مقدمه
ذاتالریه یا پنومونی یکی از بیماریهای جدی و گاه تهدیدکننده زندگی است که ریهها را درگیر میکند و میتواند بر اثر عوامل گوناگونی همچون ویروسها، باکتریها، قارچها یا حتی صدمات شیمیایی و فیزیکی ایجاد شود. این بیماری در تمام گروههای سنی دیده میشود اما در نوزادان، سالمندان و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی، خطرناکتر و مرگبارتر است. نشانههایی مانند سرفههای شدید، تب، تنگی نفس و درد قفسه سینه از علائم بارز آن بهشمار میآیند.
در طب نوین، درمان پنومونی با تجویز آنتیبیوتیکهای مناسب و مراقبتهای حمایتی مانند مصرف مایعات و استراحت صورت میگیرد، در حالیکه طب سنتی ایرانی نگاه ویژهای به منشأ بیماری و طبع فرد دارد. در منابع طب سنتی، ذاتالریه بهعنوان ورمی گرم در ریه معرفی شده و درمان آن با تدابیر مختلفی از جمله زالودرمانی، رژیمهای پاکسازی و حجامت توصیه میشود. این روشها با هدف کاهش غلظت و حرارت خون، کمک به خروج اخلاط فاسد و تقویت عملکرد تنفسی بهکار میروند.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن بیشتر درباره ذات الریه یا پنومونی صحبت خواهیم کرد.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
ذات الریه یا پنومونی
سینه پهلو یا سینه و بغل یا پنومونی یا ذاتالریه یکی از بیماریهای عفونی پارانشیم ریه است. این بیماری ممکن است بر اثر آلودگی به باکتریها، ویروس ها، قارچها، انگلها و یا صدمات شیمیایی و فیزیکی ریه ایجاد شود.
سرفه، درد در ناحیه سینه، تب و دشواری تنفس مهمترین علامتهای ذات الریه هستند. در تشخیص بیماری رادیوگرافی و آزمایش خلط کمک کنندهاست و درمان آن بسته به علت بیماری متفاوت است. ذات الریه باکتریایی با آنتیبیوتیک درمان میشود.
پنومونی ( Pneumonia ) یک بیماری شایع است، در تمام گروههای سنی ممکن است رخ دهد و از علل اصلی مرگ در سالمندان و نوزادان است. سازمان بهداشت جهانی برآورد کردهاست که یکسوم مرگومیر نوزادان زیر یکسال ناشی از ذاتالریهاست. بهبودی بستگی به نوع بیماری، انتخاب روش درمانی مناسب و سلامت جسمی شخص دارد.
علائم
سرفههایی با خلط و بزاق سبز یا زرد رنگ، تب بالا و لرزش به همراه احساس سرما مهمترین علائم ابتلا به ذات الریه هستند. تنفس کوتاه و بریده و درد در ناحیه سینه که با سرفه یا تنفس عمیق تشدید میشود از دیگر علائم شایع هستند. مبتلایان به سینه پهلو ممکن است سردرد، سرفههای خونی و پوست عرق کرده و رنگ پریدهای داشته باشند.
کاهش اشتها، کوفتگی، حالت تهوع، استفراغ، خُلق برگشته و درد مفاصل یا عضلات از علائم احتمالی دیگر هستند.
انواع کمیاب ذات الریه ممکن است با علائم متفاوتی ظهور کنند. برای مثال ذات الریه ناشی از لژیونلا ممکن است درد شکم و اسهال را موجب شود و ذات الریه ناشی از توبرکلوسیس ممکن است فقط به عرق کردن شبانه و کاهش وزن بیانجامد. هر یک از عوامل بالا ممکن است در نوزادان مبتلا نیز بروز کند اما ذات الریه نوزادان در بیشتر موارد تنها با خوابآلودگی و کاهش اشتها مشخص میشود.
تشخیص بالینی پنومونی با تب بالای بدن (و در مواردی کاهش دمای بدن)، افزایش تعداد تنفس، سرفه، درد قفسه سینه، دشواری تنفس، کاهش فشار خون، افزایش ضربان قلب و کاهش میزان اکسیژن خون ممکن است.
انواع پنومونی
پنومونی به دو نوع کلی پنومونی کسب شده از جامعه و پنومونی بیمارستانی تقسیم میشود. تفاوت پنومونی نوع دوم این است که در این پنومونی احتمال اینکه عامل بیماری از میکروبهای مقاوم به آنتی بیوتیک و یا باکتریهای صعب العلاج مانند پسودومونا باشد بیشتر است.
