مقدمه
کیست یا سینوس پیلونیدال یکی از مشکلات شایع و ناراحتکنندهای است که معمولاً در ناحیه انتهایی ستون فقرات و بالای باسن رخ میدهد. این کیستها میتوانند به علت تراکم و تجمع موهای زیر پوست، عفونتهای باکتریایی، یا تحریکهای مکرر ایجاد شوند و باعث درد، تورم و ترشح چرکی در ناحیه مبتلا شوند. کیست پیلونیدال معمولاً در جوانان و افرادی که مدت زیادی نشستهاند یا فعالیتهای فیزیکی سنگین انجام میدهند، بیشتر مشاهده میشود. تشخیص و درمان به موقع این مشکل میتواند از بروز عوارض جدیتر جلوگیری کند و به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک نماید.
درمان کیست پیلونیدال بسته به شدت و وضعیت آن میتواند شامل روشهای مختلفی باشد. در موارد خفیف، ممکن است پزشک توصیه به تخلیه چرک و استفاده از آنتیبیوتیکها برای درمان عفونت کند. در موارد شدیدتر، نیاز به جراحی برای برداشتن کیست و پاکسازی ناحیه مبتلا وجود دارد. پس از جراحی، مراقبتهای بهداشتی مناسب و پیروی از دستورات پزشک برای جلوگیری از عود مجدد کیست ضروری است. همچنین، رعایت نکاتی مانند جلوگیری از نشستن طولانیمدت، حفظ بهداشت شخصی و پوشیدن لباسهای مناسب میتواند به پیشگیری از بروز کیست پیلونیدال کمک کند.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره کیست یا سینوس پیلونیدال بیشتر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
تعریف کیست یا سینوس پیلونیدال
کیست پیلونیدال یا سینوس پیلونیدال یک کیسه کوچک پوستی حاوی مو در قسمت پایین کمر است. این بیماری در جنگ جهانی دوم به نام بیماری رانندگان جیپ معروف بود. این کیست به صورت یک منفذ پوستی کوچک نمایان شده و گاهی چیزی بیش از یک فرورفتگی حاوی چند موی پیچیده نیست. بیماری پیلونیدال به شکل یک آبسه حاد یا سینوس تخلیه شونده در ناحیه ساکرو کوسیکس بروز میکند. این کیست یا آبسه معمولا در انتهایی ترین نقطه ستون فقرات ایجاد میشود . این کیست مستعد عفونت است. کیستهای پیلونیدال در افراد سیاه پوست ناشایع است.
هر دو جنس مبتلا میشوند ولی در مردان شایعتر است. عفونت کیست معمولاً در اوایل بزرگسالی (۴۰-۱۸ سال) آغاز میشود. بیشترین رده سنی بین ۱۶ تا ۲۶ میباشد.
از نظر آماری از هر ۱۰۰ هزار نفر ۲۶ نفر به این بیماری مبتلا میشود.
بیماری پیلونیدال یک بیماری نسبتا فراوانی است که علت ایجاد آنرا فرو رفتن مو در عمق پوست می دانند. این بیماری بیشتر در ناحیه ساکروم دیده می شود ولی در قسمت های دیگر بدن مثل زیر بغل, ناف و یا ناحیه پیوبیک نیز ممکن است ایجاد شود. در ناحیه ساکروم سوراخ Sinus آن در خط وسط ظاهرمیشود و سوراخ های دیگر پایین تر یا بالاتراز آن و ممکن است در لاترال ظاهر شود.
دیواره سینوس را Squamous epithelium می پوشاند و تغییرات بدخیمی در آن نادر است. ولی تا کنون چند مورد Squamous cell carcinoma گزارش شده است.
معنی لغوی و علت ایجاد
واژه پیلونیدال به معنی (nest of hairs) آشیانهای از موها است . سینوس، آبسهای هست که دارای مجرایی به سطح پوست شده. اما همیشه آبسه پیلونیدال همراه سینوس نیست.این بیماری بیشتر در افراد پر مو دیده می شود و بیشتر شامل حال کسانی است که شغلهای نشسته دارند به همین علت به آن بیماری رانندگان هم گفته می شود. بیشتر بیماران هنگامی مراجعه می کنند که مو وارد بدن شده و یک عفونت موضعی ایجاد کند و به فولیکولیت تبدیل شده و بعد از آن به مرور زمان بصورت یک آبسه در آید و موجب درد و توده پشت(بالای شکاف باسن ) می گردد. بیمار موقع نشستن درد دارد.
درمان سینوس پیلونیدال
در این مرحله که فاز حاد بیماری است،آبسه باید تخلیه شود و در طب جدید اینکار با بی حسی موضعی و شکاف روی آن و خارج کردن ترشحات و چرک انجام می شود. و بیمار با دستورشستشوی روزانه مرخص می شود . و در مرحله بعدی که بعد از چند هفته است بیمار باید جهت جراحی اصلی مراجعه کند!!!.
در عده ای از بیماران هم به علت تخلیه خود به خود آبسه، محل تخلیه بصورت یک سینوس کامل باقی مانده و مجرا کاملا تکامل یافته و بیمار دائما دچار ترشح خواهد شد و هیچ وقت این سوراخ بسته نخواهد شد. در زمان معاینه موقع نگاه روی پشت بیمار روی خط مرکزی بالای شکاف باسن اغلب یک یا چند منفذ دیده می شود که ممکن است ترشح واضح داشته باشد در این مرحله بیمار درد ندارد و فقط از ترشحات ناحیه شکایت می کند.
این ترشحات اغلب قهوه ای مایل به قرمز رنگ هستند و گاهی بد بو می باشد. در مرحله اول که بیمار با درد مراجعه می کند به عنوان آبسه پایلونیدال و در مرحله بعد که مجرا تشکیل شده و بیمار ترشح دارد این مشکل را به عنوان سینوس پایلونیدال معرفی می کنند.
