مقدمه
ناباروری در مردان به شرایطی اشاره دارد که در آن مرد قادر به بارورسازی تخمک به دلیل مشکلات مرتبط با تولید، کیفیت یا انتقال اسپرم نیست. این مشکل میتواند ناشی از عوامل مختلفی مانند اختلالات هورمونی، مشکلات ساختاری در دستگاه تناسلی، عفونتها، سبک زندگی ناسالم (مانند مصرف الکل، سیگار یا استرس زیاد) و عوامل ژنتیکی باشد. ناباروری مردان حدود ۴۰-۵۰ درصد از موارد ناباروری زوجین را تشکیل میدهد و تشخیص دقیق علت آن برای انتخاب روش درمانی مناسب ضروری است.
تشخیص ناباروری در مردان معمولاً با انجام آزمایشهای مختلفی مانند آنالیز مایع منی، بررسی سطح هورمونها و در برخی موارد، ارزیابیهای ژنتیکی انجام میشود. خوشبختانه، با پیشرفتهای پزشکی، بسیاری از موارد ناباروری مردان قابل درمان هستند. روشهای درمانی شامل تغییرات سبک زندگی، داروها، جراحی و در موارد شدید، استفاده از فناوریهای کمک باروری (مانند IVF یا ICSI) است. آگاهی از علل و راهحلهای ناباروری مردان میتواند به زوجین کمک کند تا با اقدامات بهموقع، شانس باروری خود را افزایش دهند.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره ناباروری در مردان بیشتر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

علل ناباروري در مردان چيست؟
این حوزه مشتمل بر علل متعددی است که وابسته به مشکلات تولید اسپرم و یا انتقال آن می باشد. اولین تستی که در این خصوص به مراجعین توصیه می شود بررسی مایع منی می باشد.
تولید اسپرم ممکن است تحت تاثیر علل هورمونی ، بیماریهای مزمن ، جراحی قبلی ، بیماریهای دوران کودکی و فاکتورهای محیطی و شیوه خاص زندگی قرار گیرد. روشهای درمانی مختلفی برای هر کدام از علل ذکر شده به تفکیک وجود دارد.چند علت مهمتر در خصوص ناباروری با علت مردانه عبارتست از:
- بلوک مسیر اسپرم
- عفونتهای منتقله از راه جنسی
- بیماریهای مزمن
- اختلال در ارکشن (نعوذ)
- اختلال در تولید اسپرم
- تماس با مواد مخرب و آسیب رسان
- ترومای ناحیه تناسلی
- واریکوسل
بيماري هايي که بر قابليت باروري مرد اثر مي گذارند.حدود40 درصد نازايي ها از ناحيه مرد است، با اين وجود همچنان بيشترين تأکيد در بررسي علل ناباروري روي زن ها است. براي پي بردن به علت نازايي هر دو شما بايد از نظر وجود عوامل احتمالي نازايي مورد بررسي قرار گيرد.الف) اسپرم غير طبيعي
همه مردها اسپرم غير طبيعي دارند که تا درصد آن ها قابل قبول است. اسپرم غير طبيعي ممکن است دو سر داشته باشد يا اصلاً دم نداشته باشد.
اگر اسپرم هاي غير طبيعي در مني مرد خيلي بالا باشد مي تواند اثر منفي روي باروري داشته باشد. برخي از متخصصين عقيده دارند که اسپرم هاي غير طبيعي در عبور از لولة فالوپ و نيز سوراخ کردن ديوارۀ تخمک دچار مشکل مي شوند. تعداد زياد اسپرم ها مي تواند احتمال باروري را افزايش دهد و نرمال بودن آنها نيز نقش حياتي در باروري دارد.
نتايج يک تحقيق نشان داده است که مردان با تعدا کم اسپرم ها همچنان مي توانند بارور باشند و با شرط اينکه درصد اسپرم هاي طبيعي در آن ها بالا باشد.
ب) واريکوسل

