تدابیر کلیه

مقدمه

کلیه‌ها از اندام‌های حیاتی بدن هستند که وظیفه تصفیه خون، دفع سموم و تنظیم تعادل مایعات و الکترولیت‌ها را بر عهده دارند. سلامت کلیه‌ها نقش مهمی در حفظ عملکرد صحیح سایر ارگان‌های بدن ایفا می‌کند. با این حال، عواملی مانند رژیم غذایی نامناسب، کم‌آبی بدن، بیماری‌های مزمن مانند دیابت و فشار خون بالا، و سبک زندگی ناسالم می‌توانند به مرور زمان به کلیه‌ها آسیب برسانند. به همین دلیل، توجه به تدابیر و راهکارهای مراقبتی برای حفظ سلامت کلیه‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.

تدابیر کلیه شامل مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه و درمانی است که به بهبود عملکرد کلیه‌ها و جلوگیری از بروز بیماری‌های مرتبط کمک می‌کند. این تدابیر می‌توانند شامل رعایت رژیم غذایی مناسب، نوشیدن آب کافی، پرهیز از مصرف مواد مضر مانند الکل و دخانیات، و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای باشند. در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن به بررسی دقیق‌تر این تدابیر و تأثیر آن‌ها بر سلامت کلیه‌ها خواهیم پرداخت تا بتوانید با آگاهی بیشتر از این اندام حیاتی محافظت کنید.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

تدابیر، توصیه‌ها و پرهیزات امراض کلیوی

نان مخصوص کلیه

– آرد برنج، مغز گردو، مغز بادام شیرین، مغز تخم کدو، فندق، پسته، مغز تخم خربزه بدون نمک با اضافه کردن شیر و شیره انگور خمیر آن را تهیه کرده بپزند و به بیمار بدهند. دفع اورام و عوارض را نموده و برای بیماران کلیوی بهترین دارو و غذا است.

سوپ مخصوص کلیه

– جو و ماش پوست کنده، سیاه دانه، پوست خربزه و هندوانه، گزنه، شاخه نازک انگور، پوسته داخلی سنگدان مرغ، پودر تخم خربزه، خارخسک و خارشتر. خارخسک و خارشتر جداگانه پخته و به قوام آورده شوند سپس به سوپ اضافه شود.

سوپ مخصوص کلیه

– یک استکان برنج را در 8 برابر آب، سبوس گندم، جو، کدو مسمایی، بال مرغ خانگی یا گوشت بلدرچین، روغن زیتون بپزند. می‌توان به سوپ‌ها ترب سیاه، شلغم، هویج و سیب اضافه کرد.
– بهترین غذا برای کسانی که کلیه‌‌های ضعیفی دارند رمانی‌های است که با دانه مویز و پیه اطراف کلیه بز درست می‌شود. کله پاچه مخصوصا پاچه بز که با ترشی (دانه انار و یا سماق) پخته می‌شود، عدس و غوره و پیه، رب‌‌های ترش، شیر برنج، آرد بو داده جو و گندم، گوشت کبک، تیهو و گوسفند جوان.
رمانیه(آش انار)
– برنج را در آب نیم‌پز کرده، آب انار ترش با کمی شکر، یا آب انار شیرین و کمی آب بهِ شیرین به آن اضافه کرده با کمی روغن بادام شیرین یا شیره مغز بادام شیرین چند جوشی داده تا چاشنی جذب برنج شود. در هنگام پختن، نعناع تازه، هل، دارچین، دانه مویز، پیه اطراف کلیه بز در آن بریزید. اگر بدن احتیاج به تقویت دارد، گوشت جوجه مرغ خانگی یا بره افزوده شود.
– از خوردن چیزهای تیز، تلخ و شور پرهیز شود. کارهای سخت و سنگین، حرکات شدید، استحمام زیاد، نزدیکی کردن مفرط ممنوع است. در مقابل آسایش و استراحت، روغن مالی کلیه‌ها با روغن قسط، بستن کلیه‌ها با شال پشمی، گذاشتن حوله داغ (که با حرارت آتش داغ شده باشد نه حرارت آب داغ) ‌روی کلیه‌ها روزی 7 تا 8 بار مفید است.
– خوردن روزانه 2 استکان آب ترب، 2 استکان آب شلغم، 1 تا 2 استکان آب هویج، برای اصلاح و ترمیم کلیه‌ها، پاک و ضد عفونی کردن روده‌ها، کاهش قند، راندن ادرار و لینت مزاج توصیه می‌شود.
برای اصلاح و مرمت کلیه‌ها و کاهش آلبومین و بهبودی مجاری ادراری:
– چند مثقال کنجد را کوبیده، با شیره انگور بجوشانید
– انجیر خشک، مربای انجیر، انجیر در شیر پخته یا انجیر در شیره انگور پخته، شیره انگور، شیره انجیر، ماءالشعیر، فالوده سیب، شربت رضوی، مویز، کشمش، یک مشت کنجد بوداده مفیداند.