درمان در طب غربی
سینه پهلو در بیشتر موارد بدون بستری شدن قابل درمان است. آنتیبیوتیک خوراکی، استراحت و نوشیدن مایعات معمولاً برای درمان کامل کافیست. مصرف مايعات نبايد فراموش شود و حتي مصرف مايعات خنک هم براي اين بيماران بلامانع هستند. مصرف مايعات باعث مي شود تا کليه ها آسان تر بتوانند مواد زائد را از خون خارج کنند با اینحال در برخی افراد باعث دشواری شدید در تنفس میشود و مراقبتهای بیشتری ضرورت مییابد. اشخاص دارای بیماریهای تنفسی پیشین و سالخوردگان در معرض خطر بیشتر هستند.
آنتی بیوتیکها برای درمان پنومونی ناشی از باکتری که معمولترین نوع ذات الریهاست مصرف میشوند. در بریتانیا آموکسی سیلین و اریترومایسین یا کلاریترومایسن معمولترین آنتی بیوتیکها هستند اما در آمریکای شمالی با شیوع انواع غیرعادی ذات الریه آزیترومایسین، کلاریترومایسین و فلوروکینولونها جای آموکسی سیلین را گرفتهاند. طول دوره درمانی به طور سنتی یک هفته تا ۱۰ روز است. اما برخی تحقیقات نشان میدهد که دورههای کوتاهتر آزیترومایسین (حداقل پنج روز) نیز کفایت میکند.
شیوع
در بریتانیا سالانه بهطور میانگین ۶ نفر از هر ۱۰۰۰ نفر گروه سنی ۱۸ تا ۳۹ سال به ذاتالریه مبتلا میشوند. این رقم در گروه سنی بالای ۷۵ سال به ۷۵ نفر میرسد. احتمال مرگ بر اثر این بیماری در بریتانیا حدود ۵ تا ۱۰٪ است.
ذات الریه در فصل سرما شیوع بیشتری دارد. مردان را بیشتر از زنان مبتلا میکند و در سیاهپوستان شایعتر است. شیوع کمتر ذات الریه در سفیدپوستان ناشی از توانایی بیشتر پوست برای ساختن ویتامین دی از نور خورشید است. ابتلا به بیماریهای چون اسکلروز جانبی آمیوتروفیک و آلزایمر و نفخ، کشیدن سیگار، اعتیاد به الکل، ضعف سیستم ایمنی و بستری بودن -به هر علتی- ریسک ابتلا را افزایش میدهند.
و در کل ذات الريه عفونتي است كه منجر به التهاب و پرشدن فضاهاي داخل ريه (آلوئول ها) و مجاري هوايي كوچك از مايع مي گردد. به دنبال ايجاد عفونت گلبول هاي سفيد به طرف ريه ها حركت مي كنند تا با عفونت مبارزه نمايند.اما اين جريان منجر به اختلال عملكرد اصلي ريه كه همان دريافت اكسيژن از هوا و انتقال آن به سيستم گردش خون ( و در نتيجه در تمام بدن ) است مي گردد.
ذات الریه در طب سنتی ( Pneumonia )
ورمی است گرم که در ریه بر اثر امتلاء آن از خون ، صفرا یا بلغم نمکی که عفونت سافته و گاهی از نزله ای گرم پیدا میشود
قرمزی صورت ، سرفه ، تنگی نفس ، درد سینه ، خشکی زبان ، تشنگی , زردی و یا سرخی رنگ ادرار ممکن است تمام نشانی ها با هم دیده نشود و اگر چند تای آنها با هم دیده شود بیماری تایید میشود
مراحل درمان با دستور زالو گذاری
جلسه اول روی هر دست 10 عدد زالو انداخته شود و جلسه دوم روی دنده ها و کمی نزدیک زیر سینه و دو طرف انداخته شود هر طرف 10 عدد .
یکی از رژیم های پاکسازی بدن را حتما پیگیری کند و حجامت بین دو کتف نیز توصیه می شود .
جمعبندی
درمان ذاتالریه نیازمند تشخیص دقیق و مراقبت بهموقع است. تلفیق دیدگاههای طب نوین و سنتی، بهویژه در موارد مزمن یا مقاوم به درمان، میتواند اثربخشی درمان را افزایش دهد. رعایت رژیمهای پاکسازی بدن، انجام زالودرمانی هدفمند و توجه به سبک زندگی سالم از توصیههای مهم در طب سنتی برای مقابله با این بیماری بهشمار میآیند. به همین دلیل، رویکرد جامع و فردمحور در پیشگیری و درمان ذاتالریه، تضمینکنندهی بهبودی پایدار خواهد بود.
