مقدمه
حجامت، یکی از روشهای درمانی سنتی است که ریشه در طب قدیم دارد و در بسیاری از فرهنگها، از جمله طب اسلامی و چینی، مورد استفاده قرار گرفته است. این روش شامل ایجاد مکش بر روی پوست و گاهی ایجاد برشهای کوچک برای خارج کردن خون از مویرگهای سطحی است. حجامت به دو نوع خشک و تر تقسیم میشود که در نوع خشک فقط مکش انجام میشود، اما در نوع تر، پس از مکش، برشهای کوچکی ایجاد شده و خون خارج میگردد. این روش بهعنوان یک درمان برای طیف وسیعی از بیماریها، از جمله دردهای عضلانی، سردرد، و برخی اختلالات خونی، مورد استفاده قرار گرفته است.
در بحث مکانیسم عمل حجامت از نظر علمی برخی معتقدند که حجامت با بهبود جریان خون و افزایش اکسیژنرسانی به بافتها، به کاهش التهاب و تسکین درد کمک میکند. همچنین، این روش ممکن است با تحریک سیستم ایمنی و آزادسازی مواد زائد و سموم از بدن، به بهبود عملکرد کلی بدن بینجامد.در این بخش از مقالات دکتر عباس جوشن می خواهیم درباره مکانیسم عمل حجامت صحبت کنیم.تا انتهای مطلب همراه ما باشید.
مکانیسم عمل حجامت
بلافاصله بعد از ایجاد مکش، ترکیبی از مایع میان بافتی، لنف، مواد زائد و گلبولهای قرمز همولیز شده از رگ خارجشده و در محلی بین لایه سطحی اپیدرم و مویرگهای پوستی جمع میشوند. منافذ مویرگی در حالت عادی 12-6 نانومتر قطر دارند و با ایجاد مکش نهایتاً به 80-60 نانومتر میرسند. درحالیکه قطر گلبولهای قرمز خیلی بیشتر و در حد 9-6 میکرون است. بنابراین گلبولهای قرمز سالم نمیتوانند بهراحتی با ایجاد مکش از روزنههای ذکر شده عبور نمایند، درحالیکه مواد زائد و گلبولهای همولیز شده و مولکولهای مایع بهسرعت از آن عبور میکنند. بلافاصله بعد از تیغ زدن (به طول 2-1 میلیمتر) مواد ذکر شده بهسرعت از روزنههای پوستی خارج میشوند، درحالیکه خیلی طول میکشد تا یک گلبول قرمز سالم با قطر ذکر شده بتواند از روزنههای ریز ایجادشده خود را به بیرون بکشد. بنابراین مواد زائد بهسرعت از رگ خارجشده و گلبولهای قرمز سالم خون در رگ باقی میمانند. پس از اتمام خونگیری، به دنبال پاک شدن خون از مواد زائد، هموستاز بهسرعت برقرار شده و خونریزی بند میآید. پس از حجامت، جای تیغها روی پوست پس از چند روز بدون اسکار بهبود مییابد.
هم در بادکش و هم در حجامت باید مکش لیوان کمتر از 300 میلیمتر جیوه فشار منفی ایجاد کند و نیز کمتر از 5 دقیقه لیوان در حالت مکش بماند. در بادکش اگر مکش خیلی قدرتمند و طولانی باشد، ممکن است در اثر باز شدن بیشازحد منافذ پوستی، وزیکولهایی که داخل آنها مایعی شفاف وجود دارد، روی محل بادکش ایجاد شود که در برخی مقالات از آن به عنوان علامت Taibah نام برده شده است. در مقاله دکتر سید و همکاران آمده است که درمان این وضعیت، ترکاندن وزیکولها با نوک یک اسکالپل استریل و سپس مالیدن آنتیبیوتیک یا عسل بر روی موضع است. اما با توجه به اینکه وجود پوست روی تاول خود به عنوان پانسمان بیولوژیک محسوب میشود، نیازی به ترکاندن تاولها نیست بلکه با پانسمان عسل روی آنها در مدت 2-3 روز برطرف خواهند شد.
