مقدمه
کبد یکی از مهمترین اندامهای بدن است که نقش اساسی در متابولیسم، سمزدایی و تنظیم مواد مغذی دارد. حفظ سلامت کبد از طریق تغذیه مناسب و استفاده از داروهای مفید، به عملکرد بهتر این اندام حیاتی کمک میکند. در طب سنتی و مدرن، برخی مواد غذایی مانند سبزیجات برگ سبز، میوههایی مانند سیب و انگور، و چربیهای سالم مانند روغن زیتون و مغزها، برای تقویت عملکرد کبد توصیه میشوند. همچنین، نوشیدن آب کافی و مصرف فیبر میتواند به بهبود فرآیند سمزدایی کبد و کاهش بار اضافی آن کمک کند.
علاوه بر تغذیه، برخی داروهای گیاهی و مکملهای طبیعی نیز میتوانند برای سلامت کبد مفید باشند. گیاهانی مانند خارمریم، کاسنی، شاهتره و زردچوبه به دلیل خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی خود، به پاکسازی کبد و کاهش التهاب آن کمک میکنند. همچنین، برخی مکملهای حاوی ویتامین E، اسیدهای چرب امگا ۳ و آنتیاکسیدانها میتوانند از آسیبهای کبدی جلوگیری کنند. بااینحال، برای استفاده از هر نوع دارو یا مکمل، مشورت با پزشک ضروری است تا از تداخلات دارویی یا عوارض جانبی جلوگیری شود و بهترین نتیجه برای سلامت کبد حاصل گردد.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره تدابير كبد صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.

تدابير كبد
مواد غذایی و داروهایی که برای کبد مفیدند
– کاسنی، هم برای بیماریهای سرد و هم بیماریهای گرم کبد مفید است و نیز گرفتگی ها را برطرف میکند. در افراد گرم مزاج آن را با سکنجبین و در افراد سردمزاج با ماءالعسل تجویز میکنند و برای کبد چرب مداومت و تکرار آن بجای آب در طول روز مفید است.
– کبد به علت حساسیت بالایی که دارد بسیار مستعد است که تحت تاثیر اخلاط فاسد و متعفن قرار گیرد و بیمار شود. از اینرو داروهایی که مانع عفونت اخلاط میشوند مثل دارچین، برای کبد مفیدند.
– دارچین منضج عفونت اخلاط، ملطف و محلل و باز کننده گرفتگی کبد و طحال است.همچنین داروهایی که توانایی شستشو و پاکسازی اخلاط فاسد را دارند نیز برای کبد سودمندند. مثل ماءالشعیرطبی،: (مقداری جو پوست کنده را در14-20 برابرش آب بخیسانند سپسروی شعله ملایم گذاشته، به محض شکفته شدن جوها شعله را خاموش کرده تا جو ته نشین شود. آب بالای آن را صاف کرده و با عسل بنوشند.)، ماءالجبن، شربت لیمو ترش و عسل و کاسنی شاهتره و …
– دارویی که بتواند اخلاط را آماده دفع نماید و کمی قبض هم داشته باشد، مقوی کبد خواهد بود و مفید است. مثل زعفران.
– کبد داروها و خوراکیهای شیرین را به خوبی میپذیرد. پس چیزهایی مثل مویز و انجیر و فندق بسیار مطلوب کبد واقع خواهند شد. مخصوصا فندق که برای تمام کبدها مناسب است. زیرا گرمی بیش از حد ندارد، مفتح(باز کننده) است و خلط خوبی در بدن تولید میکند.
– پسته به خاطر بوی خوب و لذیذ بودن و خاصیت قبض و بازکردن مجاری عبور غذا، مفید است ولی گرمی زیادی ایجاد میکند. مصرف آن با شکر کمی تعدیل می شود.
– کبد شیرینی را دوست دارد و مواد غذایی شیرین را به سوی خود جذب میکند. اما مصرف زیاد این مواد باعث ایجاد انسداد در کبد میشود؛ به خصوص اگر شیرینیجات غلیظ باشند( مثل شیرینی جات قنادی). بنابراین کسی که التهاب و ورم در کبد دارد باید از این شیرینیجات پرهیز کند؛ چرا که این مواد خلط صفرا تولید میکنند و انسداد در کبد ایجاد میکنند. بهترین شیرینی ها مربای به و سیب می تواند باشد.
– خیار چنبر(فلوس) نیز در تمام بیماریهای کبد مخصوصا انواع مزمن آن مفید است.
– در ضمن فلوس در تمام التهابات از دهان و زبان و حلق تا کبد و معده و روده ها و تا مقعد می تواند مفید باشد به شرط تکرار آن و در بارداری و اطفال هم منع مصرف ندارد.
انجام چه کارهایی و مصرف چه موادی برای کبد مضر است؟
– روی هم خوری یعنی هنوز غذای اول هضم نشده غذای بعدی وارد بدن شود و عدم رعایت ترتیب در غذاخوردن برای کبد بسیار مضر است. و همچنین در هم خوری هم مضر است. مثلا شما به مهمانی میروید چای، میوه، تنقلات و بعد شام می خورید که برای معده و کبد مضر است.

– مصرف آب سرد به صورت ناشتا و یا بلافاصله بعد از حرکتهای سنگین مثل حمام و جماع و ورزش، کبد را ناگهانی سرد میکند و باعث ایجاد بیماری های فراوان میشود. اگر فرد میخواهد در این حالات آب بنوشد، باید به او توصیه کرد که آب خیلی سرد ننوشد و نیز به یکباره لیوان آب را سر نکشد. بلکه جرعه جرعه و کم کم از آن بنوشد. نوشیدن آب در میانه شب و بین خواب هم صحیح نیست و بسیار مضر است بهتر است از آب سیب و شربتهای زعفران و یا عرق کاسنی شاهتره استفاده شود.
– تحمل تشنگی به مدت طولانی نیز برای کبد بسیار زیان دارد.
– بلافاصله بعد از خوردن غذا و نیز در حالت خالی بودن معده نباید فعالیت شدید انجام داد.
– خوردن مواد غذایی که در بدن خلط غلیظ و لزج ایجاد میکنند مثل نشاسته، نانی که خوب پخته نشده باشد، کله پاچه و. .. برای کبد مضر است.
– خوردن شیرینیجات به مقدار زیاد، مخصوصا شیرینیجات غلیظ باعث ایجاد انسداد در کبد میشود و خطرناک است؛ به خصوص اگر بلافاصله بعد از آن آب سرد مصرف شود.
– خوردن کبابهایی که خام یا سوخته باشد مخصوصا اگر بعد از آن بلافاصله آب سرد نوشیده شود، به کبد آسیب میرساند.
– به طور خلاصه اضافه کردن عرقیات کاسنی شاهتره خارشتر خارخسک بید و… در آب بیماران کبدی مفید است و باید گرم گرم استفاده شود .
– مصرف سیب به روشهای گوناگون مثل آب سیب، خود سیب، رنده سیب، لواشک سیب، رب سیب، کمپوت سیب برای کبد بسیار مفید و مقوی است. مرباهای سیب و به و … بسیار مفید است
– چیزهای خوشبو و مقوی کبد را فراموش نکنید و از درهم خوری و روی هم غذا خوردن و آب یخ اجتناب کنید.
– شیر بز+1 قاشق چای خوری ریوند چینی+شکر سرخ روزی 2-3 استکان میل شود