البته این مشکل ممکن است درجاهای دیگر بدن نیز ایجاد شود ولی بیشتر در ناحیه پشت و روی شکاف باسن دیده می شود. ولی در برخی افراد ممکن است در ناف ویا بین انگشتان ) در آرایشگر ها) نیز دیده شود، که بیشتر با علامت درد و ترشح شناسایی میشود. سینوس پایلونیدال باید جراحی شود و احتمال بد خیمی روی پوست در برخی مقالات در موارد ترشح مزمن از مدخل سینوس گزارش شده است .
همچنین بخوانید:بیماری های پوستی
نشانههای کیست پیلونیدال
در صورت عدم عفونت علامتی ندارد. با ایجاد عفونت علایم زیر بروز میکند:
- درد
- قرمزی
- احساس درد با لمس و تورم ناحیه مبتلا
- تب و لرز
- ترشح چرک
دلایل این کیست ناشی از اختلالی خفیف است که در طی تکامل جنینی رخ میدهد. عامل عفونت معمولاً استافیلوکوک است. این وضعیت در مردانی که دارای مقادیر زیادی موی بدن هستند، بیشتر رخ میدهد. علت دقیق نامشخص است، اما ممکن است به علت وجود نقصی در تکامل این ناحیه باشد. رشد مو در این محل تمایل دارد به طرف داخل باشد، و احتمال دارد باعث عفونت در سینوس و در نتیجه یک آبسه دردناک شود.
جراحی سینوس پایلونیدال
روش های مختلفی در طب جدید برای جراحی سینوس پایلونیدال وجود دارد. احتمال عود مجدد در این جراحی متفاوت است و بستگی به تکنیک جراحی دارد ولی کمترین احتمال عود در روش جراحی باز است که در این روش با ایجاد یک برش لوزی شکل کیست و منافذ آن را خارج می کنند و زخم را باز می گذارند که به صورت روزانه شستشو داده شده و پانسمان می شود و حدود ۳-۲ ماه زمان می برد که دوباره ترمیم شود.
دخالت فوری در زمان ظهور علایم اولیه عفونت ممکن است از ایجاد آبسه جلوگیری کند. شما باید ناحیه را در آب ولرم مرطوب کرده تا ناراحتی تسکین یابد و در اولین فرصت ممکن با پزشکتان مشورت نمایید. ممکن است جهت درمان عفونت، آنتی بیوتیک خوراکی تجویز گردد.
اگر چرک تشکیل شده باشد، آبسه نیازمند تخلیه زیر بی هوشی عمومی است و باید زخم را تا زمانیکه ترمیم شود، بازگذاشت. در اکثر موارد، غیرمحتمل است که عفونت عود کند. روشهای مختلف دیگری از قبیل دوختن زخم و فلاپ های پوستی (جراحی پلاستیک) وجود دارد که با یا بدون درد انجام می شود و احتمال عود آن کمتر یا برابر روش باز است . همچنین در روش باز عوارض بعد از عمل بیشتر است و بیمار چند هفته ای موقع نشستن درد دارد و دائم باید پانسمان شود .
علت ایجاد کیست
در مورد علت این بیماری اختلاف وجود دارد ولی مهمترین علت آن گرفتار شدن مو در نسج عمقی ناحیه ساکرو کوکسیکس میدانند. بیماری پیلونیدال بطور شایع, مردان را بیش از زنان گرفتار میکند, بهخصوص آنهائی که دارای موی بسیار در چین گلوتئال هستند. این بیماری اغلب برای اولین بار در دوران بلوغ و هنگامی که رشد مو و فعالیت غدد چربی افزایش می یابد , بروز میکند.بنابراین افرادی که موهای زیادی در ناحیه بالای باسن دارند با انجام لیزر موی زاید از بروز این بیماری پیشگیری میکنند.
کیست پیلونیدال یا سینوس پیلونیدال یک کیسه کوچک پوستی حاوی مو در قسمت پایین کمر است. . این کیست به صورت یک منفذ پوستی کوچک نمایان شده و گاهی چیزی بیش از یک فرورفتگی حاوی چند موی پیچیده نیست. بیماری پیلونیدال به شکل یک آبسه حاد یا سینوس تخلیه شونده در ناحیه ساکرو کوسیکس بروز میکند.
مراحل درمان
هر روز صبح ناشتا یک قاسق چای خوری سیاه دانه به همراه کمی عسل به مدت 40 روز مصرف شود.
3 روش برای درمان وجود دارد:
دستور اعمال یداوی و زالو گذاری
1 – قرار دادن 3 الی 5 عدد زالوی متوسط اطراف محل زخم, زالو ها عفونت ها را تخلیه کرده و مشکل رفع می شود 1 الی 2 جلسه زالو درمانی کافی است
2 – بادکش کردن روی زخم باعث تخلیه عفونت ها شده و عفونت ها بیرون می ایند و مشکل رفع می شود
3 – که راحت ترین روش است مقداری الکل از داروخانه تهیه کرده و به موضع زخم بریزید پس از چند دقیقه عفونت ها خود به خود خارج می شود و مشکل بر طرف می شود و نیازی به جراحی نیست.
توصیه کلیدی پزشک
افراد سعی کنند بهداشت را رعایت کنند و حداکثر ماهی یکبار بدنشان را بهویژه زیر بغل ها بین دوران و زیر ناف را با نوره یا واجبین از موهای زائد عاری کنند تا هم از خواص واجبین بهره مند شوند و هم دچار بیماری های عفونی نظیر سینوس پیلونیدال نشوند .