سایر مکانیسم های حجامت
پاکسازی خون، کاهش درد، حفظ هموستاز و … . به دنبال خراش دادن پوست در حجامت مقدار زیادی اکسید نیتریک (NO) در بدن تولید میشود. از سوی دیگر NO متابولیت عملکردی بسیاری از داروها ازجمله نیتروگلیسیرین (درمان ایسکمی قلبی) و سدیم نیتروپروساید (کنترل اورژانس فشار خون بالا) است که هر دو این داروها وازودیلاتور قوی (مخصوصاً شریان رادیال) هستند. درواقع NO یک کاهشدهنده فشار خون سیستولیک است که بسیار بهتر از فنتولامین (آنتاگونیست آلفا آدرنرژیک)، وراپامیل (آنتاگونیست کانال کلسیمی) و هیدرالازین (وازودیلاتور) عمل میکند.
همچنین حجامت باعث کاهش لاکتات دهیدروژناز میشود که این ماده تحریککننده تومور بوده و غلظت آن در خون بیماران سرطانی بالاست. خنثی کردن اثر لاکتات و پیروات در بدن بیماران دچار سرطان، باعث کشته شدن سلولهای سرطانی (مثلاً در گلیوبلاستوما مولتی فرم)، تأخیر متاستاز، جلوگیری از آنژیوژنز، کاهش محرکهای سلولهای تومورال، ایجاد استرس اکسیداتیو در سلولهای سرطانی، غیر فعال کردن ترانسپورترهای ABC (که باعث بی اثر شدن یا دفع داروهای شیمیدرمانی میشوند) و حفظ حساسیت سلولهای سرطانی به دارو میشود.
جدول: مکانیسمهای حجامت در مقالات مختلف
| فواید درمانی | توضیح |
| عملکرد پیشگیریکننده | از طریق پاکسازی دورهای خون (پاکسازی کلی) و پاکسازی ناحیهای از مواد زائدی که در فواصل دورههای حجامت در بدن جمع میشوند و نیز جلوگیری از تجمع مجدد آنها |
| پاکسازی غیراختصاصی سرم و مایع میان بافتی | این یک خصوصیت منحصر به فرد حجامت است. یک جلسه انجام حجامت، سرم را به میزان قابلملاحظهای از تری گلیسیرید، کلسترول، LDL، فریتین (ذخایر در گردش آهن در بدن)، اوریک اسید، اتوآنتی بادیها، رسپتورهای سایتوکاینها و … پاک میکند. در واقع حجامت سرم را از تجمع بیش از اندازه و غیر طبیعی مواد طبیعی مانند آهن و نیز مواد غیر طبیعی مانند اتوآنتی بادیها پاک میکند. |
| عملکرد دفعی | به خاطر عملکرد دفعی غیر اختصاصی و وابسته به فشار و سایز در حجامت ماکرومولکولها مانند گلوبولینها، آنتی بادیها و روماتویید فاکتور قابل دفع هستند. بهعلاوه مواد هیدروفیل و هیدروفوب (تری گلیسیرید، کلسترول، LDL)، قابل دفع است.
|
| عملکرد سمزدایی | وابسته است به عملکرد پاکسازی کننده خون و مایعات میان بافتی از توکسینها |
| فواید متابولیک | حجامت پرفیوژن سلولی را ثانویه به تقویت جریان خون موضعی مویرگی و از بین بردن احتقان بافتی بهبود میبخشد. حجامت متابولیتهای اضافی تجمع یافته در خون مانند فریتین، اوره و اوریک اسید را پاکسازی میکند.
