیر نارگیل، آب انبه، آب لیموشیرین، هر کدام 250گرم، عرق بیدمشک، کاکوتی، بادرنجبویه، گل گاوزبان، گزنه، عرق شاهاسپرم و ریحان هر کدام نیم لیتر، همه را با هم مخلوط کرده و 10 دقیقه روی شعله ملایم بجوشانید، سپس با شکرسرخ یا شکر سفید یا عسل مخلوط کرده 10 دقیقه دیگر بجوشانید. سپس نصف قاشق چایخوری زعفران ساییده به آن افزوده و 10 دقیقه دیگر بجوشانید. روزانه 1- 3 استکان یا لیوان میل شود.
– مصرف شربت آب و عسل نيز توصيه ميشود. استفاده از آب آهن تاب در تمام غذاها و نوشیدنی ها و قرص خونساز بسیار مفید است.
– در تمام غذاها و نوشیدنی ها کمی زنجبیل، رازیانه، انیسون، زیره سبز و … اضافه شود
روش تهیه کشک الشعیر
100 گرم جو پوست کنده را در 5/1 لیتر آب بجوشانید تا 200 سی سی بماند. آنگاه آن را بهم بزنید و صاف نمایید. آب بدست آمده کشک الشعیر است.
روش تهیه شیر برنج
مواد لازم:برنج 1 لیوان، شیر3 لیوان، شکر 1 لیوان، هل 3-2دانه، گلاب 2 قاشق غذاخوری، کمی نمک.
طرز تهیه:برنج را 6 ساعت قبل از پخت بشویید و با کمی نمک بخیسانید. سپس با یک لیوان آب و یک لیوان شیر و هل روی شعله ملایم بگذارید و بپزید. بعد از اینکه برنجها له شدند باقیمانده شیر را در قابلمه بریزید و روی شعله ملایم به جوش بیاورید. شعله را کم کنید و آهسته هم بزنید. در این هنگام شکر و گلاب را نیز اضافه کنید و به هم زدن ادامه دهید تا شکر کاملاً حل شود. زیر قابلمه را خاموش و دانه هل را خارج کنید. شیربرنج را در ظرف بکشید و بگذارید خنک شود. اگر بلافاصله در ظرف را بگذارید شیربرنج آب میاندازد.
روش تهیه تخم مرغ نیم برشت
تخم مرغ را داخال آب در حال جوش انداخته به مدت 100ثانیه بماند.سپس زرده را خارج كرده با عسل یا نمك و آویشن مخلوط كرده و بهتره در وعده صبحانه میل شود.
روش تهیه شیربادام
مواد لازم: مغز بادام درختی خام پوستکنده نیم پیمانه، آب سرد 2 پیمانه، شیره انگور 4 قاشق غذاخوری، گلاب 2 قاشق مرباخوری، هل 4 دانه.
طرز تهیه:بادام پوست کنده را با تخم هل و نیم پیمانه آب در مخلوط کن بریزید تا خمیر شود. بقیه آب و گلاب و شیره انگور را به مخلوط اضافه کنید و باز چند ثانیه بگردانید تا خوب مخلوط شود.
روش تهیه حلوای هویج
مواد لازم: هویج یا زردک شیرین و رسیده، شکر یا عسل، مغز پسته و بادام، هل و گلاب و زعفران مقدار همه برحسب ذائقه به مقدار لازم.
طرز تهيه: زردک شیرین و رسیده را پوست کنده و از وسط به صورت طولی نصف کنید و قسمت سفت میانی آن را جدا کنید. سپس آن را رنده کرده و با آب و گلاب بپزید. شکر یا عسل را با هل و گلاب و زعفران به آن اضافه کرده و مرتب هم بزنید تا غلیظ شود. خلال مغز بادام و مغز پسته را در ماهیتابه دیگری با حرارت ملایم بو داده و به حلوا اضافه کنید. سپس حلوا را در سینی پهن کرده و با چاقو به شکل لوزی ببرید.
روش تهیه حلوای زرده تخم مرغ
مواد لازم:زرده تخم مرغ 5 عدد، روغن کنجد یا کره حیوانی 2 قاشق غذاخوری، هل، دارچین، میخک، شکر و گلاب مقدار همه برحسب ذائقه به مقدار لازم.
طرز تهيه:تخممرغها را ابتدا آبپز کرده و زرده آنها را جدا کنید. زردهها را له کرده و در روغن یا کره حیوانی تفت دهید. هل، دارچین، میخک، شکر و گلاب را نیز به آن اضافه کرده و هم بزنید تا آب آن خشک شده و به روغن بیفتد.
روش تهیه آش شیر
مواد لازم:شیر یك لیتر، نخود یا لپه یك نعلبكی، رشته آشی 50 گرم، مقداری نمك
ظرز تهیه: نصف شیر را با نخود خیسانده و میجوشانیم تانخود كاملا پخته شود. سپس بقیه شیر و رشته را اضافه كرده تا رشته بپزد. كمی نمك نیز اضافه می كنیم