واريکوسل عبارت است از گشاد شدن سياهرگ هاي اطراف بيضه.
اين عارضه اغلب مشکلي براي باروري مردان ايجاد نمي کند اما مي تواند از طريق افزايش دماي بيضه برآيند توليد اسپرم ها آسيب وارد کند. به همين دليل بستن اين ساهرگ ها (جراحي واريکوسل) در برخي مردان مبتلا، مشکل باروري را اصلاح کرده و در برخي ديگر تأثير نداشته است. متأسفانه پزشکان نمي توانند پيش بيني کننده که درمان واريکوسل در چه کساني مفيد است و در چه کساني تأثيري ندارد.
ج) انسداد ها
انسداد (گرفتگي) در بخشي از دستگاه تناسلي مردان، مي تواند از طريق بستن مسير خروج اسپرم و جلوگيري از انزال (خارج شدن مني از مرد) روي باروري مرد اثر منفي بگذارد. اين انسدادها مي توانند در اثر ضايعات ناشي از عفونت هايي مثل مايکوپلاسما يا اورئاپلاسما و نيز جراحي هاي قبلي ايجاد شوند. يک ضايعه شديد ناشي از لگد زدن محکم به کشالة ران در برخي ورزش ها، حتي مي تواند توليد اسپرم را در بيضه ها متوقف کند.
د) بيضۀ نزول نکرده
اين عارضه عبارت است از عدم نزول بيضه از داخل حفرۀ شکم به داخل کيسۀ بيضه در طي تکامل جنين در رحم مادر. در اطفال مبتلا به اين بيماري از روش جراحي براي وارد کردن بيضه به داخل کيسۀ بيضه استفاده مي شود. در صورت تشخيص دير هنگام و در نتيجه عمل جراحي دير هنگام، اين مشکل مي تواند اثر منفي بر باروري مرد داشته باشد.
ر) بيماري هاي ديگر
ديابت شيرين و ديگر اختلالات غدد درون ريز بيماري هاي غدة تيروئيد و ديابت بي مزه مي تواند در کنترل هورموني توليد اسپرم مداخله کنند. عفونت هاي پروستات و اپي ديديم (ساختمان لوله اي شکلي که روي نوک هر بيضه ، در قسمت بالاي آن قرار گرفته است) مي توانند باعث مداخله در توليد اسپرم يا انسداد مجراي خروج آن شوند. عفونت هاي ديگر مثل ارکيت (ورم بيضه) ناشي از اوريون، مي توانند باعث ناباوري هميشگي شوند.
چاقی

محققین موسسه ملی بهداشت محیط کارولینای شمالی ، ضمن تحقیقات اخیر نشان می دادند میان چاقی و نازایی در مردان ارتباط وجود دارد.
این دانشمندان با مطالعه روی ۲ هزار و ۱۱۱ زوج در کارولینای شمالی که مردان عمدتا مزرعه دار بودند و شاخص توده بدنی آنها ۳ واحد بیش از حد طبیعی بود، دریافتند با وجود انجام روابط زناشویی بدون استفاده از روش های پیشگیری از بارداری، این مردان ۱۰ درصد بیشتر از سایر مردان مبتلا به ناباروری بودند. به گفته این دانشمندان مردان چاق معمولا روابط زناشویی کمتری دارند که این موضوع تاثیر زیادی بر باروری آنها دارد.
کمبود عناصر کمیاب
غلظت عناصر کمیاب در مایع منی مردان بارور و نابارور متفاوت بوده و میزان غلظت این عناصر در باروری مردان مؤثر است.غلظت کلسیم در همه گروههای بارور و نابارور بیشتر از غلظت عناصر دیگر بوده و تاثیر آن بر متیلیتی اسپرم و القاء واکنش سلول جنسی در اسپرم پستانداران میباشد.
دومین عنصری که بعد از کلسیم از بیشترین غلظت در مایع منی برخوردار است، عنصر روی میباشد که همراه با منیزیم، اثرات تحریک کنندگی و مهار کنندگی بر حرکت اسپرم اعمال میکند.
مس به عنوان عنصری که سمیت زیادی بر اسپرم ایجاد میکند در گروههای نابارور بیشتر از گروههای بارور گزارش شده است.
گفتنی است ناباروری در مردان ممکن است با ناهنجاریهایی مثل انسداد اپیدیدیمیس،اختلال ایمونولوژیکی و عفونت موضعی همراه باشد.
با توجه به این که در حال حاضر درک درستی از نقش فیزیوژیک عناصر کمیاب و ارتباط آن با ناباروری وجود ندارد با پیشرفت تکنیکهای مربوط به آنالیز عناصر کمیاب در سیمن و مایعات بیولوژیک دیگر، پژوهشها در این حوزه افزایش یافته است.
التهابی بدن مردان
محققین یک ذره غیرمعمولی را با نام عامل بازدارنده ماکروفاژ (MIF) را در نمونههای بدست آمده از اسپرم مردان عقیم تشخیص داد.
التهاب هنگامی به وجود می آید که بدن در معرض عفونتهایی مانند عفونت خون، اختلالات مربوط به ایمنی بدن و بیماریهای مزمن همچون دیابت و بیماری قلبی قرار گیرد. این عامل تحت این شرایط ظاهر شده و با بعضی از ضایعههای بافتی در ارتباط می باشد.
محققان پس از بررسی به این نتیجه رسیدند که در مردانی با مشکل باروری، سطح IF در آنها خیلی بالا و یا خیلی پایین است. سطوح مناسب و مطلوبMIF به بالغ شدن اسپرمها کمک می کند. هنگامی که متخصصان این عامل را به ظرفهای حاوی اسپرم سالم اضافه کردند تعداد و میزان حرکت اسپرمها کاهش یافت.
براساس گزارش مرکز کنترل و پیشگیری بیماریها در آمریکا، در حال حاضر ۲/۱میلیون زوج نازا در آمریکا زندگی می کنند که در۴۰ درصد آنها مشکل نازایی مربوط به مردان است.
فقدان مجراهای وازدفران
باعث ناباروری انسدادی در مردان می شود و بروز آن به شکل نقص فقدان دوطرفه مجرای وازدفران (مجرای عبوراسپرم) یا فقدان یک طرفه مجرای واز دفران در ایران از شیوع بالایی برخوردار است.
دیابت

