مقدمه
صرع یک اختلال مزمن عصبی است که به دلیل فعالیت غیرطبیعی و بیش از حد سلولهای عصبی در مغز ایجاد میشود و منجر به تشنجهای مکرر میگردد. این تشنجها میتوانند به اشکال مختلفی ظاهر شوند، از جمله حرکات غیرارادی، تغییرات ناگهانی در سطح هوشیاری، یا تجربیات حسی غیرعادی. صرع یکی از شایعترین اختلالات عصبی در جهان است و میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهد. علل صرع متنوع بوده و میتواند شامل عوامل ژنتیکی، آسیبهای مغزی، عفونتها، تومورهای مغزی یا حتی علل ناشناخته باشد. تشخیص صرع معمولاً بر اساس شرح حال بیمار، مشاهده تشنجها و انجام آزمایشهایی مانند نوار مغزی (EEG) صورت میگیرد.
اگرچه صرع یک بیماری مزمن است، اما با درمان مناسب، بسیاری از افراد مبتلا میتوانند زندگی عادی و پرباری داشته باشند. داروهای ضدصرع (AEDs) رایجترین روش درمانی هستند که به کنترل تشنجها در اکثر بیماران کمک میکنند. در مواردی که داروها مؤثر نباشند، روشهای دیگری مانند تحریک عصبی، رژیمهای غذایی خاص (مانند رژیم کتوژنیک) یا حتی جراحی مغز ممکن است مورد استفاده قرار گیرند. علاوه بر درمانهای پزشکی، حمایت روانی و اجتماعی از افراد مبتلا به صرع نیز بسیار مهم است، زیرا این بیماری میتواند تأثیرات قابل توجهی بر کیفیت زندگی، روابط اجتماعی و تواناییهای شغلی فرد داشته باشد. افزایش آگاهی عمومی درباره صرع و کاهش انگ اجتماعی مرتبط با آن، گام مهمی در جهت بهبود شرایط زندگی افراد مبتلا است.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره تدابير صرع بیشتر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
تدابير صرع
تحریک کنندههای صرع که باید از آنها پرهیز شود
1- اگر هوای محیط مناسب حال بیمار نباشد، باید بیمار به منطقهای که هوایش به نفع اوست انتقال یابد. هوای بسیار گرم و بسیار سرد برای صرعیان مناسب نیست. قرار گرفتن در معرض باد تند، باد بسیار گرم، باد بسیار سرد، گرمای زیاد ناشی از تابش خورشید، آتش، بخاری و …. نشستن در زیر نور مهتاب، در جای بلند قرار گرفتن، از بلندی به پایین نگاه کردن، در گهواره و چرخ فلک نشستن، نگاه کردن به حرکات سریع و چرخنده و براق و دویدن همه از محرکات صرعند.
2- هر چیزی که باعث ضعف قلب شود مثل ترس زیاد، صدای مهیب، صدای رعد و برق، صدای زنگ، چیزهای غمانگیز و خشمآور، مخصوصا اگر به طور ناگهانی باشند.
3- بوهای ناخوش (بوی قیر، گوگرد، موی سوخته) یا بوهای خوش خیلی تند. استحمام طولانی مدت، حمام رفتن قبل از هضم غذا، پاشیدن آب بسیار گرم بهروی سر.
4- از مضرترین کارها برای صرعیان خوردن و نوشیدن بعد از حمام کردن است. خواب روز خیلی مضر است، بالاخص اگر طولانی باشد. بیخوابی زیاد، بیداری زیاد، بیداری در شب، با شکم پر خوابیدن، زیاد نزدیکی کردن، مستی، پرخوری، امتلا و سوء هاضمه.
5- باید در طول روز یک وعده غذا خورده شود، در غیر این صورت یک وعده را به سه قسمت تقسیم کرده، یک سوم آن ناهار و دو سوم آن شام، بعد از ورزش سبک تناول شود و قبل از سیر شدن دست از غذا بکشند.
6- تنبلی و بیحرکتی، ورزش با شکم پر. نباید از ورزش کردن خسته شوند. بعد از ورزش کمی استراحت خوب است. موقع ورزش سر بالا نگه داشته شود و زیاد تکان نخورد.
