مقدمه
بواسیر یا هموروئید یکی از مشکلات رایج و آزاردهندهای است که میتواند در ناحیه مقعد و راستروده ایجاد شود. این بیماری ناشی از التهاب و گشاد شدن رگهای خونی در این نواحی است که میتواند باعث درد، خارش، خونریزی و احساس ناراحتی در بیماران شود. هموروئیدها به دو نوع اصلی داخلی و خارجی تقسیم میشوند که هر کدام از آنها علائم و روشهای درمانی متفاوتی دارند. عوامل متعددی میتوانند موجب بروز بواسیر شوند، از جمله یبوست مزمن، نشستن یا ایستادن طولانیمدت، چاقی، بارداری و افزایش سن. شناخت دقیق علل و پیشگیری از این عوامل میتواند به کاهش بروز بواسیر کمک کند.
درمان بواسیر بسته به شدت و نوع آن میتواند متفاوت باشد. روشهای خانگی مانند استفاده از حمام گرم، مصرف ملینها، و استفاده از پمادها و کرمهای ضد التهاب میتوانند به کاهش علائم و تسریع بهبود کمک کنند. در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به روشهای درمانی پزشکی مانند اسکلروتراپی، بستن رگها با باند لاستیکی، یا حتی جراحی باشد. مشاوره با پزشک و پیروی از توصیههای درمانی او میتواند به مدیریت و درمان بواسیر کمک کند و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد. با اتخاذ تدابیر مناسب و رعایت نکات بهداشتی، میتوان به پیشگیری از بواسیر و کاهش ناراحتیهای ناشی از آن دست یافت.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره بواسیر یا هموروئید بیشتر صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
تعریف بواسیر
بواسیر عبارت است از سیاهرگهای گشادشده ( واریسی) در راست روده یا مقعد. بواسیر ممکن در مجرای مقعدی (بواسیر داخلی ) یا در مدخل مقعد (بواسیر خارجی) واقع شده باشد. بواسیر ممکن است سالها وجود داشته باشد اما تنها با وقوع خونریزی بدان پیبرده شود.
هموروئیدها بالشتک هاى عروقى طبیعى هستند که در ناحیه کانال مقعدى در قسمت ۴ سانتى مترى انتهاى روده بزرگ (راست روده) قرار دارند و در دو قسمت داخل و خارج کانال مقعد قرار دارند که به آن هموروئیدهاى داخلى و خارجى مى گویند.
هموروئیدها ارگان هاى طبیعى این ناحیه هستند که در اثر زور زدن به دنبال یبوست مزاج و یا اسهال مى توانند پرخون و متورم شده و در صورت تکرار یبوست و زور زدن موقع اجابت مزاج این بالشتک هاى عروقى متورم و دچار پارگى و زخمى شده و به صورت خونریزى و بیرون زدگى و گاهاً درد به هنگام اجابت مزاج خود را نشان دهند.
علایم شایع
- خونریزی. امکان دارد خون قرمز روش به صورت رگههایی در اجابت مزاج دیده شود یا به دنبال اجابت مزاج، خون به مقدار کم و به مدتکوتاهی چکه کند.
- درد، خارش یا ترشح مخاطی پس از اجابت مزاج
- وجود یک برجستگی در مقعد
- احساس این که پس از اجابت مزاج، راست روده بهطور کامل تخلیه نشده باشد (این حالت تنها در مورد بواسیر بزرگ دیده میشود).
- التهاب و تورم
علل
وارد آمدن فشار مکرر به سیاهرگهای مقعد یا راست روده
عوامل افزایش دهنده خطر
رژیم غذایی بدون فیبر، نشستن یا ایستادن به مدتطولانی ،چاقی
یبوست ،کمشدن تون عضلانی در سنین بالا
جراحی راست روده یا پارگی مجرای تناسلی به هنگام زایمان و دوختن آن
بیماری کبدی ،سرطان روده بزرگ، لواط ،بالا بردن فشار خون در سیستم سیاهرگی دستگاه گوارش
مطالب بیشتر در: یبوست تدابیر و راهکار های درمان
پیشگیری
برای اجابت مزاج عجله نکنید و در عین حال از زور زدن و نشستن طولانیمدت در توآلت خودداری کنید.
اگر اضافه وزن دارید، وزن خود را کاهش دهید.مقدار فیبر غذایی را در رژیم خود افزایش دهید.
روزانه ۱۰-۸ لیوان آب بنوشید.بهطور منظم ورزش کنید.
همچنین بخوانید:افزایش وزن نشانه چیست؟
عواقب مورد انتظار
بواسیر معمولاً با مراقبت مناسب خوب میشود، اما علایم ممکن است افت و خیر داشته باشند (یعنی بواسیر ممکن است پس از یک دوره یبوست دوباره ظاهر شود). در مواردی که به درمان محافظهکارانه خوب پاسخ نمیدهند شاید جراحی مورد نیاز باشد.