|
| عملکرد تقویت اثر دارو | حجامت چون یک عمل مکانیکال است، هیچ تداخل منفی فارماکولوژیک یا شیمیایی با داروهای تجویز شده ندارد. حجامت از طریق پاکسازی مواد زائد از محل اثر داروها باعث تقویت اثر دارو و تأثیر بهتر آن در بدن میشود. |
| عملکرد ضد درد | حجامت مواد شیمیایی، مدیاتورهای التهابی و مواد التهاب زا را رقیق کرده و مقداری از آنها را دفع و بقیه را در نقاط دور از ساختارهای حساس به درد پخش میکند. حجامت انتهاهای اعصاب را از مواد تجمع یافته در آن شستشو داده و مواد زائد را در منطقه مکش زیر پوست جمع میکند و چسبندگیهای پوستی را میشکند و باعث کاهش درد میشود. بلافاصله بعد از ایجاد خراش پوستی، اپیوئیدهای اندوژن مانند اندورفینها، داینورفینها و انسفالینها ترشح میشوند. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد حجامت ماده P (یک ماده دردزا) را از سرم پاک میکند. |
| عملکرد ضد التهاب | حجامت سلولیتهای موضعی را از باکتریها و توکسینهای باکتریایی پاک میکند. شواهد نشان میدهد که حجامت سرم بیماران دچار آرتریت روماتویید را از مدیاتورهای التهابی و اتوآنتی بادیها پاک میکند و میزان فاکتورهای فاز حاد مانند ESR و CRP را تنظیم مینماید. حجامت ماده P (یک ماده دردزا) را از سرم پاک میکند. |
| فواید همودینامیک | حجامت احتقان عروقی را برطرف میکند و جریان خون را تقویت مینماید. حجامت مایعات اضافی را از بدن خارج کرده و هایپرتانسیون را درمان میکند. |
| فواید هماتولوژیک | حجامت خون را از سلولهای همولیز شده و پاتوژنهای هماتولوژیک مانند آهن اضافی در افراد سالم و دچار تالاسمی پاکسازی میکند. |
| فواید هموستاتیک | تماس کمی خون (خارجشده از بعضی مویرگهای آسیب دیده در حجامت) با مواد تجمع یافته در زیر پوست محل مکش، هموستاز را تسریع میکند. از طریق حفظ تعادل نورواندوکرین (دفع هورمونها و متابولیتهای اضافی) و فیزیولوژی و بیوشیمی نرمال خون و مایعات میان بافتی (به دنبال دفع مواد زائد) |
| فواید در سیستم گردش خون | از طریق افزایش تولید NO، بهبود گردش مویرگی و لنفاتیک، افزایش جریان خون ناحیهای |
| فواید تنفسی | شواهدی وجود دارد که انجام حجامت + درمان دارویی در بیمار دچار آسم باعث بهبود علایم روزانه، شبانه و کاهش نیاز به دارو میشود. حملات تشدید بیماری، پروتئین کاتیونیک ائوزینوفیلیک و شمارش ائوزینوفیلها را کاهش داده و عملکرد تستهای تنفسی را 75-25 درصد بهبود میبخشد. |
| فواید نورولوژیک | از طریق بهبود سردرد، درمان فاکتورهای مستعد کننده برای بیماریهای نورولوژیک مانند هایپرتانسیون، تنظیم و کنترل مواد دردزا و افزایش اپیوئیدهای طبیعی بدن. |
| فواید ایمونولوژیک | از طریق افزایش ایمنی ذاتی بدن (ایجاد لکوسیتوز فیزیولوژیک و افزایش تعداد NK cellها، افزایش تولید NO (ضد میکروبی، تنظیم کننده ایمنی، وازودیلاتور)، افزایش تولید پپتیدهای ضد میکروبی مانند کاتلیسیدینها[1]، دفنسینها[2] و درمسیدینها[3]، افزایش سطح سلولهای تحریک کننده سیستم ایمنی و سایتوکاینها مثلاً T helper (CD4+)، نسبت T helper/Tcytotoxic (CD4+/CD8+)، اینترلوکین 2، اینترفرون گاما، کمپلمان 3، کمپلمان 4، IgA، IgG، IgM. سطح مهارکنندههای سیستم ایمنی با انجام حجامت کاهش مییابد مانند: IgE، اینترلوکین 4، اینترلوکین 10 و CD8+. |
