پرهیزات در فصل پاییز

مقدمه

فصل پاییز با طبع سرد و خشک خود در طب سنتی ایرانی، نیازمند پرهیزهای خاصی برای حفظ تعادل بدن است. این فصل به دلیل کاهش دما و رطوبت هوا، می‌تواند موجب تشدید برخی مشکلات سلامتی مانند خشکی مخاطات، دردهای استخوانی، اختلالات گوارشی و افزایش حساسیت‌های تنفسی شود. شناخت و رعایت این پرهیزات می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از بیماری‌های شایع این فصل داشته باشد و به حفظ تندرستی کمک کند.

در این فصل باید از مصرف بیش از حد مواد غذایی با طبع سرد و خشک مانند ترشیجات، غذاهای مانده و فریزری، عدس و بادمجان خودداری کرد. همچنین پرهیز از خوابیدن در مکان‌های سرد و مرطوب، کاهش قرارگیری در معرض بادهای پاییزی و مدیریت استرس از دیگر موارد مهم در تدابیر پاییزی محسوب می‌شوند. این پرهیزات ساده اما کاربردی می‌توانند از بروز بسیاری از ناخوشی‌های فصلی جلوگیری کرده و بدن را برای گذراندن فصل پاییز آماده نگه دارند. در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره پرهیزات در فصل پاییز صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

پرهیزات در فصل پائیز

هرآنچه که به کاهش رطوبت بدن، افزایش خشکی بدن و افزایش سردی بدن بیانجامد. عدم استفاده از مسهلات قوی، فصد و حجامت ، قی کردن و هر کاری که سبب کاهش خون و خشکی بدن می شود.

خودداری از استفراغ 

در این فصل از انجام هر عملی مثل قی، که موجب تحریک خلط ها میشود، باید پرهیز نمود چون بدون آن که بدن توان دفع اخلاط غلیظ را داشته باشد، باعث حرکت و جریان یافتن این اخلاط مى شود.قی در این فصل، زمینه را برای بیماری های تب دار فراهم می کند.

پرهیز از اعراض نفسانی 

اعراض نفسانی، به ویژه غم و اندوه، در هر فصلی ضرر است، ولی در فصل پاییز به ویژه برای افرادی که زمینه بیماریهای سوداوی دارند، ضرر بیشتری دارد و باید تا حد امکان از این موارد پرهیز نمود و به اموری مشغول شد که موجب سرور و شادی شود . خشم و ناراحتی سبب تشدید خشکی بدن می شود.
در فصل پاییز به انجام اموری بپردازید که موجب شادی و نشاط میشود و جهت تقویت قوای بدنی از عطرهای طبیعی، خوشبو و ملایم استفاده کنید.
از مواجهه با گرمای نیمروز و سرمای بامداد و شبانگاه، پرهیز کنید. خواب و بیداری به افراط یا تفریط در هر زمانی ناپسند است بویژه در فصل پاییز.

همچنین بخوانید : تدابیر کلی در فصل پاییز

پرهیز از نوشیدن آب خیلی سرد به ویژه ناشتا

آب سرد موجب ضعف حلق و تارهای صوتی میشود و با توجه به شیوع زیاد بیماریهای تنفسی فوقانی در این فصل، بهتر است از نوشیدن آن پرهیز شود.

پرهیز از قرار دادن سر در معرض مستقیم هوا 

در فصل پائیز سر خود را بپوشانید زیرا سر بدون پوشش به ویژه در اوایل صبح که هوا سرد است، موجب بسته شدن منافذ پوستی میشود. بسته
شدن این منافذ، سبب میشود که بخارات دفع نشود و تجمع آنها در سر باعث بروز برخی بیماری ها، از جمله نوعی زکام و سرفه میشود.

دوری از مکان سرد 

اجتناب از خوابیدن در مکان سرد و حمام با آب سرد، به دلیل بسته شدن منافذ پوستی و عوارض ناشی از آن که باید از این کار پرهیز کرد . از پرخوری در فصل پاییز بپرهیزید!

پرهیز از زیاده روی در نزدیکی 

افراط در نزدیکی جنسی، هر چند که در هر زمانی برای جسم و روح مضر است، ولی در فصل پاییز ضرر بیشتری دارد، زیرا مقاربت جنسی از خشکی افزاهای بسیار قوی است.
در فصل پاییز، باید بدن را از قرار گرفتن در معرض حرارت آفتاب ظهر و برودت صبحگاهی حفظ کرد. از سوی دیگر در این فصل باید از زیادهروی در مصرف میوه های سرد و تر تابستانی، لبنیات، قهوه، نسکافه، کاکائو، سیر و پیاز و… نیز پرهیز کرد. در حالی که متأسفانه امروزه، در همه روزهای سرد سال هندوانه در میوه فروشیها و کنار خیابانها به فروش میرسد و مصرف خوراکیهایی چون خیار و کاهو و مانند آنها نیز ذرهای کم نمیشود ! در این فصل از مصرف زیاد میوههای دارای رطوبت بالا مانند خیار و افراط در مصرف ماست و دوغ پرهیز کنند.

پرهیز از غذاهای آماده و حاضری

مثل (انواع ساندویچ سوسیس، کالباس، همبرگر…؛ پیتزا)، غذاهای فریز شده یا مانده، سرخ کردنی های مانده، انواع سس (سفید، قرمز)، انواع رب، انواع کنسرو، پنیر پیتزا، انواع تنقلات بسته بندی شده (چیپس، پفک، شکلات) ، کاکائو، قهوه، نسکافه، چای پررنگ، افزودنی ها و طعم دهنده ها، بادمجان، کلم و گل کلم، گوشت گاو و گوساله، ماهی شور و دودی، نان باگت یا خمیر، ترشی جات، قارچ، گوجه فرنگی، میوه های ترش (لیمو ترش، گریپ فروت، انار ترش، پرتقال)، آب لیمو، آبغوره، سرکه، پنیر شور، لوبیا سبز، ذرت، عدس، ماست و دوغ، کشک.