ابتلا به دیابت باعث تخریب ۶۰ درصدی DNA مردان میشود که منجر به ناباروری آنها خواهدشد.بر اساس تحقیقات با افزایش قند خون و اضافه وزن میزان تخریب DNA آنها بیشتر میشود.
در یک تحقیق ۵۶ مرد ۳۰ ساله که ۲۷ درصد آنها مبتلا به دیابت بودند ،مورد بررسی قرار گرفتند.
میزان تخریب DNA در مردان دیابتی ۵۲ درصد گزارش شده، در حالیکه این آمار در مردان سالم تنها ۳۲ درصد بود.
مایع منی سالم چه مشخصاتی دارد؟
- حجم: ۳ میلی لیتر (بین ۲ تا ۶ میلی لیتر)
- غلظت: ۲۰ میلیون یا بیشتر در هر میلی لیتر
- پی اچ : بین ۷ تا ۸٫

افزایش سلامتی با هدف تولید مثل
برای افزایش سلامتی برای تولید مثل چکار باید کرد؟
سیگار نکشید
کشیدن سیگار معمولاً سبب کاهش تعداد اسپرم و تحرک ضعیف می شود. تحقیقات اخیر نشان دادند زمانی که هم مرد و هم زن سیگار می کشند, احتمال ناباروری تا ۶۴% بالا می رود.
مصرف حشیش
استفاده درازمدت از حشیش توسط مردان سبب کاهش اسپرم و سالم افزایش اسپرم و افزایش اسپرم ناقص می شود.
مصرف الکل
مصرف زیاد الکل سبب کاهش تولید اسپرم سالم توسط مردان می شود.
فعالیت شدید بدنی
فعالیت شدید بدنی سبب کاهش تولید اسپرم می شود.
ویتامین C
کمبود ویتامین C سبب می شود که اسپرم ها به هم بچسبند و این حالت سبب ۱۶% موارد ناباروری در مردان می شود.
مصرف آنتی بیوتیک ها
بعضی از آنتی بیوتیک ها به طور موقت سبب کاهش تعداد و تحرک اسپرم ها در مردان می شوند. بعضی از این آنتی بیوتیک ها شامل اریترومایسین, نیتروفورازون یا نیتروفورانتوئین هستند.
تماس با سموم در محیط
تماس با حشره کش ها, سموم آفت کش, حلال های آلی, سرب, تشعشعات یونیزه, فلزات سنگین و مواد شیمیایی سمی سبب کاهش قدرت باروری در مردان می شود. مردانی که در محیط شغلی خود با این مواد سرو کار دارند, (چاپخانه ها, سرب, سموم کشاورزی, دستگاههای رادیولوژی و … ) باید از پوشش ها و ماسک های محافظ استفاده نمایند.
تغذیه