همچنین بخوانید در مورد آماس کلیه و مثانه
ماءالشعیر

– جو پوست کنده را با 10 تا 15 برابر آب خیسانده‌ روی شعله ملایم قرار دهید. به محض شکفته شدن جوها، آن را از ‌روی حرارت برداشته سرد کرده و صاف کنید و نیم گرم بنوشید.
– آب پیاز با شربت قند مفید است.
– عرق خارشتر 80 گرم با 16 تا 32گرم سکنجبین صبح ناشتا مفیدند.
کاهش اسیداوریک:
– پوست سیب را خشک و پودر کرده 1قاشق سوپ‌خوری در یک فنجان آب‌جوش به مدت 15دقیقه دم بکشد.
– اگر ضعف کلیه‌ها از حرارت باشد، مخلوط سرکه و روغن گل‌ سرخ روی کمر، کلیه و پشت بمالند. شربت لیمو، شربت سیب، رب به بخورند. اگرضعف کلیه‌ها از سردی باشد، چیزهای گرم مانند روغن قسط، بادام تلخ و پسته بمالند. چیزهای گرم که در سوءمزاج سرد مصرف می‌شود، به‌کار برند. ولی در گرم کردن نباید افراط کرد.
– اگر ضعف کلیه از اتساع (گشادی) مجاری آن باشد، غذاهای لزج و قابض مانند قسب (خرمای بسیار خشک نیم‌رس) زالزالک، ولیک، ازگیل جنگلی، سنجد، سیب و به بخورند. خوردن شیر میش و شیر شتر بسیار خوب است. بالاخص اگر گل ارمنی یا چیزی قابض مانند آن با آن‌ها مخلوط شود. غذاهای قابض مثل کته و عدس و ماش یا غذایی که با برنج و سماق و دانه انار درست می‌شود.

در لاغری و چروکیدگی کلیه‌ها

– پیه اطراف کلیه بز، پیه مرغابی، پیه مرغ را داغ کرده، گرم با نان گندم بخورند. همچنین مالیدن آنها بر کلیه‌ها و مصرف کردن آنها در غذاها توصیه می‌شود.
– مغز بادام خام، پسته خام، فندق خام، نارگیل را کوبیده با شکر یا نبات صبح و عصر میل شود. تخم مرغ نیم برشت (عسلی)، گوشت مرغ خانگی، پاچه، حلیم مفیدند.
دواءالترنجبین که بسیار مفید است:
75گرم ترنجبین سفید را از خار و خاشاک پاک کرده، در850 گرم شیر بجوشانید، صاف کرده دوباره بپزید تا به قوام بیاید. هر صبح یا شب از آن میل شود.