| فواید زیبایی | با شکستن چسبندگیهای پوستی، برطرف کردن تورم و التهاب، درمان ویتیلیگو |
| فواید آنژیوژنیک | حجامت باعث تولید NO میشود. NO تولید فاکتور رشد آنژیوژنیک (VEGF) را تحریک میکند. |
| فواید فیزیوتراپیک | حجامت احتقان عروقی را برطرف و گردش خون مویرگی را تقویت میکند و به دنبال آن ایسکمی محیطی را برطرف مینماید. حجامت جریان خون به بافت ایسکمیک را افزایش میدهد و عملی مانند فیزیوتراپی انجام میدهد. بادکش و حجامت در درمان درد شانه همی پلژیک[4] و میودینامی اندام فوقانی[5] بعد از سکته مغزی بهتر از طب سوزنی عمل میکند. شواهدی وجود دارد که نشان میدهد بادکش و حجامت اثرات مطلوبی بر آفازی و سکسکه مقاوم به درمان بعد از سکته مغزی داشتهاند. |
| عملکرد در درمان فاکتورهای مستعد کننده بدن برای بیماری | بادکش و حجامت در کاهش چشمگیر فشار خون، درمان نورالژی تری ژمینال (مستعد کننده برای سردرد)، تنظیم لیپید پروفایل (مستعد کننده برای آترواسکلروز) و تنظیم اوریک اسید (مستعد کننده برای آرتریت نقرسی) نقش مفیدی ایفا میکنند. |
| فواید غیر اختصاصی حافظ بافت | از طریق پاکسازی متابولیتهای آسیب رساننده به بافت مانند توکسین باکتریها در سلولیت، فریتین و آهن در بیماران دچار اضافه بار آهن و پروتئینهای گلیکوزیله در بافتهای بیماران دیابتی. |
| عملکرد محافظت کننده از کبد | شواهدی وجود دارد که نشان میدهد که حجامت در درمان هپاتیت ویروسی مفید است، لیپید پروفایل سرم را تنظیم کرده و HDL را افزایش میدهد. عملکرد پاکسازی کننده و سم زدایی کننده حجامت، بار متابولیکی کبد را کاهش داده و هپاتوسیتها را از آسیب حفظ میکند. دفع آهن و فریتین اضافی توسط حجامت، محافظت کننده از کبد است. عملکرد تقویت اثر دارویی حجامت باعث میشود که نیاز به تجویز دارو با دوز کمتری به بیمار باشد که خود این مسئله محافظت کننده کبد است چرا که دوز بالای بسیاری از داروهای شیمیایی هپاتوتوکسیک هستند. حجامت از بروز عوارض جانبی داروهای شیمیایی میکاهد و این عملکرد نیز محافظت کننده از کبد است. |
| عملکرد محافظت کننده از قلب | شواهدی وجود دارد که نشان میدهد حجامت در حیوانات دچار آریتمی ایسکمیک قلبی، به بهبود چشمگیر بیماری منجر شده است بدون اینکه در تعداد پایه ضربان قلب یا فشارخون متوسط شریانی تغییری ایجاد نماید. در بیمارانی که دچار آنفارکتوس قلبی شدهاند، حجامت سایز قسمت آنفارکته را کاهش داده و از بروز آریتمیهای کشنده جلوگیری میکند. دفع اضافه بار آهن و فریتین از بدن توسط حجامت میتواند محافظت کننده از قلب باشد. حجامت فشار خون، کلسترول، تری گلیسیرید و LDL را کاهش میدهد. بادکش و حجامت با تحریک سیستم عصبی محیطی باعث حفظ تعادل سمپاتوواگال و محافظت از قلب میشوند. |