خودداری از مصرف غذاهای بسیار گرم

مزاج این فصل، همانطور که ذکر شد، خشک است و از هر عملی که موجب افزایش خشکی بدن میشود، باید پرهیز کرد. از جمله این موارد میتوان به غذاهای بسیار گرم، گوشت های مانده، گوشت شکار و ادویه جات با گرمی زیاد اشاره کرد.

همچنین بخوانید : توصیه های مفید برای فصل پاییز

تعادل در مصرف میوه ها 

زیاده روی در مصرف میوه های فصل مضر است و باید از این کار خودداری شود.

قرارگیری طولانی در مکان های سرد یا کوهستانی و بادگیر مخصوصا در اوایل و اواخر روز، کم تحرکی، لباس ناکافی و تابستانی یا دارای رنگ های تیره و یکدست و بدون تنوع، تماشای فیلم های ترسناک یا حزن آور،گوش دادن به موسیقی های حزن آور، استعمال عطرهای خیلی سرد،
حمام یا دوش آب سرد، باد مستقیم کولر یا پنکه، جماع زیاد، خوابیدن بدون رو انداز یا خواب روز، اسکان در منزل تاریک و کم نور آپارتمانی یا زیرزمین و بدون چشم انداز .
در فصل پاییز از موادغذایی مولد خلط سودا (طبع سرد و خشک)و مجففات (خشک کننده ها) پرهیز کرد چرا که مزاج خود فصل هم سرد و خشک است . حمام با آب سرد موجب بسته شدن منافذ بدن میشود و مانع تبخیر و تجمع مواد درون بدن و ایجاد نزله ها میشود، البته این کار در تمام فصول مضر است ولی در فصل پاییز ضرر آن بیشتر است. فصل پاییز طبیعت سرد و خشک دارد و با طبیعت انسان گرم و تر مخالف است؛ بدین سبب در این فصل توجه به مراقبتهای ویژه در مناطقی که در طول پاییز بارندگی ندارند، ضروری است. اما خشکی هوا و مضرات آن در مناطقی که در طول پاییز، بارش باران مناسبی دارند، به دلیل رطوبت باران کاهش می یابد . در این فصل اخلاط غلیظ در اثر حرارت تابستان تجمع می یابند و از طرفى قواى بدن به علت گرماى شدید فصل قبل (تابستان) تحلیل رفته است.

1. پاکسازى بدن

بکارگیری روش مناسب برای پاکسازی(با نظر پزشک متخصص طب سنتی) تا از تجمع بیش از حد مواد زائد در زمستان جلوگیری شود.البته پاکسازی برای همه افراد توصیه نمی شود. براى دفع خلط هاى تجمع یافته اى که در اثر حرارت تابستان تغلیظ شده اند، توصیه به انجام استفراغ شده است، چرا که اگر این خلط هاى غلیظ شده، از بدن خارج نشوند، در زمستان فاسد خواهند شد که بهترین راه حل، فصد یا اسهال با مواد مسهل ضعیف است. قى کردن در پاییز منع شده است چون بدون آن که بدن توان دفع اخلاط فوق الذکر را داشته باشد، باعث حرکت و جریان یافتن این اخلاط مى شود.

2. تغذیه

الف) همان طور که ذکر شد، در این فصل اخلاط غلیظ در تابستان باقى ماند ه اند و از طرفى قواى بدن به علت گرماى شدید تابستان تحلیل رفته است. بنابراین در پاییز باید از مصرف غذاهاى شکم پر کن خوددارى کرد.
ب) مصرف مواد غذایى گرم و تر به علت خشکى مزاج پاییز توصیه مى شود چرا که بدن را با توجه به مزاج سرد و خشک فصل به تعادل مى رساند.
ج) همچنین غذاهاى شور و نمک سود و گوشت صید، به علت خشکى زیاد نباید مصرف شوند.
د) استفاده از نوشیدنى های گل شکر، آب انار و آشامیدنى هاى مفرح (خوش بو) توصیه شده اند.

خداوند متعال در هر فصلی میوه های متناسب با آن فصل را آفرید تا آدمی بر اساس نیازهای جسمی خود از میوه ها استفاده کند. محققان طب قرآنی بر این عقیده اند که انار به عنوان یک میوه بهشتی از این جهت در فصل پاییز به بار می نشیند که فصل پاییز فصل خزان درختان و گرفتگی آسمان است و برای جلوگیری از افسردگی و نگرانی دانه های انار بسیار مفید بوده و موجب شادابی می شوند.

3. فعالیت بدنى

الف) در این فصل خوابیدن در مکان سرد و برهنه نمودن سر و کم پوشیدن لباس توصیه نمى شود زیرا همان طور که گفتیم تغییرات دما در این فصل زیاد است و در کل باید از گرماى نیمروز دورى کرد.
ب) در پاییز باید از استحمام با آب سرد خوددارى شود چرا که آب سرد مسدود کننده منافذ بدن است و در نتیجه مواد زاید تبخیر نمى شوند و در بدن تجمع یافته، باعث بیمارى هایى مثل سرماخوردگى مى شود.
ج) در این فصل از خوابیدن با شکم پر بپرهیزید. چرا که غذاها به علت قوت و حرارت پایین بدن دیر هضم مى شوند.