سوء تغذیه و مصرف ناکافی غذاهای ضروری سبب اختلال در تولید و کار اسپرم ها می شود.
خنک نگه داشتن بیضه ها
بیضه ها نباید زیاد گرم شوند. سعی کنید شورت ها ی تنگ نپوشید. مردانی که مشکل ناباروری دارند, نباید از دوش آب گرم, سونا استفاده کنند و همچنین کار در محیط گرم برای آنها مفید نمی باشد.
فعالیت جنسی
فاصله گذاری در فعالیت جنسی (۳ تا ۶ روز در هفته), سبب افزایش حجم و قدرت باروری می شود. ولی اگر وقفه زیادی در فعالیت جنسی ایجاد شود, سبب می شود که اسپرم ها تخلیه شده و پیر و نا توان و کم تحرک شوند.
اختلال در باروری
چه مواردی سبب اختلال در باروری مردان می شود؟

- کشیدن سیگار
- مصرف حشیش و مشتقات آن
- مصرف زیاد و دراز مدت الکل
- استفاده از داروهای استروئیدی آنابولیک (این داروها توسط افرادی که می خواهند دارای اندام های عضلانی حجیم شوند استفاده می شود, این داروها سبب می شوند که بدن نتواند هورمون تستوسترون را به طور طبیعی بسازد که سرانجام سبب کاهش تولید اسپرم خواهد شد. (بسیاری از ورزشکارانی که به عنوان دوپینگ از این داروها استفاده مکرر می کنند, دچار این مشکل خواهند شد)
- برخی آنتی بیوتیک ها (اریترومایسین, نیتروفورانتوئین و…)
- داروی سولفاسالازین (این دارو برای درمان اختلالات گوارشی به کار می رود(
- داروی کتوکونازول (ضد قارچ(
- داروی آزولفیدین (Azulfidine) – این دارو برای درمان بیماری گوارشی کولیت اولسروبه کار می رود.
- واریکوسل (کلافی از وریدهای اضافی دور لوله منی بر را می گیرند و سبب گرمی بیش از حد آن، می شوند که این حالت سبب آسیب رسانی به اسپرم ها و کشتن آنها خواهد شد.
- عفونت دستگاه تناسلی (مثل التهاب پروستات, التهاب لوله های اپیدیدیم در بیضه, التهاب بیضه (ارکیت(
- بیماری اوریون, (که سبب آلوده شدن بیضه ها می شود(
- ضربات وارده به بیضه
- مصرف داروی دی اتیل استیل استرول (DES) توسط مادر در دوران بارداری (سبب کاهش اسپرم و ناهنجاری اسپرم می شود(
- تب
- شورت های سفت
- سونا, آب گرم, کار در محیط گرم
- تماس با آفت کش ها, حشره کش ها, اشعه ها, مواد رادیواکتیو, جیوه, بنزن, و فلزات سنگین.
- داروهای ضد سرطان (شیمی درمانی)
- نقص انسدادی در لوله منی بر
- صدمات وارده به کانال های اسپرماتیک در بیضه (به علت بیماری های سوزاک و عفونت کلامیدیا(
- سوء تغذیه و کم خونی, سل
- استرس شدید در زندگی
مراحل درمان
بايد دانست كه زن و مرد، در يك صورت، براي هميشه عقيم بوده و بايد از بچهدار شدن نااميد باشند و آن در صورتي است كه زن روي زهار خود (زير شكم) و مرد روي آلت خود (روي عانه) موي نداشته باشند.
در غير اين صورت (در صورت وجود موي) ايندو، استعداد باروري را دارند و عقيم نميباشند و تنها موانعي موجب عدم باروري شده است. اين عوامل ميتواند از اين قرار باشد:
1) ضعف اسپرم و تخمك
2) كمي تعداد اسپرم و تخمك
3) راهبندان در زهدان زن
4) انسداد لولههاي رسانندهي اسپرم و تخمك
5) غلبه گرمي شديد كه موجب سوخته شدن اسپرم و تخمك ميشود.
6) سردي شديد كه موجب ناتوان شدن تخمك و اسپرم ميشود.
7) سردي شديد رحم زن كه نطفه را بارور نميسازد، وجود عارضههايي مثل عفونت و كيست در رحم و تخمدان زن،
8) كوچكي آلت مرد، كه اسپرم را به رحم نميرساند
9) سوء مزاج زهدان و ….
گاهي هيچ يك از عارضههاي فوق وجود ندارد و تنها علت عدم باروري، وجود نااميدي و استرس و اضطراب و غم و اندوه در زن ميباشد، مخصوصاً اگر موردي مبني بر وجود اشكال در امر باروري وجود داشته باشد، يا حرف و حديث ديگران و اطرافيان كه همين حالت رواني پريشاني كه به زن روي ميآورد ميتواند، مانع باروري وي شود، اگر چه هيچ اشكالي در دستگاههاي زن و مرد وجود نداشته باشد. و تو بايد به اين نكته اهميت دهي. يكي از عوامل ديگر نازايي و ناباروري در مرد و زن، اعمال پزشكي طب كلاسيك ميباشد. داروهاي قوي و بسيار مُضر و انواع آمپولها، مخصوصاً، اعمال جراحي مثل بيماري واريكوسل، جراحي رحم، جراحي كيست و امثال اينها، كه خطر ناباروري هميشگي را به دنبال خواهد داشت، چرا كه در اعمال جراحي در نقاط حساس و پُرعصب و مويرگ، خطر قطع مويرگ و عصبهايي را كه به چشم نميآيد و در طب كلاسيك اهميت ندارد، ولي در اصل عهده دار كاري در زمينه باروري را داراست، خواهد بود. و اين گونه عارضهها كه بر اثر دست كاري شدن و از حالت طبيعي بيرون آوردن عضو، روي ميدهد، معمولاً قابل جبران نخواهد بود.