| عملکرد محافظت کننده از سیستم عصبی | حجامت در پیشگیری و درمان ویروسهای نوروتروپیک مانند هرپس نقش دارد. حجامت سرم را از متابولیتهای توکسیک پاک میکند بنابراین میتواند محافظت کننده سیستم عصبی باشد. حجامت از بروز عوارض جانبی داروهای شیمیایی میکاهد و این عملکرد نیز محافظت کننده از سیستم عصبی است. |
| عملکرد محافظت کننده از کلیهها | حجامت از بروز عوارض جانبی داروهای شیمیایی میکاهد و این عملکرد نیز محافظت کننده از کلیه است. عملکرد پاکسازی کننده و سم زدایی کننده حجامت، بار متابولیکی کلیه را کاهش داده و نفرونها را از آسیب حفظ میکند. |
| عملکرد ضد فشار خون بالا | حجامت فشار خون سیستولیک و دیاستولیک را به طور چشمگیری کاهش میدهد. حجامت این عمل را با دفع مایعات اضافی بدن انجام میدهد. |
| عملکرد ضد چربی خون بالا | حجامت کلسترول، تری گلیسیرید و LDL را کاهش و HDL را افزایش میدهد. |
| عملکرد ضد آلرژی | حجامت به طور چشمگیری سرم را از IgE، اینترلوکین 2 و C3، پاکسازی میکند. حجامت برخی از بیماریهای آلرژیک مانند کهیر مزمن ایدیوپاتیک را درمان میکند. حجامت عملکرد سیستم ایمنی را بهبود میبخشد. |
| عملکرد ضدعفونی کننده | از طریق دفع پوستی پاتوژنها مانند دفع باکتریها و توکسینهای باکتریها در سلولیت. حجامت مواد دردزا را از خون پاکسازی میکند و از طریق تولید NO و پپتیدهای ضد میکروبی خواص ضد عفونی کننده دارد. بهعلاوه سیستم ایمنی را نیز تحریک میکند. |
| عملکرد ضد ویروسی | از طریق تحریک سیستم ایمنی، درمان هپاتیتهای ویروسی، درمان هرپس، از طریق دفع تکههای مجتمع شده ویروسی توسط مکش ایجادشده، افزایش سطح سلولهای تحریک کننده سیستم ایمنی و سایتوکاینها مثلاً T helper (CD4+)، نسبت T helper/Tcytotoxic (CD4+/CD8+)، اینترلوکین 2، اینترفرون گاما، کمپلمان 3، کمپلمان 4، IgA، IgG، IgM. سطح مهارکنندههای سیستم ایمنی با انجام حجامت کاهش مییابد مانند: IgE، اینترلوکین 4، اینترلوکین 10 و CD8+. |
| عملکرد آنتی روماتیک | از طریق دفع اتوآنتی بادیها و مدیاتورهای التهابی و تنظیم سطح پروتئینهای فاز حاد مانند ESR و CRP. |
| عملکرد ضد سرطان | از طریق تقویت ایمنی ذاتی، تقویت اثر دارویی، دفع مواد پاتوژن (مثلاً تولیدات سلولهای تومورال یا فاکتورهای رشد تومور). NO که توسط حجامت تولید میشود نیز هم خواص آنتی نئوپلاستیک و هم خواص آنتی پرولیفراتیو دارد. |
| فواید تغذیهای | از طریق کاهش متابولیتهای تغذیهای اضافی تجمع یافته در بدن مانند LDL و کلسترول |
| بهبود سلامت عمومی بدن | افزایش سطح ایمنی، بهبود گردش خون، دفع مواد پاتوژن |
| فواید سایکولوژیک | از طریق تمام فواید ذکر شده در فوق بهعلاوه کاهش درد |
جدول : مقایسه حجامت در طب سنتی و طب روز
| آموزههای حجامت در طب سنتی | منطق علمی بر اساس علم امروز |
| قرار دادن لیوان حجامت درست در موضع بیماری یا نزدیکترین محل به موضع بیماری (مثلاً در ترومای ران: روی ران و در سردرد: نزدیکترین ناحیه به سر) | نزدیکتر بودن به محل بیماری امکان پاکسازی بیشتر محل از مواد بیماری زا و مواد زائد را فراهم میکند. |