چند توصیه برای صرعیان
در مواقع حمله، این کارها انجام شود:
سر(به وسیله سبوس گندم یا نمک گرم شده)، گرم نگه داشته شود، مالیدن روغن قسط یا زنبق به مهرههای گردن. بوییدن پیاز از وسط بریده.
در مواقعی که حمله متوقف است:
• ماساژ بدن به آرامی از بالا به پایین از سینه و پشت به تدریج به سمت ساقها به حدی که بدن سرخ شود. بعد از ماساژ چند قدم پیادهروی توصیه میشود. بعد از اینکه ماده به پایین جذب شد، ماساژ سر با شانه انجام شود.
• مصرف آنغوزه با سکنجبین روزی 2بار، برای بزرگسالان 1 تا 5/1نخود و برای اطفال نصف نخود
• مصرف پنیرمایه حیوانات با سرکه یا سکنجبین 1 تا 2 نخود روزانه. بعد از مدتی هفتهای 2 تا 3 بار
• بوییدن مشک
پرهیزات غذایی صرعیان
- غذاهای خیلی چرب
- شیرینیهای خیلی شیرین
- شیرینی قنادی
- غذاهای غلیظ و نفاخ و تند
- گوشت گاو
- گوساله
- شتر
- گوسفند
- ماهی
- گوشتهای نمک سود.
- انواع ترشیها در صرع سرد
- شیر
- لبنیات و هر چیزی که از شیر درست شود.
هر چیزی که بخارات را برانگیزد:
- مثل فلفل
- خردل
- سیر
- پیاز
- شلغم
- کلم
- کلم قمری
- تره،
- ترب
- تره تیزک(شاهی)
- باقلا
- عدس (مگر با آب جو پوست کنده جوشیده شود) و
- مخصوصا کرفس که خیلی مضر استو ماده صرع را میجنباند.
همه میوههای تر، نان فطیر. هر چیز تند و تیز.
نكته: *اگر گوشت بز زیاد مصرف شود امکان بروز صرع وجود دارد.
غذاهای مفید برای صرعیان
گوشت جوجه مرغ، دراج، تیهو، گنجشک، کبوتر، بزغاله، ماهی کیلکا، مویز، انجیر خشک، توت خشک، پسته، مغز بادام پوست گرفته (شب10 تا 15 عدد بادام درختی را شکسته، در آب قرار داده روز بعد پوست نازک قهوهای را برداشته مغز را خوب جویده قورت دهید) شیره بادام، حریره بادام، عرق بادرنجبویه، مکیدن نیشکر، ترشی کبر، ترشی لبو. خوراک از گوشت بزغاله یا بره با روغن زیتون یا کنجد و ادویهجات گرم مثل دارچین و زیره سبز و انیسون. شوربای مرغ یا سوپ جوجه با شوید و گشنیز و زیره و دارچین و چغندر و روغن بادام شیرین یا زیتون. (دارچین، انیسون، زیره سبز، شوید، گشنیز در غذاها مصرف شود). پونه و کاهو ضرر ندارد. کباب، نان خشکار (نانی که گندم آن را شسته و سبوس آن را نیز نگرفته باشند). نانی که گشنیز خشک در آن باشد. میوههای قابض مثل به (یا مربای به) بعد از غذا مصرف شود. آبپز چغندر و روغن زیتون قبل از غذا برای لینت دادن شکم مفید است. قبل و بعد از غذا به اندازه نصف نخود سنگ نمک مزمزه شود. به جای آب ماءالعسل میل شود.
صرع اطفال
از آب و مبردات (سردیها) پرهیز شود. اگر بچه شیرخواره است، مادر شیرده غذای خوب و مایل به گرمی و لطیف بخورد. از هر چیزی که تولید شیر آبکی، فاسد یا غلیظ میکند بپرهیزد. از جماع و بارداری اجتناب نماید. از چیزهایی که باعث ترس بچه میشود دور بماند. قبل از غذا بچه را به آرامی ورزش بدهد. بعد از غذا حرکت نکند. گلقند عسلی یا شکری با سکنجبین عسلی مفید است. گاهی بدن از بلغم پاکسازی شود. بستن عود الصلیب (فاوانیا) به گردن.
