مقدمه
بیماری بهجت یک بیماری التهابی و نادر خودایمنی است که میتواند بخشهای مختلف بدن از جمله پوست، مفاصل، چشمها و سیستم عصبی را درگیر کند. این بیماری معمولاً با علائمی مانند زخمهای دهانی و تناسلی، التهاب چشمی، مشکلات پوستی و در برخی موارد درگیری مفاصل و عروق همراه است. علت دقیق بیماری بهجت هنوز بهطور کامل مشخص نشده، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در بروز آن نقش دارند. شدت و نحوهی بروز علائم در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است بهصورت دورهای تشدید یا کاهش یابد.
درمان بیماری بهجت معمولاً بر کاهش علائم و کنترل التهاب متمرکز است. پزشکان بسته به شدت بیماری ممکن است داروهای ضدالتهابی، کورتیکواستروئیدها و داروهای سرکوبکنندهی سیستم ایمنی را تجویز کنند. علاوه بر درمان دارویی، تغییرات در سبک زندگی، مدیریت استرس و رعایت رژیم غذایی مناسب میتوانند به کنترل بهتر بیماری کمک کنند. تشخیص زودهنگام و پیگیری مستمر با پزشک نقش مهمی در جلوگیری از عوارض جدی این بیماری دارد و میتواند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره بیماری بهجت صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
بهجت
بهجت یک بیماری خود ایمنی است . در حالت طبیعی ، سیستم ایمنی با تولید آنتی بادی بدن را در مقابل عوامل مضر مثل میکرب ها ، محافظت می کند اما در بیماریهای خود ایمنی این سیستم دچار اشکال می شود و بر علیه خود بدن آنتی بادی تولید می کند . در بیماری بهجت آنتی بادی بر علیه دیواره رگ ها ساخته می شود و در نتیجه عروق دچار التهاب می شوند . علت بیماری بهجت هنوز ناشناخته باقی مانده است اما زمینه ارثی و عوامل محیطی آن در بروز بیماری نقش دارد . این بیماری در خاورمیانه ، آسیا و ژاپن شایع است ولی در سنین 20 تا 30 سالگی ابتلا به بیماری شایع تر است . زنان و مردان تقریباً به نسبت مساوی مبتلا می شوند اما بیماری در مردان شدیدتر است .
علائم ون شانه های بیماری
علائم بهجت در بیماران مختلف متفاوت است . چهار علامت شایع در بیماری بهجت عبارتند از :
- آفت دهانی
- بثورات ( دانه ) دستگاه تناسلی
- بثورات ( دانه) پوستی
- التهاب چشمی
آفت دهانی
این علامت تقریباً در تمام بیماران بهجت دیده می شود و معمولا قبل از علائم دیگر شروع شده و بعد از تمام علائم از بین می رود . این زخمها دردناک بوده و ممکن است از چند میلی متر تا چند سانتی متر قطر داشته باشد . آفت دهانی معمولاً پس از یک تا دو هفته کاملاً از بین می رود ولی بدون درمان مناسب مرتب عود کرده و غذا خوردن را برای بیمار دشوار می کند .
بثورات دستگاه تناسلی
در نیمی از بیماران دیده می شود . محل شایع این زخمها در مردان در دستگاه تناسلی خارجی و در زنان درفرج یا واژن می باشد . زخم های دستگاه تناسلی نیز دردناک هستند ولی معمولاً عود کمتری داشته و بهبودی آنها طولانی است . ممکن است در محل التیام این زخمها جوشگاه ایجاد شود .
بثورات پوستی
انواع مختلف تظاهرات پوستی در بیماری بهجت دیده می شود . ممکن است ضایعاتی به شکل آکنه یا جوشهای چرکی پس از بلوغ و در تنه یا اندام ها دیده شود .