ورم کلیه

– برای تسکین ورم حار و حاد مجاری ادراری، خیار چنبر و آب کاسنی بهترین داروها هستند. چنانچه آب خیار چنبر یا شیره مغز آن را با آب کاسنی به بیمار بدهند خیلی زود ورم را می‌خواباند. در زمان کمی بافت کلیه را مرمت و اصلاح نموده و به زودی به حالت عادی باز می‌گرداند که کاملا قابل توجه و شگفتی‌آور است.
– خوردن مغز فلوس خیار چنبر با ادویه مناسبه در تحلیل اورام احشای باطن کثیرالنفع است.
– بیمار باید در جای گرم بخوابد. آب ولرم‌روی کلیه‌ها بریزد. لعاب اسفرزه و لعاب به‌دانه بنوشد.
– سوپ پیاز، آب انگور تازه، آب انارترش و شیرین با هم، ماءالشعیر، شربت زرشک و آلو، لعاب برنج هم مفیدند. در صورت دیدن خون در ادرار، خورشت خرفه و آب خرفه توصیه می‌شود.
– روغن مالی کردن کلیه‌ها با روغن قسط و بابونه در حالت ورم سرد کلیه‌ها بسیار مفید است. همچنین استفاده از فلوس خیار چنبر، خوردن نخوداب همراه با پونه، کرفس و زیره، گوشت بریان پرندگان، ماش و مغز بادام.

نخوداب

– مقداری نخود را 24 تا 48 ساعت در آب خیسانده، تا نفاخیت آن کم شود. سپس همراه با گوشت پرندگان مثل جوجه خروس یا جوجه مرغ یا کبوتر و… و پیاز و ماش در آب بپزید و کف آن را بگیرید. سپس پونه، کرفس، مغز بادام و زیره افزوده شود.
ورم صلب سوداوی کلیه:
– روغن مالی کردن کلیه‌ها با روغن‌‌های قسط، شوید، بابونه و زیتون.
– استفاده از آبزن، نشستن در آبی که در آن بابونه، خسک، تخم کتان، بنفشه، بسفایج، انجیر و شنبلیله جوشانده باشند.
– خوردن ماءالشعیر، شیره سبوس گندم با روغن بادام شیرین، نخوداب، قلیه اسفناج. خوردن مسکه با عسل در صورتی که حرارت زیاد نباشد، بسیار مفید است.

در سوءمزاج گرم کلیه

– از ورزش مفرط، زیاده‌روی در خوردن غذاها و نوشیدنی‌های گرم پرهیز شود.
– نوشیدن ماءالشعیر به جای آب، نوشیدن ماءالجبن، در صورت حرارت زیاد شربت انار، شربت زرشک یا شربت سیب، شربت به یا غوره هر کدام که باشد با لعاب اسفرزه و لعاب به‌دانه، آب انار شیرین با آب انار ترش و نبات، دوغ ترش که کره آن را گرفته باشند سودمند است.
– آش غوره با دانه انار، اسفناج، کدو، ماش پوست کنده، عدس، ریواس و شاخه‌‌های نورسته درخت انگور مفید است. مالیدن صندل ساییده در گلاب سریع‌النفع است.

در سوءمزاج سرد کلیه

– از نوشیدن آب سرد مخصوصا ناشتا و بعد از ورزش، خوردن غذا و نوشیدنی‌ها با طبع سرد، ترشی‌جات، میوه‌‌های سرد مثل نارنگی، پرتقال، هندوانه و…، قرار گرفتن در مکان‌‌های سرد خودداری شود.
– روغن‌‌های گرم مانند روغن بادام تلخ، پسته، قسط ‌روی کلیه بمالند. گلقند عسلی، گلاب، عرق رازیانه بخورند. فندق، پسته، بادام با شکر تناول کنند. غذا گوشت بریان کبوتر مرغ خانگی، گنجشک، کبک با ادویه‌جات گرم مثل دارچین و زیره بخورند.
– محمد بن زکریا: اگر شاخ و برگ‌‌های درخت انگور را بزنند و آبی که از او بیرون می‌ریزد را گرفته و در این آب اندکی نمک ریخته و 9 روز بخورند، همه بیماری‌های کلیه را از بین می‌برد.

دواء الترنجبین (حکیم علوی خان)

چهل درم ترنجبین (هر درم 3 گرم است) در 1 رطل (حدود 3 لیوان) شیر تازه گاوی ریخته و روی شعله ملایم گذاشته تا منعقد شود (به قوام آید) سپس 10 درم ثعلب مصری ساییده به آن اضافه کرده و روزی 2 بار صبح ناشتا و شب قبل خواب میل نمايید.