علت شايع ناباروري
امروزه عمده علت ناباروري در زن و مرد، غلبه سردي ميباشد، در مردان، غلبه سردي، ناتواني و ضعف اسپرم را به دنبال دارد و در زنها، غلبهي سردي علاوه بر مورد مذكور، رحم را سرد كرده، و رحم سرد نميتواند نطفه را گرم كرده و بارور كند، مثل پرندهاي كه با بدن سرد روي تخمها ميخوابد كه اين كار، باعث جوجه شدن تخمها نخواهد شد. و علت سردي زياد بدن در اين عصر، استفاده از غذاهايي ميباشد كه من توضيح ميدهم و تو فرا ميگيري و عمل ميكند:
1) تمام غذاهاي آماده و كارخانهاي
2) تمام مواد غذايي كه در تكوين و تهيهي آن از مواد شيميايي و نگهدارندهها استفاده شده است
3) گوشت گاو و گوساله (بجز گوساله بسيار جوان)
4) غذاهاي فريز شده و از شب مانده شده
5) لبنيات مخصوصاً ماست و دوغ تُرش
6) انواع ترش مزهها مخصوصاً سركه، آبغوره، و مخصوصاً سركههاي شيميايي كارخانهاي
7) ماكاراني
8) روغن نباتي جامد و مايع
9) سرخ كردني با روغن نباتي
10) استفاده از بويهاي شيميايي مثل ادكلن و عطر مصنوعي و انواع اسانسها و خوشبو كنندههاي مصنوعي (توجه كنيد كه استشمام بويها در زنان، سريعاً به رحم آنها منتقل ميشود)
11) موسيقي هاي تند مثل انواع جاز و موسيقي پاپ، رپ و…
12) اندوه و غم فراوان
13) بيتقوايي و ملزم نبودن به واجبات و ترك محرمات
14) غذاهاي حرام
15) برنج و عدس (بدون مصلماتي مثل كشمش و خرما)
16) سبزي گشنيز (كه براي زنان مخصوصاً دختران جوان، عقيم كننده است)
17) رُبّ نارنج
18) ميوههاي كال
19) پُر خوري و بَد خوري (كه به شدت سردي بدن را موجب ميشود)
20) گرسنگي مفرط
21) روزه گرفتن بدون خوردن سحري
22) تماس زياد بدن و رحم با آب سرد مثل استفاده زياد از استخر شنا
23) خيار و گوجه و كاهو و هندوانه
24) مواد مخدر
25) كافور
26) آب يخ (مخصوصاً اگر قالب يخ را در آب اندازند) و بستنيها . موارد ذكر شده در نازايي خانم ها نقش اصلي را در اين زمان به عهده دارد، و در آقايان هم مؤثر است. اما نه به اندازهي خانمها، مخصوصاً اگر مزاج طبيعت زن و مرد، سرد باشد (سودآوري يا بلغمي) اين موارد، تأثير مضاعفي در ناباروري خواهد داشت.

