مقدمه
سینوزیت یکی از شایعترین بیماریهای دستگاه تنفسی فوقانی است که به دلیل التهاب و عفونت سینوسهای پارانازال ایجاد میشود. این بیماری میتواند به صورت حاد (کمتر از ۴ هفته) یا مزمن (بیش از ۱۲ هفته) ظاهر شود و با علائمی مانند احتقان بینی، ترشحات غلیظ، درد صورت، سردرد و کاهش حس بویایی همراه است. عوامل مختلفی از جمله عفونتهای ویروسی، باکتریایی، آلرژیها و انحراف تیغه بینی میتوانند در بروز سینوزیت نقش داشته باشند. تشخیص به موقع و درمان مناسب این بیماری برای پیشگیری از عوارض جدی مانند گسترش عفونت به چشم یا مغز اهمیت ویژهای دارد.
درمان سینوزیت بسته به نوع و شدت آن ممکن است شامل آنتیبیوتیکها، ضداحتقانها، اسپریهای استروئیدی بینی و در برخی موارد جراحی اندوسکوپیک سینوس باشد. در طب سنتی نیز از روشهایی مانند بخور گیاهان دارویی (اکالیپتوس، نعنا)، شستوشوی بینی با آب نمک و مصرف دمنوشهای گرمکننده برای تسکین علائم استفاده میشود. پیشگیری از سینوزیت با تقویت سیستم ایمنی، کنترل آلرژیها، اجتناب از عوامل محرک و رعایت بهداشت بینی امکانپذیر است. توجه به این نکته ضروری است که در صورت تداوم علائم بیش از ۱۰ روز یا تشدید آنها، مراجعه به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی برای دریافت درمان مناسب ضروری است.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره سینوزیت صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
سینوزیت
به حفره هایی که در اطراف بینی و در سایر قسمتهای صورت در استخوانها وجود دارند و در آنها هوا وجود دارد،سینوس گفته می شود.در سینوزیت حاد سینوسها ملتهب و متورم می شوند.التهاب و تورم سینوسها در تخلیه ی ترشحات اختلال ایجاد می کند و موجب افزایش ترشح مایع مخاطی می شود.این بیماری شایع است و تنفس عادی فرد، ا ز طریق بینی را با مشکل مواجه می کند.اگر دچا ر سینوزیت شوید ممکن است نواحی اطراف بینی و چشمها متورم شوند و احساس کنید صورت شما کمی متورم شده است. ممکن است در صورت خود درد ضربان داری حس کنید و یا دچار سردرد شوید.بیشتر اوقات سینوزیت حاد به دنبال سرماخوردگی رخ میدهد.
سایر عللی که موجب ایجاد سینوزیت می شوند
سایر عللی که موجب ایجاد سینوزیت می شوند شامل :
ویروس ها که بیشتر سینوزیتها را ایجاد می کنند
باکتریها
آلرژی و حساسیتها
پولیپ و تومورهای بینی
انحراف بینی
عفونت های قارچی و در مواردی عفونتهای دندانی هستند.
درمان سینوزیت حاد به عامل ایجاد کننده بستگی دارد.التهاب سینوسها اگر ادامه پیدا کند ممکن است به عفونتهای شدید و عوارض جدی تری منجر شود.در مواردی که سینوزیت بیشتر از 8 هفته طول بکشد یا مکررا عود کند به آن سینوزیت مزمن گفته می شود.
و همچنین هر عامل آناتومیکی یا فیزیولوژیکی که منجر به انسداد تخلیه ترشحات سینوس ها بشود موجب استاز ترشحات سینوس ها شده و بنابراین باعث عفونت می شود. هر عارضه موضعی از جمله انحراف تیغه بینی و یا پولیپ آلرژیک می تواند منجر به انسداد و استاز ترشحات و عفونت سینوس ها شود. عفونت های همجوار از جمله عفونت ریشه دندان های مجاور موجب عفونت سینوس ماگزیلا می شود.
آسیب فعالیت مژکی در افرادی که سیگار می کشند و یا کسانی که در محیطی با آلودگی هوای شدید زندگی می کنند موجب خشکی مخاط بینی و سینوس ها و در نهایت عفونت سینوس را فراهم می آورد.