| به کار بردن ناحیه حجامت کاهل (جایی در پشت نزدیک مهره C7) و اخدعین (قسمتی در گردن در ناحیه خلفی-تحتانی گوشها) برای انجام مکرر حجامت | کاهل و اخدعین جاهایی هستند که به طور طبیعی کمتر توسط جریان خون سیستمیک پاکسازی میشوند. بهعلاوه کاهل محل صافی در پشت است که بهراحتی میتوان لیوان بزرگ حجامت را در آنجا نهاد و خونگیری مؤثر نمود تا پاکسازی خوبی صورت بگیرد. بهعلاوه هر دو محل معمولاً پوشیده هستند و ازنظر زیبایی نیز مسئله ای برای فرد ایجاد نمیشود. |
| انجام حجامت در اسرع وقت بعد از تروما (حتی در طول سفرهای زیارتی و حج و عمره قبل از رسیدن به مقصد نهایی) | برای اینکه بیشترین تأثیر حجامت بر درد بلافاصله بعد از تروماست. بهعلاوه این کار از عفونت باکتریال و هماتوم ناحیه تروما هم جلوگیری میکند. |
| توصیه بیشتر بر حجامت و نه بادکش
|
بادکش برخلاف حجامت، دفع کننده ماده از بدن نیست. |
| توصیه به انجام حجامت در روز 17، 19 و 21 قمری | علم امروز ثابت کرده که در تاریخهای ذکر شده، تأثیر ماه بر بدن طوری است که به خاطر کششی که ایجاد میکند، فشار خون بالا میرود. حجامت این بالا رفتن فشار خون را کنترل میکند. |
| توصیه به درمان سردرد و میگرن توسط حجامت | در طول حملات سردرد و میگرن، میزان اینترلوکین 6، مواد وازواکتیو، نوروپپتیدها، پلی پپتیدهای رودهای وازواکتیو و پپتید وابسته به ژن کلسی تونین در خون بالا میرود. حجامت این مواد اضافی را از بدن پاکسازی کرده و ترکیب شیمیایی خون طبیعی و هموستاز طبیعی را حفظ میکند. |
| نسبت دادن فواید درمانی حجامت به نحوه شرط زدن و محل آن:
بلافاصله بعد از اولین مکش باید تیغ زدن اتفاق بیفتد و نهایت عمق بریدگی پوست 0.1 میلیمتر باشد، تیغ زدن فقط در نقطه مکش شده صورت بگیرد، تیغها متعدد، کوچک، عمودی، کوتاه و طولی (نه سوزنی) زده شوند (2-1 میلیمتر طول داشته باشند) |
در این مورد، خاصیت دفع کننده حجامت مدنظر است. همانطور که قبلاً ذکر شد، خراش دادن پوست محل مکش، باعث باز شدن سد پوستی و دفع مواد زائد جمع شده در محل مکش میشود. فشار منفی حاصل از مکش ایجادشده، باعث تخلیه مویرگهای موضع و نیز مویرگهای اطراف از مواد زائد میشود.
پوست از 3 لایه تشکیل شده است: اپیدرم، درم، هایپودرم. اپیدم سطحیترین لایه است که دارای عروق نیز میباشد. سطحیترین قسمت اپیدرم، لایه شاخی یا اپیتلیوم کراتینیزه میباشد (10 تا 20 میکرومتر) که اولین سد پوستی در برابر جذب مواد از پوست و همچنین از دست دادن آب بدن میباشد. زیر لایه شاخی، بقیه اپیدرم قرارگرفته که 50 تا 100 میکرومتر قطر دارد. در زیر آن نیز درم با 2-1 میلیمتر قطر قرار دارد. در درم مویرگهای منفذداری قرار دارند که از طریق منافذ آنها فیلتراسیون مویرگی و پاکسازی مواد زائد در حجامت انجام میشود. عمق برش تیغها در حجامت فقط باید در حدی باشد که سد سطحی پوست باز شده و به مویرگهای درم برسد. اما آنقدر عمیق نباشد که باعث پاره شدن مویرگهای منفذدار مذکور شده و فیلتراسیون آنها را تخریب کند و باعث خونریزی زیرپوستی بشود. درصورتیکه تیغ زدن صحیح انجام شود، علاوه بر دفع مؤثر مواد زائد، سایتوکاینهای محرک سیستم ایمنی نیز بهتر فعال میشوند. بهعلاوه تیغ زدن باعث تولید NO در زیر پوست میشود. پرهیز از تیغ زدن سوزنی و توصیه به تیغ زدن متعدد، برای ایجاد منفذ مناسب در پوست برای دفع ماده بوده و طول کوتاه توصیه شده برای برش برای جلوگیری از ایجاد اسکار در پوست است. محدودیت محل تیغ زدن صرفاً در محل مورد مکش قرارگرفته به علت اثر ضد درد ایجاد مکش بر روی پوست است تا انجام حجامت درد کمتری به بیمار تحمیل کند. بهعلاوه بیشترین تجمع مواد زائد نیز در محل مورد مکش قرارگرفته میباشد. |