توصیه به غذاهای گرم
غذاهاي گرم مزاج براي تقويت اندام تناسلي در مرد و زن در صورت غلبه سردي
1) عسل
2) كشمش
3) خرما
4)زيره
5) نخودآب براي مردان

6)رازيانه و عرق رازيانه براي زنان
7) كرفس
8) روغن حيواني گاو
9) گوشت گوسفند و مرغ
10) زنجبيل و فلفل براي افراد بلغمي مزاج
11) ماليدن روغنهاي گرم به بدن
12) استفاده از عطرهاي طبيعي گرم
13) تخم مرغ عسلي
14) پياز
15) روغن و خود زيتون
16) ورزش
17) تعادل در خوراك و خواب
18) عدم خواب روزانه
19) دستورات شرعي و عبادت و ذكر و تلاوت قرآن.
20) باد كش گرم و خشك كل بدن مخصوصاً زير شكم و پشت
21) بادام و انجير و گردو و نخودچي و پسته
22) شربت عسل + گلاب + زعفران و كمي سركه طبيعي انگور و آب
23) نعناع و پونه و سبزي تره

ناباروری مرد یا زن؟
از كجا بدانيم كه در مورد ناباروري، مقصر مرد است يا زن
حكما چندين راهكار را براي مشخص شدن مقصر ارائه دادهاند، كه بهترين و سادهترين آنها اين امر ميباشد:
- زن و مرد، نطفهي خود را داخل آب بيندازند، هر نطفه كه نه زير آب رفت، سالم و آنكه روي آب ماند، مقصر اوست.
- زن، قيفي به زهدان خود بردارد (قسمت لولهي قيف را داخل رحم كند) و عطري خوشبو را زير قيف بخور دهد (بخور عطر به داخل زهدان برود) اگر عطر و طعم بخور به دهان زن برسد، زن سالم است. يا اينكه زن سير را به صورت شياف به خود بردارد، اگر طعم و بوي سير به دهان وي برسد، زهدان زن سالم است و انسداد و گرفتگي ندارد. در غير اين صورت مجراي زهدان بسته شده است.
- اگر زن هيچ يك از اين دو مورد اشكال را نداشته باشد، بايد مداوا روي مرد انجام شود. و هر يك از اين دو مورد، اگر در زن باشد، بايد مداوا شود، مورد اولي معمولاً از غلبه سردي و رطوبت و يا ضعف شديد بدني ميباشد و مورد دوم انسداد مجاري زهدان است كه به راحتي قابل معالجه است.
نکات تکمیلی
اگر زن بعد از پاك شدن از خون حيض، دهانهي زهدانش رطوبي باشد، (از دهانهي زهدان رطوبت بيرون بيايد) اين زن، باردار نميشود، چرا كه رطوبت زياد در زهدان، نطفه و جنين را ميلغزاند و اگر باردار هم بشود، قبل متولد شدن فرزند، جنين سقط ميشود. و در آخر، سردي زياد، گرمي زياد، رطوبت زياد، چاقي زياد، ضعف جسماني زياد، لاغري زياد، كوچكي آلت، همگي عامل نازايي و ناباروري ميباشند كه بايد عامل اصلي را، طبيب سنتي اسلامي مجرب، شناسايي كرده و درمان نمايد.
دستور زالو گذاری

برطرف کردن غلظت خون برای رسیدن ماده ی موثره داروها به دستگاه تناسلی و برطرف کردن اختلالات گردش خون برای تنظیم سرعت گردش خون لازم است و برای رسیدن به این مقصود در مردان و زنان زالو درمانی از روی پا شروع و انگاه پس از 25 روز پشت زانو و بعد از 25 روز دیگر در مردان زیر بیضه ها و در بانوان دو طرف فرج جنب کشاله ران انجام می شود .هر بار در هر طرف 10 عدد زالو انداخته شود .
نکات طلایی پایانی
- شربت دانه خربزه و عسل براي آقايان اسپرم ساز است.
- در انگور( كشمش و مويز) قندي است كه غذاي اسپرم است و كساني كه ناتواني جنسي دارند برايشان مفيد است.
- كشمشي استفاده كنيد كه در سايه خشك شده باشد و تيزابي نباشد.
- انگوري كه كمي پوست آن چروكيده شده، بهترين غذاي اسپرم است.
- كساني كه دچار عدم تعادل جنسي هستند، و كساني كه مشكل نازايي دارند و ميخواهند بچهدار شوند، روزانه يك پياله جوانه گندم استفاده نمايند.
- كساني كه ميخواهند باردار شوند از خوردن هويج، خودداري نمايند. هويج نازايي ميآورد.( مواد دارای بتاکاروتن)











