مقدمه
آلودگی هوا یکی از جدیترین معضلات زیستمحیطی و بهداشتی جوامع امروزی به شمار میرود که تأثیرات مستقیم و غیرمستقیمی بر سلامت جسم و روان انسان دارد. در مقاله «آلودگی هوا» از وبسایت دکتر عباس جوشن، این پدیده از منظر طب سنتی بررسی شده و ضمن تحلیل علل و پیامدهای آن، راهکارهایی برای کاهش آثار سوء آلودگی هوا بر بدن ارائه شده است. نویسنده با نگاهی مزاجشناسانه، به اثرات این آلودگی بر اخلاط بدن و افزایش بیماریهای سرد و خشک اشاره میکند.
در این مقاله، با تکیه بر اصول طب ایرانی، توصیههایی جهت تقویت بدن در برابر آلودگی هوا از جمله اصلاح تغذیه، تقویت قلب و مغز، تهویه مناسب محیط زندگی و مصرف برخی گیاهان دارویی ارائه شده است. همچنین نویسنده بر ضرورت پرهیز از فعالیت سنگین در هوای آلوده، استفاده از بخورها و ماسکهای طبیعی، و تقویت سیستم ایمنی تأکید دارد. در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن، میخواهیم تا راهکارهای عملی، ساده و قابلاجرایی را در راستای حفظ سلامت عمومی در شرایط آلودگی هوا به شما معرفی کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
نخست اشاره میکنم که آلودگی هوا با مشخصات امروزی، پدیدهای جدید است که در گذشته به این شکل سابقه نداشته است، با این حال بر پایۀ آموزههای حکیمان و با نگاه به طب مدرن و ناتروپاتی میتوان بهشکل گذرا، این پرهیزها و توصیهها را در این شرایط ارائه کرد:
پرهیزها
- پرهیز از ورود مواد زاید و سمّی دیگر، که نهایتاً انباشت سموم را در بدن افزایش میدهند: مانند پرهیز از مصرف سیگار و قلیان؛ استفاده نکردن از حشرهکش در محیط، و پرهیز از پختوپز بدون تهویۀ مناسب در آشپزخانه، و پرهیز از مصرف غذاهای مانده، گوشتهای صنعتی و خوراکیهای حاوی مواد نگهدارنده، روغنهای چندبار حرارتدیده مانند فستفودهای سرخشدۀ بازاری، تنقّلات بازاری مانند چیپس و پفک.
2. پرهیز از همۀ اموری که غلظت خون (در معنای کلّی آن، و نه فقط پُلیسایتمی) را افزایش میدهند: مانند مصرف گوشت گاو، عدس، بادنجان بهخصوص میرزاقاسمی، گوشتهای صنعتی، غذاهای خمیری مثل ماکارونی، و غذاهای چرب و سنگین مثل کلّهپاچه.
3. پرهیز از همۀ اموری که یبوستآور هستند و دفع موادّ زاید از طریق روده را کاهش میدهند مانند غذاهای خشک، عدسپلو، موز سفت، میوههای ترش مانند به ترش و انار ترش، سنجد، خرمالوی گس.
4. پرهیز از آرایشهای سنگین که همین تنفس اندک پوست را نیز کاهش میدهند.
5. پرهیز از همۀ اموری که نیروی عمومی بدن را کاهش میدهند مانند خواب ناکافی، شبزندهداری، ورزش شدید و طولانی، زیادهروی جنسی، مواجهه با هوای بسیار سرد، مواجهۀ طولانی با تابشهای الکترومگنتیک بهخصوص رایانه و تلفن همراه.
توصیهها
به طور کلّی توصیه میشود در شرایط آلودگی هوا، از خوراکها و روشهایی استفاده شود که از راههای گوناگون، آثار زیانآور مواد آلاینده را کاهش میدهند. این راهها به بیان کلّی عبارتاند از:
اثرات آنتی اکسیداتیو و Scavengering، بهبود گردش خون مرکزی و محیطی، تقویت مخاطات و راههای تنفسی، انبساط راههای هوایی، انبساط عروق خونی، اعتدال قوام خون، لینت مزاج، دفع برخی متابولیتهای سمّی، تقویت سیستم عصبی مرکزی و قلب).
بدین ترتیب مصرف این خوراکیها سودمند است:
– سیب شیرین
– انار شیرین یا کمی مایل به ترشی
– پرتقال شیرین
– سالاد کاهو، هویج رندهشده، روغن زیتون با کمی آب نارنج طبیعی
– سوپهای سبزیجات همراه با زرشک، هویج رندهشده، شلغم، و به
– دمنوش آویشن شیرازی بهویژه برای مبتلایان آسم و برونشیت
– دمنوش گل گاوزبان همراه ریشۀ سنبلالطیب و بهارنارنج، بهویژه برای افسردگان، و افراد مبتلا به پرفشاری خون.
– بوییدن گلاب و عرق بهارنارنج، بوییدن برگ شمعدانی عطری، سیب، و به.
البته تدابیر پیشگیری و درمانی خاصتری دربارۀ کودکان، سالمندان، زنان باردار، بیماران خاص، مبتلایان آسم و برونشیت و فیبروز کیستیک، افسردگان، و بیماران قلبیعروقی وجود دارد که برای آن دیدن بیمار و ارزیابی بالینی لازم خواهد بود.