شنا کردن و خصوصاً شیرجه زدن در استخرهای آلوده که آب آلوده با فشار وارد حفرات سینوسها می شود منجر به عفونت سینوس ها می شود .
سینوزیت هوایی به دنبال تغییرات فشار هوا در پروازهای با ارتفاع زیاد موجب انسداد سوراخ های سینوس ها و ایجاد فشار منفی و ترشح در سینوس ها و بالاخره سینوزیت می شود.
علایم سینوزیت حاد کدامند؟
- ترشحات غلیظ زرد یا سبز رنگ از بینی یا پشت حلق.
- احتقان یا انسداد بینی که موجب مشکل در تنفس از طریق بینی می شود.
- درد ،حساسیت به لمس،تورم یا احساس فشار در اطراف چشمها،گونه ها،بینی یا پیشانی.
- درد در فک فوقانی و دندانها.
- کاهش حس بویایی و چشایی.
- سرفه که ممکن است شبها بدتر شود .
برخی علایم دیگر ممکن است شامل این موارد باشند:
درد گوش، گلو درد، بوی بد دهان، خستگی، تحریک پذیری، تب، تهوع.
عوارض سینوزیت حاد کدامند؟
حمله ی آسم : سینوزیت می تواند به عنوان آغازگر حمله ی آسم عمل کند.
سینوزیت مزمن: سینوزیت حاد می تواند به سینوزیت مزمن تبدیل شود.اگر علائم سینوزیت بیش از 8 هفته به طول بیانجامد سینوزیت مزمن روی داده است.
مننژیت: ممکن است عفونت به مغز نیز گسترش یابد و موجب بروز مننژیت شود.
مشکلات بینایی: اگر عفونت به حفره ی چشم گسترش پیدا کند ممکن است به کاهش بینایی و حتی در مواردی به نابینایی منجر شود.این حالت یک اورژانس پزشکی است و برای پیشگیری از آسیب دائمی چشم نیاز به درمان فوری دارد.
آسیب عروقی :عفونت می تواند به سیاهرگهایی که اطراف سینوسها قرار دارند انتشار پیدا کند و موجب ایجاد تداخل در جریان خون مغز شود و فرد را در معرض خطر سکته ی مغزی قرار دهد.
عفونت گوش : عفونت حاد سینوسها می تواند همراه با عفونت گوش ایجاد شود.
این اقدامات می توانند به تسکین علائم سینوزیت کمک کنند
- به اندازه ی کافی استراحت کنید. این عمل موجب می شود بدن شما بهتر با عفونت مبارزه کند و زودتر بهبود یابید.
- مایعات فراوان بنوشید. این کار ترشحات مخاطی را رقیق تر می کند و تخلیه آنها را آسانتر می کند. از مصرف نوشیدنیهای حاوی کافئین و الکل خودداری کنید چون تورم مخاط بینی و سینوسها را تشدید می کنند.
- بینی خود را بخور بدهید.با یک حوله ی بزرگ سر خود را بپوشانید و بخاری که از آب داغ بلند میشود را تنفس کنید.البته باید مراقب دمای بخار آب باشید تا سوزاننده نباشد.می توانید از دوش آب گرم استفاده کنید و در هوای گرم و مرطوب آن تنفس کنید.این کار به کاهش تورم و درد و تخلیه ی ترشحات مخاطی کمک می کند.
- از کمپرس آب گرم بر روی صورت استفاده کنید.از حوله های گرم برای کمپرس صورت گونه ها و اطراف چشمها استفاده کنید. این عمل درد را کاهش می دهد.
- بینی خود را شستشو دهید.با آب جوشیده ی سرد شده همراه کمی نمک و یا با سرم شستشو، بینی خود را شستشو دهید.برای این کار می توانید از سرنگ نیز استفاده کنید. شستشوی بینی به بهبودی شما کمک می کند.
- هنگام خواب سر خود را بالاتر قرار دهید.این عمل به تخلیه ی سینوسها کمک می کند و گرفتگی و احتقان بینی را کاهش می دهد.











