مقدمه
وجع مفاصل یا درد مفاصل یکی از شایعترین مشکلات سلامتی است که افراد در سنین مختلف ممکن است با آن مواجه شوند. این درد میتواند ناشی از عوامل متعددی مانند التهاب مفاصل، آسیبهای فیزیکی، بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، یا حتی فرسودگی طبیعی مفاصل در اثر افزایش سن باشد. درد مفاصل نه تنها باعث محدودیت در حرکت و کاهش کیفیت زندگی میشود، بلکه در برخی موارد میتواند نشانهای از بیماریهای جدیتر باشد. بنابراین، شناخت علل و راههای مدیریت این درد از اهمیت بالایی برخوردار است.
در دنیای امروز، با توجه به سبک زندگی کمتحرک و افزایش چاقی، شیوع درد مفاصل رو به رشد است. این مشکل میتواند بر انجام فعالیتهای روزمره تأثیر منفی بگذارد و حتی منجر به مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی شود. از این رو، آگاهی از روشهای پیشگیری، تشخیص بهموقع و درمان مناسب این عارضه میتواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی افراد داشته باشد. در این راستا، بررسی علل، علائم و راهکارهای موثر برای مقابله با وجع مفاصل از جمله موضوعاتی است که نیاز به توجه ویژه دارد. در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره وجع مفاصل صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
اوجاع مفاصل چیست؟
وقتی که مفصل های دست و پا با هم درد می گیرد واژه اوجاع مفاصل به کار می رود.
در واقع این واژه نشانه ابتلای تمام و یا اکثر مفصل های بدن است.
متخصصین طب سنتی دردی که در مفصل دست و پا ایجاد شود را وجع مفاصل می گويند.
انواع وجع
- وجع الورک: در مفصل ورک (سرین).
- نقرس: در مفاصل انگشتان خاصه شست پا.
- عرق النساء: از مفصل ورک خیزد و به جانب پا نازل شود
- وجع الرکبه: درپیوند زانو حادث شود.
- وجع مفاصل: درمفاصل دست و زانو.
شیوع بیماری مفاصل(بار مالی بیماری)
- در کشور امریکا 14 % مراجعه به پزشکان بخاطر کمردرد بوده است.
- 25% از این کمردرد ها با درد های سیاتیکی بوده است.
- شایعترین کمردرد ها در بالغین جوان و میانسالان کمردردهای مکانیکی است.
- در راس آن هرنی دیسکال بین دیسک L4-L5 و L5-S1 است.
- در امریکا 450 نفر از هر 100،000 نفر عمل جراحی دیسک شده اند.
- در سال 2005 در کشور امریکا حدود 1،420،000 MRI ناحیه کمر انجام شده است.
- در همین کشور در سال 2001 بطور متوسط به ازای هر 100 هزار نفر 2319/1 تزریق لومبوساکرال انجام گرفته است.
وضعیت بیماری در ایران
در پژوهشی که در کشور خودمان و در شهر زنجان صورت گرفته است میزان کمردرد در کارکنان پرستاری حدود 52 درصد و میزان غیبت از کار به علت این بیماری حدود 10 روز از سال بوده است.
ترمینولوژی کمردرد در طب سنتی ایرانی
- وجع خاصره که درد در ناحیه تهیگاه (پهلوها معادل Flanks pain) و استخوان ایلیاک است .
- وجع ظهر که درد پشت (معادل Back pain) است.
- وجع قطن که کمردرد (معادل Low back pain) است.
- وجع ورک: درد ناحیه بندگاه سرین) معادل Hip joint) است.
- حدبه: زوال فقار به پیش یا به پس یا به دو جانب است .
- ریاح الافرسه: اگر سبب حدبه باد غلیظ باشد ریاحالافرسه نامیده میشود .
- عرق النسا: اگر درد تیر کشنده باشد.
- وهن كه وهى نيز گويند، درد و كوفتگى بود كه به استخوان و آنچه به گرد آن درآمده است، رسد.
- خلع بيرون آمدن زيادتى استخوان بود تمام از مغاكى و گوى كه در استخوان ديگر باشد كه ميان هر دو اتّصال مفصلى بدان بود
- وثء (وثی) اندكى بيرون آمدن بود، نه تمام.
اسباب کلی اوجاع مفاصل
ضعف مفاصل
علت های اجتماع و انصباب ماده در مفاصل
اجتماع و انصباب ماده در مفاصل به هفت علت می تواند اتفاق افتد:
1) ترک ورزشی یا حرکتی که عادت داشته (تجمع فضولات در مفاصل)
2) ضعف هضم معده (تولید اخلاط خام و ریزش به مفاصل)
3) سوء تدبیر در اکل و شرب
4) کثرت زکام و نزله (ریزش به مفاصل)
5) ترک استفراغات معتاده مثل فصد، حجامت، قی، بواسیر، حیض، اسهال
6) حرکات بدنیه (با ثوران اخلاط و ریزش به مفاصل)
7) حرکات نفسانیه (با ثوران اخلاط و ریزش به مفاصل)
تدابیر کلی تغذیه در درد مفاصل به طور خلاصه
توصیه ها
- کم کردن غذا (مقدار خوردن)
- استفاده از غذاهای سریع الهضم و جید الهضم (چه چیزی خوردن)
- استفاده از غذاهای معتدل در لطافت (چه چیزی خوردن)
- در صورت نیاز به میوه از مویز و انجیر خشک استفاده شود . (چه چیزی خوردن)
- استفاده از مواد غذایی فقط در صورتی که غذای قبلی از معده خارج شده باشد. (چگونه خوردن)
- ü ورزش قبل از غذا و بعد از هضم غذا (چگونه خوردن)
پرهیزات
- پرخوری
- غذاهای مولد خلط عامل بیماری
- غذاهای غلیظ عسر الانهضام
- مبخرات
- میوه ها به خصوص میوه های رطب
- حلوا
- غذاهای مضر عصب بدون مصلحات آن ها مانند ترشی جات
- لبنیات
- مبردات و مبخرات
- سبزیهای که تولید خلط مائی می کنند چغندر و خیار