التهاب چشمی
درگیری چشمی در مردان شدیدتر می باشد و در قسمتهای مختلف چشم نظیر قرنیه ، مشیمیه و شبکیه ممکن است التهاب ایجاد شود که علائم آن شامل : درد ، قرمزی و تاری دید است ، البته این درگیری گاهی بدون علامت می باشد که منجر به کاهش قابل ملاحظه دید و نابینایی می شود به همبن دلیل مبتلایان به بیماری بهجت بایستی به صورت دوره ای توسط چشم پزشک معاینه شوند .
درگیری مفصلی
التهاب مفصل در بیش از نیمی از بیماران دیده می شود . معمولاً مفاصل زانو ، آرنج و مچ درگیر می شوند . بیماران از درد ، تورم و خشکی مفصلی شکایت می کنند . علامتهای مفصلی طی چند هفته یا چند ماه کاملا ً برطرف می شوند .
ایجاد لخته خون در عروق
به دلیل التهاب در عروق بویژه سیاهرگها در 16 درصد از بیماران لخته در رگ ها ایجاد می شود که بروز آن در سیاهرگ های ساق پا شایع تر است . در صورت وجود لخته ، اندام درگیر متورم ، گرم و گاهی قرمز می شود .
درگیری سیستم عصبی
در یک چهارم افراد مبتلا به بیماری درگیری سیستم عصبی مرکزی دیده می شود . سیستم عصبی مرکزی وظیفه پردازش اطلاعات و هماهنگی افکار ، رفتارها ، احساسات و حرکات را بر عهده دارد . ممکن است در بیماری بهجت التهاب پرده های اطراف مغز و طناب نخاعی و یا خود مغز دیده می شود ، علائم این نوع التهاب شامل تب ، سردرد و سفتی گردن است و باید این علائم سریعاً به پزشک گزارش شود .
درگیری دستگاه گوارشی
درگیری روده ها با علائم درد شکم ، اسهال خونی و یا خونریزی از دستگاه گوارش همراه است .
درگیری سیستم تنفسی
عمده ترین علامت درگیری سیستم تنفسی خلط خونی می باشد که به اقدامات درمانی فوری نیاز دارد و بلافاصله پزشک معالج را باید مطلع کرد .
تشخیص
هیچگونه آزمایش تشخیصی یا علامت کاملاً اختصاصی برای بیماری بهجت وجود ندارد . تشخیص این بیماری معمولاً از طریق علائم بالینی بیمارو توسط پزشکی که با این بیماری آشنایی کافی دارد ، صورت می گیرد . قبل از تشخیص نهایی ، تست های لازم برای رد کردن بیماریهای دیگر انجام می شود .
علامت های کلیدی جهت تشخیص بیماری بهجت
- آفت دهان : حداقل سه بار در طی 12 ماه
- بثورات دستگاه تناسلی
- التهاب چشمی
- بثورات پوستی
- تست پاترژی مثبت : این تست توسط پزشک انجام می شود . با استفاده از سوزن استریل در پوست فرد مشکوک به بیماری بهجت سوراخ یا خراشیدگی ایجاد می شود و پس از مدت 24 تا 48 ساعت مجدداً توسط پزشک مشاهده می شود و در صورت وجود واکنش پوستی می تواند یکی از علامتهای تشخیصی بیماری باشد .
دستور زالو گذاری
یکی از درمان های بسیار موثر برای کنترل التهابات بیماری بهجت زالو درمانی است . زالوها را از پشت گوش شروع کنید . 20 تا 25 روز بعد روی دست ها و 20 تا 25 روز بعد روی پاها زالو به همان ترتیب و تعدادی که در بیماری های قلبی گفتیم بیاندازید 3 ماه صبر کنید و انگاه در سه نوبت به فاصله هر 20 تا 25 روز یکبار فقط روی پاها زالو بیاندازید . اگر بخش خاصی مورد حمله بهجت واقع شده است در همان نقطه نیز انداختن زالو مفید است . همراه با زالو درمانی مصرف داروهای گیاهی ضد بهجت و پاکسازی بدن از اخلاط اضافی لازم است .