| توصیه به عدم حجامت با شکم پر | این توصیه برای جلوگیری از تمرکز جریان خون در دستگاه گوارش برای هضم و جذب غذاست. با این کار میتوان از خونرسانی کافی پوست محل حجامت برای پاکسازی مؤثر خون اطمینان یافت. |
| قبل یا بعد از حجامت عسل یا قسط دریایی[6](!) میل شود | خوردن عسل یا قسط دریایی در حجامت در طب اسلامی و احادیث توصیه شده است. چرا که هر دو به اثربخشی بیشتر حجامت کمک میکنند. استفاده موضعی از عسل بعد از حجامت نیز با خاصیت آنتی باکتریالی که دارد، باعث تسریع در بهبودی زخم میشود. |
| توصیه بیشتر به بادکش سرد برای ایجاد مکش در حجامت نه بادکش گرم | بادکش دستی سرد فیزیولوژیک تر و تکرارپذیرتر از بادکش گرم است. برخلاف فشار منفی زیادی که مکش بادکش گرم ایجاد میکند، در بادکش سرد فشار منفی کم تا متوسطی ایجاد میشود که به مویرگها آسیبی نمیرساند. بهعلاوه خطر سوختگی پوست نیز با بادکش سرد وجود ندارد. |
| توصیه به حجامت در هایپرتانسیون | حجامت یک روش سالم، مؤثر و طولانی اثر در درمان فشارخون است. در تاریخهایی که قبلاً برای حجامت ذکر شد، بیماران دارای سابقه فشارخون بالا یا سکته مغزی، دچار حملات افزایش فشار خون میشوند که با انجام حجامت از آن جلوگیری میشود. |
| تکرارپذیری حجامت | برای پاکسازی مداوم و دورهای خون از مواد زائد و جلوگیری از تجمع مجدد آنها در طول زمان |
| بهکارگیری حجامت بهعنوان پیشگیری از بیماریها | برای پاکسازی مداوم و دورهای خون از مواد زائد و جلوگیری از تجمع مجدد آنها در طول زمان و نیز برای پاکسازی تدریجی فراوردههای جانبی متابولیک و جلوگیری از تجمع مجدد آنها در طول زمان |
| قابلیت جابه جا کردن محل حجامت بسته به نوع بیماری و اندیکاسیون درمانی | برای هماهنگ کردن شرایط هر بیماری با حجامت مخصوص به خودش برای رسیدن به نهایت پاکسازی، برای نزدیک بودن محل حجامت به محل بیماری
حجامت پشت یک پاکسازی عمومی برای بدن انجام میدهد مثلاً حجامت اخدعین و کاهل برای درمان بیماریهای سیستمیک بسیار موثرند. محلهای دیگر حجامت نیز برای پاکسازی موضعی از مواد پاتوژن بیماری زا موثرند. |
| تأثیر موضعی یا عمومی حجامت بسته به محل آناتومیک انجام آن | حجامت پشت یک پاکسازی عمومی برای بدن انجام میدهد مثلاً حجامت اخدعین و کاهل برای درمان بیماریهای سیستمیک بسیار موثرند. محلهای دیگر حجامت نیز برای پاکسازی موضعی از مواد پاتوژن بیماری زا موثرند. |
معرفی کتاب
برای اطلاع بیشتر میتوانید کتاب بررسی اثر حجامت تر بر علائم بالینی آسم بزرگسالان 18-60 سال دکتر جوشن را مطالعه بفرمایید.
جهت خرید کتاب بررسی اثر حجامت تر بر علائم بالینی آسم بزرگسالان 18-60 سال کلیک کنید.