عوارض احتمالی
کمخونی فقر آهن اگر خونریزی قابل توجه باشد.درد شدید در اثر وجود لخته خون در بواسیر
عفونت یا زخم شدن بواسیر
اصول کلی
برای تشخیص قطعی ممکن است یکی از روشهای زیر انجام شوند: آنوسکپی ( دیدن مقعد با کمک یک لوله کوتاه به نام آنوسکپ، وسیلهای لنزدار و دارای یک منبع نورانی در سر آن است)، یا پروکتوسکپی (دیدن راست روده و قسمت پایینی روده بزرگ یا وسیلهای به نام پروکتوسکپ، که وسیلهای اپتیک و دارای یک منبع نورانی در سر آن است)
درمان با هدف تخفیف علایم صورت میگیرد.
هیچگاه برای اجابت مزاج زور نزنید.
پس از اجابت مزاج، ناحیه را با ملایمت پاک کنید.برای تخفیف درد، روزانه چندین بار هر بار به مدت ۲۰-۱۰ دقیقه در آب گرم بنشینید.برای تخفیف درد و تورم ناشی از وجود لخته در بواسیر یا بیرون زدگی بواسیر، یک روز در رختخواب استراحت کنید و روی ناحیه کیسه یخ بگذارید.
در مواردی که مقاوم به درمان هستند، امکان دارد نیاز به جراحی وجود داشته باشد. که روشهای مختلفی در طب جدید وجود دارند:
- بستن یک باند لاستیکی در قاعده بواسیر؛اسکلروتراپی (تزریق مواد شیمیایی برای بسته شدن سیاهرگها و تشکیل بافت جوشگاهی)؛جراحی با سرما (یخ زدن بواسیر با نیتروژن مایع)
- انعقاد بواسیر (با اشعه مادون قرمز یا لیزر)؛در آوردن بواسیر
داروهای طب جدید
برای درد خفیف، خارش، یا کاهش تورم، میتوان از داروهایی که اختصاصاً برای تخفیف علایم بواسیر ساخته شدهاند استفاده کرد. اگر علایم بواسیر به هنگام حاملگی رخ دهند، از پزشک خود در مورد داروهای مناسب که در حاملگی مشکلی ایجاد نکند سؤوال کنید.
اگر نیاز به استفاده از مسهل باشد، از نرمکنندههای اجابت مزاج استفاده کنید.
در اینجا بخوانبد در مورد مسهل عام
مراحل درمان بواسیر یا هموروئید
2 قاشق غذاخوری بارهنگ + 2 حبه نبات بی جوهر + در یک ظرف با دولیوان آب با حرارت کم بجوشد تا خوب لعاب کند , سپس روغن بادام شیرین سه قاشق غذاخوری بدان اضافه کرده و سپس خاکشیر دو قاشق غذاخوری شسته و بدان بیافزایید نیم ساعت قبل از هر وعده غذایی میل شود.
هر شب 5 عدد انجیر خشک را در اب بخیسانید و صبح ناشتا آن را به همراه یک قاشق غذاخوری روغن زیتون مصرف کنید.
گیاه فرنجمشک 3 واحد + گیاه بومادران 3 واحد + گل همیشه بهار 5 واحد + برگ سنا 10واحد را باهم مخلوط کرده و یک قاشق غذاخوری از مخلوط کوبیده فوق را در یک لیوان آب جوش ریخته و به مدت نیم ساعت باقی بگذارید تا دم بکشد سپس آن را صاف کرده و روزی سه بار و هر بار یک فنجان مصرف کنید.
پرهیزات غذایی
- فلفل
- ترشی
- ادویه
- غذای سرخ کرده و چرب
- پیاز و سیر
- بادمجان
- تخم مرغ کهنه
- سوسیس و کالباس
- شیرینی قنادی و…
برای مطالعه بیشتر در مورد تغذیه در اسلام اینجا کلیک کنید
از فرمول زیر که فرمول مسهل عام است بیمار ماهی یکبار باید مصرف کند:
برگ سنا 50 گرم + گل سرخ 50 گرم + ترنجبین 50 گرم + گل ختمی 25 گرم + تخم کتان 25 گرم + افسنتین 25 گرم , داروها را با هم مخلوط کرده و نیم کوب نمائید و در بعد از طهر روز مورد نظر یک الی 2 بار یک قاشق غذاخوری از مخلوط فوق را با 2 لیوان آب بجوشانید تا یک لیوان باقی بماند و سپس صاف کنید و با عسل میل کنید . اگر با یک لیوان شکم حالت اسهالی پیدا کرد کافی است و اگر نه چند دقیقه بعد ارام آرام یک لیوان دیگر بخورید و اگر دچار دل پیچه شدید یک لیوان عرق نعناع را داغ کنید و با مقداری نبات میل کنید.و خوردن انجیر و آلو بخارا آب پز شده همراه مسهل توصیه می شود.
انجیر و آلو بخارا هر روز به صورت آبپز مصرف شود.
دستور زالو گذاری
دو جلسه با فاصله 20 روز روی کعب هر پا و بین انگشت سوم تا کوچک پا 10 عدد زالو انداخته شود و 20 روز پس از جلسه سوم در صورت عدم بهبودی کامل 5عدد زالو اطراف مقعد انداخته شود.
